Từ đà tăng vọt 16% của cà phê thế giới: Nhìn về áp lực nguồn cung và dòng tiền đầu cơ

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Ngày 7/7/2026, thị trường cà phê thế giới ghi nhận mức tăng kỷ lục trong một phiên. Theo dữ liệu từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), chỉ số MXV-Index tăng 2,5% lên 2.640 điểm. Cà phê đóng góp gần 90% giá trị giao dịch toàn nhóm nguyên liệu công nghiệp.

Giá Arabica giao tháng 9 bật tăng gần 16,2% lên 7.715 USD/tấn. Đây là mức cao nhất trong 5,5 tháng. Giá Robusta tăng gần 9% lên 4.044 USD/tấn, chạm đỉnh 5 tháng. Reuters ghi nhận diễn biến tương tự: Arabica đạt mức cao nhất kể từ tháng 1, Robusta chạm đỉnh 5 tháng.

Bảng dưới đây tổng hợp các mốc giá và chỉ số chính trong phiên giao dịch ngày 7/7:

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Đà tăng của cà phê được thúc đẩy bởi sự cộng hưởng của ba yếu tố chính, theo phân tích từ MXV:

• Lo ngại El Niño làm sụt giảm sản lượng: Thị trường đánh giá lại mức độ rủi ro từ El Niño, đặc biệt với cây cà phê trồng tại các vùng nhiệt đới. Tại Việt Nam, nắng nóng cực đoan gây bùng phát nấm mốc, đe dọa sản lượng. Tại Brazil, mưa lớn bất thường làm gián đoạn thu hoạch và gia tăng tỷ lệ rụng quả.
• Nguồn cung toàn cầu thắt chặt: Lượng tồn kho Arabica trên sàn ICE giảm liên tục trong ba tháng, xuống còn 366.756 bao – mức thấp nhất trong 2,25 năm. Xuất khẩu cà phê Brazil tháng 6 đạt 167.900 tấn, tăng 25% so với cùng kỳ, nhưng vẫn thấp hơn 17% so với năm 2024 (năm có chu kỳ được mùa tương tự).
• Lực mua từ các quỹ đầu cơ: Khối lượng giao dịch cà phê đạt mức cao nhất kể từ giữa năm 2024. Báo cáo COT đến ngày 30/6 cho thấy các quỹ đầu cơ tăng vị thế ròng liên tiếp 3 tuần, gấp đôi kể từ ngày 9/6. Giá tăng nhanh buộc các quỹ bán khống phải mua đóng vị thế, tạo hiệu ứng tuyết lăn khuếch đại đà tăng.

Dòng tiền đầu cơ quay trở lại thị trường hàng hóa nguyên liệu sau một thời gian thận trọng. Tâm lý risk-off đã chuyển sang tìm kiếm lợi nhuận dựa trên rủi ro nguồn cung thực tế. Các nhà vườn tại Brazil duy trì tâm lý thận trọng, chỉ bán ra đủ cho các cam kết ngắn hạn, chờ đánh giá thiệt hại thực tế trước khi xuất khẩu.

Theo VICOFA, xuất khẩu cà phê Việt Nam tháng 6 đạt 126.893 tấn, kim ngạch 564,4 triệu USD. So với cùng kỳ 2025, khối lượng tăng 2,6% nhưng kim ngạch giảm 21,3% do giá xuất khẩu bình quân giảm. Đơn giá xuất khẩu Robusta bình quân kỳ này đạt 3.751 USD/tấn – thấp hơn đáng kể so với mức kỳ hạn 4.044 USD/tấn trên sàn.

Lũy kế 6 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu 1,07 triệu tấn cà phê, kim ngạch 4,89 tỷ USD. So với cùng kỳ 2025, khối lượng tăng 5,4% nhưng kim ngạch giảm 15,6%.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Các yếu tố nguồn cung tiếp tục là tâm điểm trong ngắn hạn:

• Rủi ro El Niño: Dự báo hiện tượng siêu El Niño có thể xuất hiện. Các nhà giao dịch đánh giá lại rủi ro thời tiết, kích hoạt lực mua kỹ thuật trên nhiều mặt hàng nông sản, bao gồm cả đậu tương (tăng 4,2% lên 435 USD/tấn).
• Lượng tồn kho ICE tiếp tục giảm: Với mức thấp nhất 2,25 năm, thị trường có thể chứng kiến thêm các đợt squeeze giá nếu nhu cầu không suy yếu.
• Chính sách bán hàng của Brazil: Các nhà vườn giữ hàng chờ giá cao hơn. Nếu thiệt hại thực tế từ El Niño được xác nhận, giá có thể tiếp tục leo thang. Ngược lại, nếu sản lượng Brazil hồi phục, áp lực chốt lời sẽ gia tăng.
• Dữ liệu xuất khẩu Việt Nam: Đơn giá xuất khẩu Robusta bình quân thấp hơn giá kỳ hạn cho thấy khoảng cách giữa thị trường giao ngay và tương lai vẫn còn. Diễn biến này có thể thúc đẩy các nhà sản xuất Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu nếu giá duy trì trên mức 4.000 USD/tấn.

Thị trường nông sản nói chung cũng đang hưởng lợi từ dòng tiền đầu cơ. Đậu tương CBOT tăng 4,2% lên 435 USD/tấn, cao nhất hơn một tháng, nhờ rủi ro thời tiết khô nóng cực đoan tại cả hai bán cầu kích hoạt lực mua kỹ thuật. Giá trị giao dịch của đậu tương chiếm 27% tổng nhóm nông sản theo dữ liệu từ MXV.