Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 4-7-2026, Nghị định 272 của Chính phủ chính thức có hiệu lực, quy định chi tiết về điều kiện tham gia khảo sát và phát triển dự án điện gió ngoài khơi. Theo báo Tuổi Trẻ, doanh nghiệp khảo sát phải có vốn chủ sở hữu tối thiểu 1 tỉ đồng cho mỗi MW điện gió ngoài khơi đề nghị giao khu vực biển.
Nghị định này dẫn chiếu từ Nghị quyết số 253 của Quốc hội về cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026 - 2030. Các điều kiện tài chính được chia thành hai nhóm chính: điều kiện cho đơn vị khảo sát và điều kiện cho nhà đầu tư phát triển dự án.
| Tiêu chí | Yêu cầu theo Nghị định 272 |
|---|---|
| Vốn chủ sở hữu tối thiểu (khảo sát) | 1 tỉ đồng/MW |
| Vốn chủ sở hữu tham gia dự án (phát triển) | Không thấp hơn 20% tổng vốn đầu tư |
| Cam kết tài chính | Không yêu cầu hoàn trả kinh phí trong mọi trường hợp (trừ doanh nghiệp nhà nước 100% vốn) |
| Tỷ lệ vốn góp tối thiểu (nhà đầu tư nước ngoài) | 15% |
| Tỷ lệ vốn góp tối thiểu (doanh nghiệp trong nước) | 5% |
| Cam kết cho vay | Phần vốn còn lại phải có cam kết của ngân hàng, tổ chức tín dụng |
Đơn vị khảo sát phải nộp báo cáo tài chính hai năm gần nhất được kiểm toán, cùng cam kết hỗ trợ tài chính từ công ty mẹ nếu có. Chi phí khảo sát và lập hồ sơ chấp thuận chủ trương đầu tư của doanh nghiệp nhà nước 100% vốn điều lệ sẽ được hạch toán vào chi phí sản xuất, kinh doanh.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Quy định vốn chủ sở hữu 1 tỉ đồng/MW đặt ra một rào cản thanh khoản đáng kể. Với một dự án điện gió ngoài khơi quy mô 100 MW, doanh nghiệp khảo sát cần tối thiểu 100 tỉ đồng vốn chủ sở hữu chỉ riêng cho giai đoạn khảo sát.
Yêu cầu cam kết không hoàn trả kinh phí (trừ doanh nghiệp nhà nước) làm gia tăng rủi ro thanh khoản cho các nhà đầu tư tư nhân. Điều này phản ánh tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) từ phía cơ quan quản lý, nhằm sàng lọc năng lực tài chính thực sự của doanh nghiệp.
Trong bối cảnh chi phí vốn tăng cao và dòng tiền ròng vào các kênh đầu tư rủi ro đang thắt chặt, quy định này có thể làm chậm tiến độ triển khai các dự án điện gió ngoài khơi giai đoạn 2025-2030. Tuy nhiên, nó cũng giúp giảm thiểu rủi ro từ các dự án thiếu vốn, bảo vệ dòng tiền hệ thống.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Nghị định 272 có hiệu lực từ ngày 4-7-2026 đến hết ngày 31-12-2030. Đây là khung thời gian trùng với giai đoạn quy hoạch phát triển điện lực quốc gia, dự kiến vận hành các dự án mới trong giai đoạn 2025-2030 và 2031-2035.
Đối với liên danh từ hai doanh nghiệp trở lên, vốn tối thiểu 20% được tính bằng tổng năng lực của các thành viên. Điều này mở ra cơ hội cho các liên doanh trong nước và nước ngoài, đặc biệt khi tỷ lệ vốn góp tối thiểu cho nhà đầu tư nước ngoài là 15%.
Các dữ kiện cần theo dõi bao gồm: tốc độ giải ngân vốn từ các tổ chức tín dụng, diễn biến lãi suất cho vay dài hạn, và phản ứng từ các doanh nghiệp lớn như Hòa Phát (đã được báo Tuổi Trẻ nhắc đến trong bối cảnh tham gia điện gió ngoài khơi).