Tháng 5/2026, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) đã tổ chức 17 đợt đấu thầu trái phiếu Chính phủ do Kho bạc Nhà nước phát hành. Tổng giá trị huy động đạt 33.630 tỷ đồng.
Tính lũy kế từ đầu năm, Kho bạc Nhà nước đã huy động được 159.186 tỷ đồng. Con số này hoàn thành 72% kế hoạch phát hành quý 2/2026 và đạt 32% kế hoạch phát hành của cả năm 2026.
Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo số liệu từ HNX, kỳ hạn phát hành chủ yếu tập trung vào kỳ hạn 10 năm và 5 năm. Cụ thể:
- Kỳ hạn 10 năm: 54% tổng khối lượng, tương đương 18.250 tỷ đồng.
- Kỳ hạn 5 năm: 45% tổng khối lượng, tương đương 15.000 tỷ đồng.
Kho bạc Nhà nước gọi thầu tại 6 kỳ hạn: 3 năm, 5 năm, 10 năm, 15 năm, 20 năm và 30 năm. Kết quả có 5 kỳ hạn trúng thầu (trừ kỳ hạn 20 năm).
Mức lãi suất trúng thầu tại phiên cuối tháng 5/2026 như sau:
| Kỳ hạn | Lãi suất trúng thầu (%/năm) |
|---|---|
| 3 năm | 3,49% |
| 5 năm | 4,00% |
| 10 năm | 4,25% |
| 15 năm | 4,27% |
| 30 năm | 4,50% |
So với phiên trúng thầu cuối tháng 4, lãi suất các kỳ hạn tăng từ 2 đến 14 điểm cơ bản. Điều này phản ánh chi phí vốn dài hạn của Chính phủ đang đi lên.
Trên thị trường thứ cấp, giá trị niêm yết trái phiếu Chính phủ cuối tháng 5 đạt 2.691.995 tỷ đồng, tăng 2% so với tháng trước. Giá trị giao dịch bình quân đạt 14.961 tỷ đồng/phiên, giảm 6,59% so với tháng trước.
Về cơ cấu giao dịch:
- Giao dịch Outright: 74,37% tổng giá trị giao dịch.
- Giao dịch Repos: 25,63% tổng giá trị giao dịch.
Nhà đầu tư nước ngoài chiếm 4,33% tổng giá trị giao dịch toàn thị trường, tăng 0,8% so với tháng trước. Tuy nhiên, khối ngoại bán ròng 137 tỷ đồng trong tháng.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Việc lãi suất trúng thầu tăng trên tất cả các kỳ hạn cho thấy áp lực chi phí vốn đang gia tăng. Kho bạc Nhà nước phải chấp nhận mức lãi suất cao hơn để huy động thành công khối lượng lớn trái phiếu.
Kỳ hạn 10 năm và 5 năm chiếm tỷ trọng áp đảo (99% tổng khối lượng). Điều này cho thấy ưu tiên của Kho bạc Nhà nước là kéo dài kỳ hạn nợ nhưng vẫn giữ ở mức trung hạn để cân bằng giữa chi phí và rủi ro tái cấp vốn.
Thanh khoản thị trường thứ cấp giảm 6,59% so với tháng trước. Giá trị giao dịch bình quân đạt 14.961 tỷ đồng/phiên. Sự sụt giảm này diễn ra trong bối cảnh lãi suất sơ cấp tăng, cho thấy nhà đầu tư có tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) trên thị trường trái phiếu.
Nhà đầu tư nước ngoài bán ròng 137 tỷ đồng, dù tỷ trọng giao dịch tăng nhẹ. Dòng tiền ngoại có dấu hiệu rút ròng, phù hợp với xu hướng thắt chặt tiền tệ toàn cầu (Hawkish FED) và sức hấp dẫn tương đối của trái phiếu các nước phát triển.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Kế hoạch phát hành năm 2026 vẫn còn dư địa lớn. Với mức huy động 159.186 tỷ đồng sau 5 tháng, Kho bạc Nhà nước mới hoàn thành 32% kế hoạch năm. Quý 2 đạt 72% kế hoạch, cho thấy tiến độ giải ngân khẩn trương.
Các yếu tố cần theo dõi trong thời gian tới:
- Biến động lãi suất trúng thầu: Nếu lãi suất tiếp tục tăng, chi phí trả nợ của Chính phủ sẽ đội lên, ảnh hưởng đến ngân sách.
- Thanh khoản thị trường thứ cấp: Giá trị giao dịch giảm có thể báo hiệu sự kém hấp dẫn của trái phiếu Chính phủ trên thị trường thứ cấp.
- Dòng vốn ngoại: Xu hướng bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài cần được theo dõi, đặc biệt trong bối cảnh tỷ giá và lãi suất USD biến động.
- Chính sách tiền tệ của FED: Các quyết định lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) sẽ tác động đến dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài (FPI) vào thị trường trái phiếu Việt Nam.
Tỷ lệ giao dịch Repos ở mức 25,63% cho thấy hoạt động cho vay cầm cố trái phiếu vẫn sôi động. Đây là tín hiệu tích cực về nhu cầu vốn ngắn hạn của các tổ chức tín dụng.
Kỳ hạn 20 năm không có khối lượng trúng thầu. Điều này cho thấy sự kém hấp dẫn của kỳ hạn rất dài trong bối cảnh lãi suất tăng, khi nhà đầu tư yêu cầu mức bù rủi ro kỳ hạn cao hơn nhưng Kho bạc Nhà nước chưa chấp nhận.