Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 15/6, giá dầu thế giới giảm gần 5% sau khi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận hòa bình, theo thông tin từ Vietnam+.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif tối 14/6 thông báo Mỹ và Iran đã nhất trí chấm dứt xung đột kéo dài hơn ba tháng, bao gồm lệnh ngừng bắn giữa Israel và Hezbollah tại Liban.
Thỏa thuận dự kiến được ký chính thức vào ngày 19/6 tại Thụy Sĩ. Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi xác nhận hai bên đã đạt đồng thuận.
Các mức giá cụ thể tại thời điểm 5 giờ 3 phút sáng 15/6 (giờ Việt Nam) được ghi nhận như sau:
| Chỉ số | Mức giảm (USD/thùng) | Tỷ lệ giảm (%) | Giá mới (USD/thùng) |
|---|---|---|---|
| Dầu Brent Biển Bắc | 3,51 | 4,02 | 83,82 |
| Dầu thô ngọt nhẹ Mỹ (WTI) | 3,93 | 4,63 | 80,95 |
| Khí đốt tự nhiên kỳ hạn châu Âu | - | 5,8 | - |
Bối cảnh xung đột bắt đầu từ cuối tháng 2/2026, khi Mỹ-Israel và Iran đối đầu liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran.
Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz, tuyến đường vận tải chiếm tới 20% lượng dầu lưu thông toàn cầu trong thời bình. Mỹ đáp trả bằng phong tỏa các tàu liên quan đến Iran.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Thỏa thuận hòa bình loại bỏ rủi ro địa chính trị là yếu tố chính đẩy giá dầu tăng sốc trong giai đoạn đầu xung đột.
Dòng tiền đầu cơ đã rút khỏi các vị thế mua (long) trên hợp đồng tương lai dầu thô, chuyển sang tài sản trú ẩn an toàn (risk-off) như USD hoặc vàng.
Áp lực giảm giá càng được khuếch đại bởi kỳ vọng nguồn cung từ Hormuz sẽ nhanh chóng được khôi phục, làm giảm chi phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh.
Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo rủi ro thanh khoản vẫn hiện hữu. Ông Chris Weston, Giám đốc nghiên cứu tại Pepperstone Group Ltd., cho rằng ngay cả khi eo biển được mở lại vào ngày 19/6, rủi ro từ thủy lôi vẫn còn, khiến các công ty bảo hiểm có thể áp dụng mức phí rất cao.
Bên cạnh đó, các yêu cầu của Iran về tăng cường kiểm soát tàu thuyền qua lại vùng biển này cũng chưa được làm rõ, tạo thêm độ trễ chính sách (policy lag).
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Quá trình khôi phục sản lượng từ các mỏ dầu ở vùng Vịnh từng bị đóng cửa do chiến sự sẽ mất nhiều tháng vì các rào cản kỹ thuật, địa chất và hạ tầng hư hỏng.
Thế giới cũng sẽ cần một thời gian dài để bổ sung lại các kho dự trữ dầu thương mại và chiến lược đã bị rút cạn với tốc độ kỷ lục trong thời gian qua.
Các yếu tố cần theo dõi trong ngắn hạn bao gồm:
- Lễ ký kết chính thức vào ngày 19/6 tại Thụy Sĩ, với sự tham dự của Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance và khả năng có mặt của Tổng thống Trump.
- Mức phí bảo hiểm cho tàu chở dầu qua Hormuz sau khi thỏa thuận có hiệu lực.
- Tiến độ khôi phục sản lượng thực tế từ các mỏ dầu vùng Vịnh.
Nhìn chung, mặc dù thỏa thuận mang lại sự an tâm lớn cho các nhà sản xuất năng lượng vùng Vịnh và ngành vận tải biển, chặng đường nối lại hoàn toàn giao thông qua eo biển Hormuz vẫn còn nhiều rào cản.