Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 2/6/2026, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh chủ trì cuộc họp về phương án đầu tư mở rộng tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020. Ông yêu cầu hoàn thiện hồ sơ trình Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư để khởi công ngay đầu năm 2027.
Theo báo cáo của ông Đinh Công Minh, Giám đốc Ban QLDA Thăng Long, có hai phương án được đề xuất:
| Tiêu chí | Phương án 1 (Mở rộng một phần) | Phương án 2 (Mở rộng toàn bộ) |
|---|---|---|
| Chiều dài | 534 km (Mai Sơn - Bãi Vọt, Nha Trang - Dầu Giây) | 1.144 km (Mai Sơn - Cam Lộ và Quãng Ngãi - Dầu Giây) |
| Tổng mức đầu tư | 63.411 tỷ đồng | 154.246 tỷ đồng |
| Đầu tư công | 38.158 tỷ đồng (5 dự án) | 128.994 tỷ đồng (15 dự án) |
| Đầu tư PPP | 25.253 tỷ đồng (3 dự án, bao gồm lãi vay) | 25.253 tỷ đồng (3 dự án, bao gồm lãi vay) |
Phương án 2 mở rộng toàn bộ 15 dự án lên 6 làn xe, vận tốc thiết kế 100-120 km/h. Thời gian thu phí hoàn vốn ước tính từ 28-40 năm nếu không có hỗ trợ vốn ngân sách nhà nước.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Quy mô vốn đầu tư công dự kiến lên tới 128.994 tỷ đồng cho giai đoạn mở rộng. Đây là mức bổ sung đáng kể vào tổng cầu đầu tư công giai đoạn 2027-2030.
Chi phí vốn vay cho các dự án PPP ở mức 25.253 tỷ đồng. Nếu nhà nước không hỗ trợ, thời gian hoàn vốn kéo dài 28-40 năm, phản ánh rủi ro thanh khoản dài hạn của mô hình PPP trong bối cảnh lãi suất đi vay hiện tại.
Từ góc nhìn dòng tiền ròng, việc bơm vốn đầu tư công sẽ tạo lực đẩy cho nhóm ngành vật liệu xây dựng (thép, xi măng, đá), xây lắp và thiết bị giao thông. Ngược lại, áp lực phát hành trái phiếu chính phủ cho nguồn vốn này có thể hút thanh khoản ròng khỏi thị trường chứng khoán và hệ thống ngân hàng.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Phương án 1 (63.411 tỷ đồng) thiên về tính khả thi ngắn hạn, chỉ mở rộng 534 km ở các đoạn có nhu cầu vận tải cao. Phương án 2 (154.246 tỷ đồng) hướng tới tính đồng bộ, kết nối liên tục từ Hà Nội đến TP.HCM trên hành lang kinh tế Bắc - Nam.
Các dự án PPP vẫn được giữ nguyên hình thức, với đề xuất hỗ trợ vốn ngân sách để đảm bảo thời gian hoàn vốn dưới 24 năm. Điều này hàm ý rủi ro tài khóa nếu lưu lượng xe thực tế thấp hơn dự báo.
Mốc thời gian cần theo dõi là đầu năm 2027 - thời điểm khởi công đồng loạt. Từ nay đến đó, các thủ tục phê duyệt chủ trương đầu tư và giải phóng mặt bằng sẽ là những dữ kiện chính sách có tác động trực tiếp đến cổ phiếu ngành xây dựng và hạ tầng.