Từ loạt dự án trọng điểm TP.HCM: Áp lực ngân sách và cơ hội cho dòng tiền đầu tư hạ tầng

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Tại kỳ họp thứ 3 khóa XI, HĐND TP.HCM đã thông qua chủ trương đầu tư loạt dự án trọng điểm theo hình thức PPP và hợp đồng BT. Tổng mức đầu tư sơ bộ của bốn dự án vượt 186.000 tỉ đồng, tập trung vào hạ tầng giao thông và chỉnh trang đô thị.

Dưới đây là các dự án chính được phê duyệt:

Nguồn: PLO dẫn từ HĐND TP.HCM và Sở Xây dựng TP.HCM.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Việc phê duyệt đồng loạt các dự án quy mô lớn phản ánh chiến lược đẩy mạnh đầu tư công của TP.HCM nhằm kích thích tăng trưởng kinh tế vùng. Tổng vốn hơn 186.000 tỉ đồng (tương đương khoảng 7,5 tỉ USD) sẽ tạo ra áp lực đáng kể lên ngân sách địa phương và thị trường vốn.

Về cơ cấu vốn, các dự án sử dụng hình thức PPP và BT, trong đó vốn ngân sách tham gia một phần (ví dụ cầu Cần Giờ: 6.270 tỉ đồng từ ngân sách, phần còn lại do nhà đầu tư huy động). Điều này có nghĩa dòng tiền tư nhân sẽ chiếm tỷ trọng lớn, đặc biệt qua kênh vay vốn ngân hàng và phát hành trái phiếu doanh nghiệp.

Đối với thị trường chứng khoán, nhóm cổ phiếu xây dựng hạ tầng (như CTD, HBC, VCG) và vật liệu xây dựng (HSG, NKG) có thể hưởng lợi từ kỳ vọng hợp đồng mới. Tuy nhiên, rủi ro thanh khoản và chi phí vốn tăng (lãi suất cho vay dài hạn hiện ở mức 9-11%/năm) có thể làm chậm tiến độ giải ngân.

Trên thị trường trái phiếu chính phủ, nhu cầu huy động vốn cho các dự án này có thể đẩy lợi suất trái phiếu kỳ hạn dài lên, tác động đến chi phí vốn của toàn nền kinh tế. Nhà đầu tư cần theo dõi diễn biến phát hành trái phiếu chính quyền địa phương trong giai đoạn 2025-2026.

Xét về tác động vĩ mô, các dự án hạ tầng giao thông lớn thường có độ trễ chính sách (policy lag) từ 2-4 năm trước khi tạo ra hiệu ứng lan tỏa rõ rệt lên GDP và việc làm. Trong ngắn hạn, dòng tiền sẽ tập trung vào giai đoạn đền bù giải phóng mặt bằng và thi công nền móng.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Các yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả của loạt dự án này:

• Tiến độ giải phóng mặt bằng: Các dự án đi qua khu vực ven biển và nội đô, đặc biệt phần đất thuộc huyện Cần Giờ và quận 7, có thể gặp vướng mắc về định giá đất và tái định cư.
• Khả năng huy động vốn của nhà đầu tư: Với lãi suất cho vay trung dài hạn hiện tại, tỷ suất sinh lời kỳ vọng của các dự án PPP cần được đảm bảo để thu hút dòng vốn tư nhân.
• Chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước: Nếu NHNN duy trì chính sách thắt chặt để kiềm chế lạm phát, chi phí vay vốn sẽ tăng, ảnh hưởng đến tính khả thi tài chính của các hợp đồng BT.
• Tiến độ sân bay Long Thành: Cao tốc Hồ Tràm - Long Thành phụ thuộc vào lộ trình hoàn thành sân bay (dự kiến 2026). Bất kỳ sự chậm trễ nào cũng làm giảm hiệu quả đầu tư.
• Tác động đến thị trường bất động sản: Các dự án hạ tầng mở ra quỹ đất mới tại Cần Giờ và ven biển Đông Nam, có thể đẩy giá đất nền tăng trong trung hạn, nhưng cần theo dõi dòng tiền đầu cơ.

Theo Sở Xây dựng TP.HCM, dự án đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu đã hoàn thành công tác lập chủ trương đầu tư và dự kiến khởi công vào dịp 2-7-2026. Cầu Cần Giờ đang điều chỉnh phương án tài chính do cập nhật quỹ đất thanh toán hợp đồng BT.

Nhà đầu tư cần cập nhật thông tin từ các báo cáo thẩm định dự án và kết quả đấu thầu để đánh giá mức độ hấp thụ vốn và rủi ro tiến độ.