Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Tại hội thảo 'Đón sóng nâng hạng - Vững bước chu kỳ mới' do Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) tổ chức ngày 20-6, TS Hồ Quốc Tuấn - giảng viên cao cấp Đại học Bristol (Anh) - đã đưa ra quan điểm thận trọng về tác động của việc nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam.
Theo ông, việc được FTSE Russell nâng hạng là tín hiệu tích cực, nhưng không đồng nghĩa dòng vốn ngoại sẽ lập tức quay trở lại. Ông nhấn mạnh: 'Nâng hạng chỉ là bước khởi đầu, chứ không phải đũa thần'.
Các thị trường mới nổi hiện phải cạnh tranh gay gắt để thu hút dòng tiền quốc tế. Bối cảnh vốn toàn cầu đang tập trung mạnh vào Mỹ, các doanh nghiệp liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) và những tài sản có tính thanh khoản cao.
| Chỉ số / Nhận định | Nguồn / Dữ liệu |
|---|---|
| Dòng vốn vào các thị trường mới nổi châu Á (trừ Trung Quốc) chủ yếu chảy vào trái phiếu, không phải cổ phiếu | TS Hồ Quốc Tuấn (trích dẫn số liệu xu hướng dịch chuyển vốn toàn cầu) |
| Hàn Quốc, Ấn Độ, Brazil ghi nhận tình trạng bị rút ròng vốn ngoại | TS Hồ Quốc Tuấn |
| Hệ số P/E của VN-Index (sau khi loại trừ ảnh hưởng từ nhóm cổ phiếu Vingroup) đã giảm khoảng 20% | Bloomberg / Rồng Việt tổng hợp |
| Lợi nhuận toàn thị trường năm 2026 dự kiến tăng khoảng 18% | VDSC |
| Tăng trưởng tín dụng nhóm ngân hàng dự kiến khoảng 16% | VDSC |
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Phân tích của TS Hồ Quốc Tuấn cho thấy một thực tế: định giá hấp dẫn không còn là lợi thế riêng của Việt Nam. Phần lớn thị trường chứng khoán châu Á đều đang giao dịch ở vùng giá tương đối thấp. Điều này làm giảm lợi thế cạnh tranh về mặt định giá.
Nhà đầu tư quốc tế hiện quan tâm nhiều hơn đến triển vọng tăng trưởng dài hạn và 'câu chuyện phát triển' của nền kinh tế, thay vì chỉ nhìn vào P/E thấp. Đây là yếu tố then chốt giải thích tại sao dòng vốn ngoại chưa quay trở lại dù thị trường đã giảm sâu.
Dòng vốn toàn cầu đang có sự phân bổ rõ rệt: ưu tiên tài sản có thanh khoản cao và gắn với công nghệ AI tại Mỹ. Trong khi đó, các thị trường mới nổi châu Á, bao gồm cả Việt Nam, phải cạnh tranh nhau để thu hút phần vốn còn lại. Thực tế Hàn Quốc, Ấn Độ và Brazil vẫn bị rút ròng là minh chứng cho áp lực này.
Bà Nguyễn Thị Thu Huyền, Tổng giám đốc Chứng khoán Rồng Việt, cũng lưu ý các rủi ro từ lạm phát, tỉ giá, lãi suất và bất ổn địa chính trị trên thế giới. Những yếu tố này tiếp tục tạo ra tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) ở các quỹ đầu tư quốc tế.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Để thu hút dòng vốn quốc tế, TS Hồ Quốc Tuấn cho rằng Việt Nam cần xây dựng một câu chuyện tăng trưởng đủ sức thuyết phục. Các yếu tố được đề cập bao gồm: đầu tư công, phát triển hạ tầng, bảo đảm an ninh năng lượng và nâng cao năng lực công nghệ.
Bà Nguyễn Thị Phương Lam, Giám đốc phân tích VDSC, đánh giá nền kinh tế Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mới sau quá trình phục hồi hậu COVID-19. Mục tiêu tăng trưởng giai đoạn 2026-2030 không chỉ là tăng nhanh hơn mà còn hướng tới nâng cao chất lượng tăng trưởng.
Các chính sách được kỳ vọng tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển mới:
- Thúc đẩy đầu tư công
- Cải cách thể chế
- Phát triển hạ tầng
- Tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ cao
Về triển vọng lợi nhuận, VDSC dự báo lợi nhuận toàn thị trường năm 2026 tăng khoảng 18%. Nhóm ngân hàng được xem là động lực chính với tăng trưởng tín dụng dự kiến khoảng 16%. Nhóm bất động sản có thể cải thiện kết quả kinh doanh nhờ các dự án lớn được triển khai trở lại.
Hệ số P/E của VN-Index sau khi loại trừ ảnh hưởng từ nhóm cổ phiếu Vingroup đã giảm khoảng 20% (theo dữ liệu Bloomberg do Rồng Việt tổng hợp). Mức định giá này phản ánh sự điều chỉnh đáng kể, nhưng theo các chuyên gia, chưa đủ để tự động thu hút dòng vốn ngoại nếu thiếu câu chuyện tăng trưởng dài hạn.