Từ cảnh báo của Moody’s: Bất ổn rà soát USMCA và tác động đến dòng vốn, chuỗi cung ứng Bắc Mỹ

Hãng xếp hạng tín nhiệm Moody’s ngày 16/6 công bố báo cáo về quá trình rà soát Hiệp định Thương mại Mỹ-Mexico-Canada (USMCA).

Báo cáo chỉ ra rằng môi trường thương mại hiện tại nhiều biến động và ngày càng thiên về các cuộc đàm phán song phương.

Tuy nhiên, Moody’s cho rằng Mexico nhiều khả năng vẫn duy trì được quyền tiếp cận ưu đãi đối với thị trường Mỹ.

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Theo phóng viên TTXVN tại Mexico, vòng đàm phán đầu tiên giữa Mỹ và Mexico đã kết thúc vào tháng 5 với một lộ trình làm việc cụ thể.

Điểm đáng chú ý là Canada không xuất hiện trong lịch trình này. Điều này cho thấy Washington có thể đang theo đuổi các hướng tiếp cận riêng với từng đối tác trong khối.

Các cuộc đàm phán cuối cùng giữa Mexico và Mỹ dự kiến diễn ra vào tuần bắt đầu từ ngày 20/7, sau thời điểm rà soát chính thức USMCA vào ngày 1/7.

Dưới đây là các mốc thời gian và số liệu thương mại chính:

Moody’s cảnh báo quá trình rà soát USMCA sẽ không chỉ mang tính hình thức. Các tranh chấp tồn đọng, rào cản thương mại và chương trình nghị sự chính trị của Mỹ có thể khiến tiến trình kéo dài.

Một kịch bản khác được Moody’s nêu ra là hiệp định có thể phải trải qua các cuộc rà soát hằng năm nếu một trong các chính phủ thành viên không chấp thuận gia hạn vào năm 2026. Trong trường hợp đó, USMCA vẫn duy trì hiệu lực nhưng tình trạng bất định có thể kéo dài tới một thập kỷ.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Dòng tiền thương mại và đầu tư tại Bắc Mỹ đang đối mặt với rủi ro chính sách gia tăng. Sự thiếu vắng Canada trong lịch trình đàm phán ban đầu là một tín hiệu về sự phân mảnh trong đàm phán.

Moody’s nhận định khả năng USMCA bị thay thế hoàn toàn bằng một khuôn khổ song phương là không cao. Hiệp định ba bên vẫn sẽ tiếp tục tồn tại dưới một hình thức nhất định.

Tuy nhiên, việc Mỹ tập trung vào các cuộc đàm phán song phương với Mexico, trong khi Canada hầu như vắng mặt, cho thấy Mỹ có thể đang thúc đẩy các lộ trình đàm phán riêng biệt.

Kịch bản bất định này sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến niềm tin của giới đầu tư và các quyết định kinh doanh dài hạn tại Bắc Mỹ. Nó đồng thời tạo ra rủi ro đối với quá trình hội nhập chuỗi cung ứng, hoạt động đầu tư, thương mại và tăng trưởng kinh tế của Mexico.

Dù vậy, Moody’s vẫn giữ nguyên kịch bản cơ sở rằng Mexico sẽ tiếp tục được hưởng quyền tiếp cận ưu đãi vào thị trường Mỹ. Các sản phẩm đáp ứng quy định của USMCA hiện vẫn được miễn nhiều loại thuế quan của Mỹ, bất chấp các biện pháp bảo hộ thương mại ngày càng gia tăng từ Washington.

Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương giữa Mexico và Mỹ đạt khoảng 872 tỷ USD, tương đương 2,4 tỷ USD mỗi ngày. Con số này chiếm gần 16% tổng thương mại của Mỹ và vượt quy mô trao đổi thương mại giữa Mỹ với Trung Quốc.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Moody’s lưu ý việc đạt được đồng thuận trong các lĩnh vực nhạy cảm sẽ không dễ dàng. Các lĩnh vực này bao gồm:

• Ô tô
• Thép
• Năng lượng
• Quy tắc xuất xứ

Bên cạnh đó, chương trình nghị sự đàm phán còn bao gồm nhiều vấn đề ngoài thương mại:

• Di cư bất hợp pháp
• Buôn bán fentanyl
• An ninh
• Thương mại số
• Khoáng sản chiến lược
• Trí tuệ nhân tạo (AI)

Các yếu tố này có thể làm gia tăng bất đồng trong quá trình rà soát USMCA. Bất kỳ thay đổi lớn nào đối với hiệp định USMCA đều có thể tác động đáng kể tới chuỗi cung ứng sản xuất, đặc biệt trong các ngành ô tô, năng lượng và nông nghiệp của cả ba nước.