Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo báo cáo Vietnam Consumer Finance Report 2026 – Winning through the industry pivot của FiinGroup, tín dụng tiêu dùng Việt Nam đã ghi nhận sự phục hồi rõ nét trong năm 2025.
Tổng dư nợ cho vay tiêu dùng toàn thị trường tăng khoảng 26% so với năm trước. Khối ngân hàng dẫn dắt với tốc độ tăng trưởng xấp xỉ gấp đôi nhóm công ty tài chính tiêu dùng.
Chất lượng tài sản của khối công ty tài chính tiêu dùng cải thiện đáng kể. Tỷ lệ nợ xấu giảm từ mức đỉnh 11,2% năm 2023 xuống còn 7,2% trong năm 2025.
| Chỉ số | Năm 2023 | Năm 2025 |
|---|---|---|
| Tỷ lệ nợ xấu (công ty tài chính tiêu dùng) | 11,2% | 7,2% |
| Chi phí tín dụng | 14,5% | 11,5% |
| Biên lợi nhuận ròng trung bình ngành | 6,8% (2024) | 10% |
| Tỷ lệ chi phí dự phòng trên tổng thu nhập | 70,9% | 54,2% |
| ROAE bình quân | - | 10,7% |
| ROAA bình quân | - | 1,7% |
Nguồn: FiinGroup.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Sự cải thiện về chất lượng tài sản phản ánh sự thay đổi trong khẩu vị tăng trưởng của các doanh nghiệp tài chính tiêu dùng.
Giai đoạn 2023-2024, ngành chịu cú sốc nợ xấu mạnh. Ưu tiên hiện tại đã chuyển từ mở rộng dư nợ bằng mọi giá sang tối ưu chất lượng danh mục và hiệu quả thu hồi.
Các công ty tài chính siết chặt tiêu chuẩn thẩm định. Họ lựa chọn khách hàng kỹ hơn và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số để tiếp cận nhóm người vay có khả năng trả nợ tốt hơn.
Chi phí tín dụng giảm từ 14,5% xuống 11,5% cho thấy quá trình xử lý danh mục hậu Covid-19 đã bước vào giai đoạn ổn định hơn. Áp lực trích lập dự phòng giảm giúp thúc đẩy lợi nhuận toàn ngành phục hồi.
Biên lợi nhuận ròng trung bình tăng từ 6,8% (2024) lên 10% (2025). Tỷ lệ chi phí dự phòng trên tổng thu nhập giảm từ 70,9% xuống 54,2%.
Các chỉ số ROAE bình quân đạt 10,7% và ROAA đạt 1,7% cho thấy phần lớn doanh nghiệp đã đi qua giai đoạn tái cấu trúc nặng nề nhất.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Mô hình tăng trưởng của ngành tài chính tiêu dùng đang có sự chuyển hướng rõ rệt.
Trọng tâm đang dịch chuyển từ vay tiền mặt tín chấp không có tài sản bảo đảm sang các phân khúc bền vững hơn:
- Thẻ tín dụng.
- Cho vay mua hàng tiêu dùng bền.
- Tài trợ điểm bán.
- Cho vay phương tiện, đặc biệt là xe điện.
Chiến lược tăng trưởng hiện tại dựa nhiều hơn vào hệ sinh thái, dữ liệu và năng lực quản trị rủi ro. Điều này tạo ra nền tảng tăng trưởng có kỷ luật hơn so với giai đoạn trước.
Nhà đầu tư cần theo dõi các yếu tố sau:
- Khả năng duy trì đà giảm nợ xấu của khối công ty tài chính tiêu dùng.
- Tốc độ tăng trưởng tín dụng tiêu dùng của khối ngân hàng so với công ty tài chính.
- Mức độ thẩm thấu của các phân khúc cho vay mới (xe điện, thẻ tín dụng) vào tổng dư nợ.
- Biến động chi phí vốn và lãi suất cho vay tiêu dùng trong bối cảnh chính sách tiền tệ.
Theo báo cáo của FiinGroup, sự cải thiện này không chỉ đến từ hoạt động xóa nợ và thu hồi tích cực. Nó còn phản ánh thay đổi trong khẩu vị tăng trưởng của doanh nghiệp.