Ngày 7-7 là thời điểm Mỹ dự kiến công bố quyết định áp thuế đối với hàng hóa Việt Nam, theo nguồn tin từ báo Tuổi Trẻ. Quyết định này có thể tác động trực tiếp đến dòng tiền trên thị trường chứng khoán, đặc biệt là các nhóm ngành xuất khẩu chủ lực.
Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo bài viết, bà Đỗ Minh Trang, Giám đốc phân tích và chiến lược thị trường Chứng khoán ACB (ACBS), cho biết thuế quan của Mỹ với Việt Nam đã trải qua nhiều điều chỉnh. Cụ thể, mức thuế đối ứng 20% theo Đạo luật IEEPA được chuyển thành 15% theo Mục 122 Đạo luật Thương mại 1974. Đồng thời, có khả năng ghi nhận thêm 12,5% theo Mục 301.
Dưới đây là các mốc thuế chính và số liệu thương mại song phương được trích dẫn từ nguồn:
| Chỉ tiêu | Số liệu |
|---|---|
| Mức thuế IEEPA ban đầu | 20% |
| Mức thuế Mục 122 hiện tại | 15% |
| Mức thuế Mục 301 có thể ghi nhận thêm | 12,5% |
| Thặng dư thương mại 6 tháng đầu năm 2025 | 75,3 tỉ USD (tăng 21,3% so với cùng kỳ) |
| Thâm hụt thương mại với Trung Quốc | 77,3 tỉ USD (tăng 39%) |
Ngoài thuế, Mỹ cũng tăng cường truy xuất nguồn gốc xuất xứ, sở hữu trí tuệ, giám sát lao động và tình trạng dư thừa công suất. Các nhóm ngành chịu ảnh hưởng gồm: dệt may, da giày, túi xách, gỗ và nội thất, thủy sản. Nhóm điện tử và linh kiện có rủi ro thấp hơn do từng được miễn trừ thuế đối ứng IEEPA năm 2025.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Dòng tiền trên thị trường chứng khoán Việt Nam đang trong trạng thái chờ đợi, thể hiện qua thanh khoản sụt giảm trong các phiên gần đây. Nguyên nhân chính đến từ yếu tố rủi ro chính sách Mỹ – một biến số vĩ mô chưa được giải mã.
Theo bà Trang, tác động của thuế quan lên hoạt động xuất nhập khẩu vẫn chưa rõ ràng. Mỹ đang cố gắng chuyển hóa các mức thuế tạm thời (Mục 122) sang chính sách dài hạn, nhưng có thể gặp thách thức trong triển khai.
Đối với nhà đầu tư, tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) đang chiếm ưu thế. Dòng tiền ròng có xu hướng rút khỏi các cổ phiếu nhạy cảm với xuất khẩu như dệt may, thủy sản. Ngược lại, nhóm điện tử và linh kiện có thể kém hấp dẫn hơn nếu thuế Mục 301 được áp dụng.
Theo ông Nguyễn Anh Khoa, Giám đốc Khối Phân tích – Nghiên cứu Chứng khoán Agribank (Agriseco), nếu đề xuất thuế được thông qua, hàng hóa Việt Nam sẽ không chịu bất lợi đáng kể so với nhiều đối thủ xuất khẩu lớn khi cùng phải chịu mức thuế bổ sung 12,5%.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Nhà đầu tư cần theo dõi ba yếu tố chính từ nay đến cuối tháng 7:
- Quyết định áp thuế chính thức sau ngày 7-7, bao gồm mức thuế cuối cùng và phạm vi áp dụng.
- Khả năng Mỹ chuyển hóa thuế Mục 122 sang dài hạn, vốn đang gặp thách thức.
- Biến động của cặp USD/VND và các tín hiệu từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) về lãi suất.
Ông Khoa đề xuất doanh nghiệp nên chủ động xây dựng kịch bản ứng phó, thay vì chờ chính sách chính thức. Các giải pháp bao gồm: rà soát hoạt động kinh doanh và hợp đồng xuất khẩu, nâng cao năng lực tuân thủ và quản trị rủi ro thương mại, đa dạng hóa thị trường và chuỗi cung ứng, nâng cao năng lực cạnh tranh và quản trị tài chính.
Về dài hạn, thặng dư thương mại 75,3 tỉ USD với Mỹ trong 6 tháng đầu năm vẫn là điểm tựa cho đồng VND, nhưng đồng thời cũng là mục tiêu để Mỹ gia tăng áp lực thuế.