Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo khảo sát thường niên do Diễn đàn Các tổ chức Tiền tệ và Tài chính Chính thức (OMFIF) công bố ngày 30/6, lần đầu tiên nhiều ngân hàng trung ương trên thế giới có kế hoạch giảm tỷ trọng nắm giữ đồng USD trong dự trữ ngoại hối vào thập niên tới.
Khảo sát này được thực hiện với 90 ngân hàng trung ương, quỹ hưu trí công và quỹ đầu tư quốc gia. Tổng tài sản mà các tổ chức này quản lý đạt khoảng 10.000 tỷ USD.
| Chỉ số | Số liệu |
|---|---|
| Số tổ chức tham gia khảo sát | 90 |
| Tổng tài sản quản lý | 10.000 tỷ USD |
| Ngân hàng trung ương dự định mở rộng AI | Trên 66% |
| Ngân hàng trung ương nắm giữ vàng | 82% |
| Tổ chức tin vào hệ thống đa cực | 79% NHTW, 60% quỹ đầu tư công |
| Dự kiến tăng tỷ trọng vàng trong 1-2 năm | 30% |
Kết quả này phản ánh cuộc tranh luận toàn cầu về vai trò của USD với tư cách đồng tiền dự trữ chủ chốt. Nguyên nhân được chỉ ra bao gồm chính sách của Mỹ thiếu ổn định và rủi ro địa chính trị gia tăng.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Các ngân hàng trung ương và quỹ đầu tư công đang cho rằng biến động thị trường sẽ trở thành trạng thái thường trực. Bà Yara Aziz, chuyên gia kinh tế cấp cao của OMFIF, nhận định quan điểm trước đây cho rằng các nhà đầu tư công chỉ cần chờ môi trường ổn định trở lại đang ngày càng trở nên thiếu thực tế.
Đồng USD đã tăng khoảng 3% từ đầu năm đến nay. Động lực đến từ lãi suất cao tại Mỹ, dòng vốn đổ vào tài sản nước này và nhu cầu tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn sau xung đột giữa Mỹ và Iran.
Tuy nhiên, 79% ngân hàng trung ương và 60% các quỹ đầu tư công cho rằng hệ thống tiền tệ toàn cầu đang chuyển dần sang mô hình đa cực. Điều này đồng nghĩa với việc sự phụ thuộc chủ yếu vào đồng USD sẽ giảm dần.
Các đồng tiền ngoài nhóm 8 đồng tiền dự trữ lớn nhất đang dần gia tăng vai trò. Nhiều ngân hàng trung ương có kế hoạch tăng nắm giữ đồng krone của Na Uy, NZD và quan tâm nhiều hơn tới GBP.
Các tổ chức tham gia khảo sát vẫn có ý định tăng tỷ trọng nắm giữ EUR và NDT. Tuy nhiên, họ cho rằng cả hai đồng tiền này đang đối mặt với những hạn chế mang tính cấu trúc. Gần như toàn bộ các tổ chức đều đánh giá NDT là công cụ hiệu quả để đa dạng hóa danh mục.
Vàng đã trở thành trọng tâm trong chiến lược quản lý dự trữ ngoại hối. Tài sản này liên tục lập mức giá cao kỷ lục và được 82% ngân hàng trung ương nắm giữ. Khoảng 30% số đơn vị tham gia khảo sát dự kiến sẽ tăng tỷ trọng nắm giữ vàng trong vòng 1-2 năm tới.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Báo cáo cho thấy hơn 66% ngân hàng trung ương dự định mở rộng tích hợp AI trong ngắn hạn. Không có ngân hàng trung ương nào thuộc các nền kinh tế phát triển cho rằng mức độ ứng dụng AI hiện tại là đủ.
Chỉ 9% tổng số ngân hàng trung ương được khảo sát hài lòng với tình trạng AI hiện nay. Các ngân hàng trung ương chủ yếu sử dụng AI cho phân tích dữ liệu và hoạt động hậu cần, hành chính.
Khoảng cách giữa các nền kinh tế vẫn khá lớn: hơn 89% ngân hàng trung ương tại các nước phát triển đã ứng dụng AI. Trong khi đó, tỷ lệ này ở các nền kinh tế mới nổi chỉ là 44%.
Hiện chưa có đồng tiền nào đủ sức thay thế đồng USD. Dù vậy, xu hướng giảm tỷ trọng USD và gia tăng vàng đang được ghi nhận rõ rệt.