Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo số liệu từ Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc và Hiệp hội Thương mại Quốc tế Hàn Quốc công bố ngày 3/6, xuất khẩu chất bán dẫn của Hàn Quốc trong 4 tháng đầu năm 2026 đã ghi nhận sự phục hồi rõ nét, đặc biệt sang thị trường Trung Quốc.
Cụ thể, kim ngạch xuất khẩu chất bán dẫn toàn phần đạt 110,4 tỷ USD, tăng 50% so với cùng kỳ năm 2025. Trung Quốc là thị trường lớn nhất với 32,3 tỷ USD, chiếm 29,3% tổng kim ngạch.
Bảng dưới đây thể hiện biến động tỷ trọng xuất khẩu chất bán dẫn của Hàn Quốc theo các thị trường chính giai đoạn 2022-2026:
| Thị trường | Tỷ trọng 2022 | Tỷ trọng 2023 | Tỷ trọng 2024 | Tỷ trọng 2025 | Tỷ trọng 4T2026 |
|---|---|---|---|---|---|
| Trung Quốc | 40,3% | 36,6% | 32,8% | 27,5% | 29,3% |
| Hong Kong (Trung Quốc) | - | - | - | - | 15,6% (17,3 tỷ USD) |
| Đài Loan (Trung Quốc) | 9,6% | - | - | - | 14,1% |
| Mỹ | 6,3% | - | - | - | 13,8% |
Trung Quốc và Hong Kong cộng lại chiếm khoảng 45% tổng kim ngạch xuất khẩu chất bán dẫn của Hàn Quốc. Đài Loan đứng thứ ba, nơi đặt trụ sở của TSMC. Mỹ xếp thứ tư với tỷ trọng 13,8%, tăng mạnh từ mức 6,3% năm 2022.
Nguyên nhân phục hồi được xác định là nhu cầu chip nhớ gia tăng từ các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc trong bối cảnh đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng AI.
Theo giới phân tích, nhiều chip nhớ của Hàn Quốc được xuất khẩu sang Đài Loan để TSMC sản xuất thành phẩm trước khi cung cấp cho các công ty công nghệ Mỹ như NVIDIA. Điều này tạo ra một chuỗi cung ứng gián tiếp.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Sự phục hồi xuất khẩu chip Hàn Quốc sang Trung Quốc phản ánh một cấu trúc dòng chảy thương mại phức tạp, không đơn thuần là quan hệ song phương.
Thứ nhất, dòng tiền từ chi tiêu vốn (Capex) cho hạ tầng AI của Trung Quốc đang kích hoạt nhu cầu chip nhớ — một mặt hàng chủ lực của các nhà sản xuất Hàn Quốc như Samsung Electronics và SK Hynix. Đây là động lực tăng trưởng chính.
Thứ hai, tỷ trọng xuất khẩu sang Mỹ tăng gấp đôi từ 6,3% lên 13,8% cho thấy nhu cầu từ các khách hàng công nghệ Mỹ (NVIDIA, AMD) cũng đang hỗ trợ mạnh mẽ cho ngành bán dẫn Hàn Quốc, thông qua kênh trung gian Đài Loan.
Thứ ba, mức độ tập trung ngày càng cao vào hai thị trường Trung Quốc (bao gồm Hong Kong) và Mỹ tạo ra rủi ro địa chính trị đáng kể. Theo các chuyên gia trong bài báo gốc, sự phụ thuộc này có thể gây tổn thương cho nền kinh tế Hàn Quốc nếu nhu cầu hoặc chính sách công nghiệp tại các thị trường này thay đổi.
Về dài hạn, năng lực tự chủ công nghệ của các doanh nghiệp bán dẫn Trung Quốc đang gia tăng, được xem là thách thức dài hạn đối với vị thế của ngành bán dẫn Hàn Quốc.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Bên cạnh số liệu chính, một số dữ kiện bổ sung từ các bài báo liên quan cần được đưa vào bức tranh tổng thể:
- Mỹ đang xem xét khung pháp lý mới về xuất khẩu chip AI, yêu cầu các quốc gia cam kết đầu tư vào trung tâm dữ liệu tại Mỹ hoặc đưa ra các đảm bảo an ninh để được nhập khẩu số lượng lớn chip AI dòng cao.
- Nvidia đã dừng sản xuất dòng chip AI H200 vốn thiết kế riêng cho Trung Quốc, bất chấp những nới lỏng nhất định từ chính quyền Mỹ.
- Xuất khẩu tổng thể của Hàn Quốc trong tháng 3/2026 tăng trưởng mạnh nhất trong gần bốn thập kỷ, nhờ chip AI.
- Trung Quốc duy trì thái độ thận trọng, chưa đặt hàng chính thức dòng chip H200 do sự thiếu chắc chắn về khả năng cấp phép từ Mỹ.
Các yếu tố cần theo dõi trong giai đoạn tới bao gồm:
- Diễn biến chính sách xuất khẩu chip của Mỹ dưới khung pháp lý mới.
- Mức độ đầu tư vào hạ tầng AI của Trung Quốc và khả năng duy trì nhu cầu chip nhớ.
- Tiến trình tự chủ công nghệ bán dẫn của Trung Quốc và tác động đến thị phần của các nhà sản xuất Hàn Quốc.
- Biến động tỷ giá USD/KRW và chi phí vốn ảnh hưởng đến lợi nhuận của các nhà sản xuất chip.