Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo báo cáo tài chính quý 2-2026 từ một số công ty chứng khoán (CTCK) được Tuổi Trẻ dẫn lại, các 'núi' margin tiếp tục phình to bất chấp thị trường suy giảm.
TCBS ghi nhận giá trị cho vay ký quỹ cuối quý 2 đạt 51.522 tỉ đồng, tăng 15% so với quý trước. VPBankS đạt 38.177 tỉ, tăng 5,2%.
Nhóm CTCK có quy mô dư nợ trên 1 tỉ USD gồm TCBS, VPBankS, SSI, VPS và HSC.
| CTCK | Dư nợ margin Q2-2026 (tỉ đồng) | Thay đổi QoQ |
|---|---|---|
| TCBS | 51.522 | +15% |
| VPBankS | 38.177 | +5,2% |
Ở quy mô toàn ngành, theo Chứng khoán Quốc gia (NSI), dư nợ margin cuối quý 1-2026 đạt khoảng 418.725 tỉ đồng, tăng 50,2% so với cùng kỳ năm trước.
Ở chiều ngược lại, nhiều cổ phiếu đã xuyên thủng đáy 'thuế quan 2025'. Hơn 1/3 số cổ phiếu trên thị trường hiện thấp hơn vùng đáy đó. Các mã FTS, BSI, VCI nằm trong số đó.
Trưởng phòng môi giới của một CTCK xác nhận đã xuất hiện các trường hợp bán giải chấp cục bộ trong phiên giữa tháng 7. Theo vị này, 'sức chịu đựng của không ít nhà đầu tư cá nhân đã đến giới hạn'.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Việc margin tiếp tục mở rộng trong bối cảnh VN-Index lao dốc cho thấy nhu cầu sử dụng đòn bẩy của một nhóm nhà đầu tư vẫn rất cao.
Tuy nhiên, chi phí vốn của các CTCK đang tăng. Tổng nợ vay toàn ngành cuối quý 1-2026 đạt 444.559 tỉ đồng, tăng 32% so với cùng kỳ. Chi phí vốn bình quân tăng từ 6,1% lên 6,7%.
NSI dự báo tốc độ tăng trưởng lợi nhuận của ngành chứng khoán có thể chậm hơn so với đà mở rộng margin do lãi suất và quy mô đi vay tăng.
Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc khối ngân hàng đầu tư Chứng khoán An Bình, cho rằng hiện tượng call margin hiện chỉ cục bộ. Ông so sánh với làn sóng giải chấp năm 2022, khi nhóm bất động sản mất thanh khoản gây bán tháo dây chuyền. Hiện nhóm ngân hàng và chứng khoán vẫn duy trì thanh khoản tốt.
Dòng tiền phòng thủ (risk-off) đang chi phối ngắn hạn, nhưng chưa đủ mạnh để gây ra hiệu ứng dây chuyền diện rộng. Độ trễ chính sách từ các đợt tăng vốn của CTCK cũng có thể tạo áp lực lên chi phí vốn trong nửa cuối năm.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
VN-Index được dự báo dao động quanh vùng 1.780 điểm trong ngắn hạn, trước khi hồi phục vào tháng 8 (theo ông Nguyễn Thế Minh).
Các yếu tố tác động đến thanh khoản và đòn bẩy trong thời gian tới:
- Đà tăng lãi suất huy động: chi phí vốn của CTCK tiếp tục đi lên, ảnh hưởng đến biên lợi nhuận cho vay margin.
- Khả năng bán giải chấp lan rộng: nếu VN-Index giảm sâu hơn, các khoản vay tập trung vào nhóm cổ phiếu vốn hóa nhỏ có thể bị áp lực.
- Kết quả kinh doanh quý 2 của các CTCK: lợi nhuận từ margin có thể tăng chậm hơn dư nợ do chi phí vốn cao hơn.
- Định giá thị trường: P/E toàn thị trường đã thu hẹp, nhưng rủi ro thanh khoản vẫn hiện hữu.
Đối với các thị trường khác (forex, crypto, commodities), diễn biến risk-off từ chứng khoán Việt Nam có thể tác động đến dòng vốn ngoại và tâm lý đầu tư trong khu vực. Tuy nhiên, mối tương quan trực tiếp còn phụ thuộc vào các yếu tố vĩ mô toàn cầu như lãi suất Fed và giá dầu.