Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo Vietnam+, ngày 17/7/2026, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer xác nhận các cuộc đàm phán song phương với Canada “hầu như không có tiến triển gì”.
Canada đã bãi bỏ hai điều khoản gây khó chịu lớn: thuế dịch vụ kỹ thuật số 3% (áp lên doanh thu từ người dùng Canada của Amazon, Google, Meta, Uber, Airbnb) và thuế riêng biệt đối với dịch vụ phát trực tuyến. Tuy nhiên, chính quyền Mỹ không ghi nhận đây là nhượng bộ.
| Mốc thời gian | Sự kiện | Chi tiết |
|---|---|---|
| Tháng 6/2025 | Canada bãi bỏ thuế dịch vụ số | Mức thuế 3% bị loại bỏ, với kỳ vọng đạt thỏa thuận thương mại toàn diện |
| Ngày 1/7/2026 | Mỹ từ chối gia hạn CUSMA | Khởi động giai đoạn đàm phán sửa đổi trước khi hiệp định hết hạn năm 2036 |
| Ngày 17/7/2026 | Greer tuyên bố đàm phán bế tắc | Canada giảm bớt hai điều khoản nhưng không được coi là nhượng bộ |
| Trước tháng 6/2025 | Trump đe dọa chấm dứt đàm phán | Nếu thuế dịch vụ số không được bãi bỏ hoàn toàn, các công ty Mỹ phải chịu khoản phí ~2 tỷ USD |
| Tháng 3/2026 | Mỹ điều tra thương mại 60 quốc gia | Canada nằm trong danh sách bị điều tra |
Greer cho biết ông liên lạc với đối tác Canada hàng tuần và đã đưa ra nhiều đề xuất, nhưng phía Canada chưa đáp ứng. Người phát ngôn của Bộ trưởng Thương mại Canada-Mỹ Dominic LeBlanc khẳng định Canada sẵn sàng phối hợp nhanh chóng để đạt được gia hạn CUSMA, mang lại sự chắc chắn cho người lao động và doanh nghiệp.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Sự bế tắc trong đàm phán thương mại Mỹ-Canada tạo ra một lớp bất định mới cho dòng vốn xuyên biên giới. Dù Canada đã bãi bỏ thuế dịch vụ số, việc Mỹ không công nhận động thái này cho thấy khoảng cách quan điểm vẫn rất lớn.
Đối với thị trường Forex, cặp USD/CAD chịu áp lực từ tâm lý risk-off. Đồng CAD vốn nhạy cảm với thương mại Bắc Mỹ, đặc biệt khi Canada xuất khẩu khoảng 75% hàng hóa sang Mỹ. Bất kỳ dấu hiệu đứt gãy CUSMA nào cũng có thể làm suy yếu niềm tin vào nền kinh tế Canada.
Trên thị trường năng lượng, Canada là nhà cung cấp dầu thô lớn cho Mỹ. Nếu căng thẳng leo thang, dòng chảy năng lượng có thể bị gián đoạn, ảnh hưởng đến giá WTI và Brent. Tuy nhiên, hiện tại chưa có biện pháp trừng phạt năng lượng cụ thể.
Về mặt vĩ mô, việc Mỹ tiến hành điều tra thương mại đối với 60 quốc gia, bao gồm Canada, cho thấy một xu hướng bảo hộ rộng hơn. Điều này làm gia tăng chi phí vốn và độ trễ chính sách (policy lag) cho các doanh nghiệp có chuỗi cung ứng xuyên biên giới.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Các cuộc đàm phán song phương giữa Mỹ và Mexico dự kiến diễn ra vào tuần bắt đầu từ ngày 20/7/2026, trong khi các cuộc thương lượng riêng với Canada được triển khai sau đó. Kết quả của các vòng đàm phán này sẽ là tín hiệu quan trọng cho thị trường.
Canada đã bãi bỏ thuế dịch vụ số vào tháng 6/2025, nhưng Mỹ vẫn giữ quan điểm cứng rắn. Ottawa mong muốn tiếp tục hợp tác, nhưng Washington chưa có dấu hiệu nhượng bộ.
Các dữ kiện cần theo dõi bao gồm:
- Kết quả điều tra thương mại của Mỹ đối với 60 quốc gia, dự kiến có báo cáo vào cuối năm 2026.
- Phản ứng từ các ngành công nghiệp chủ chốt của Canada: năng lượng, ô tô, nông sản.
- Diễn biến tỷ giá USD/CAD và biến động trên thị trường trái phiếu chính phủ hai nước.
Không có khuyến nghị đầu tư nào được đưa ra. Nhà đầu tư cần tự đánh giá rủi ro dựa trên các dữ kiện khách quan nêu trên.