Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Lạm phát và lãi suất tăng tại Nhật Bản đang thúc đẩy các hộ gia đình thay đổi thói quen phân bổ tài sản. Theo bài viết trên Nikkei Asia được VnEconomy dẫn lại, người Nhật đang chuyển tiền nhàn rỗi từ tiền gửi ngân hàng sang trái phiếu chính phủ và các quỹ đầu tư.
Hiện khoảng một nửa trong tổng số 2,3 triệu tỷ yên (tương đương 14.600 tỷ USD) tài sản tài chính của các hộ gia đình Nhật Bản vẫn nằm trong tiền gửi ngân hàng. Trước đây, dù lãi suất tiền gửi gần như bằng 0, môi trường giảm phát vẫn bảo toàn sức mua.
Các số liệu chính từ nguồn:
| Chỉ tiêu | Giá trị | Nguồn |
|---|---|---|
| Tổng tài sản tài chính hộ gia đình Nhật | 2,3 triệu tỷ yên (~14.600 tỷ USD) | Nikkei Asia / VnEconomy |
| Tỷ trọng tiền gửi ngân hàng | ~50% | Nikkei Asia / VnEconomy |
| Doanh số phát hành JGB cá nhân nửa đầu 2026 | 4,5 nghìn tỷ yên (tăng 61% YoY) | Bộ Tài chính Nhật Bản / Nikkei Asia |
| Phát hành JGB cá nhân năm tài khóa kết thúc tháng 3/2026 | Trên 6 nghìn tỷ yên (cao nhất 19 năm) | Nikkei Asia |
| Doanh số trái phiếu hàng tháng của Rakuten Securities | Tăng gấp đôi so với cùng kỳ 2025 | Ông Shukan Ri, Rakuten Securities |
Ông Shukan Ri, lãnh đạo bộ phận đầu tư tài sản sinh lời cố định tại Rakuten Securities (hiện có 14 triệu tài khoản), xác nhận mức độ quan tâm tới trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB) đã lên cao nhất từ trước tới nay.
Khách hàng mua JGB chủ yếu là nam giới trung niên và cao tuổi. Trong các loại JGB dành cho nhà đầu tư cá nhân, trái phiếu kỳ hạn 10 năm là sản phẩm được ưa chuộng nhất.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Sự dịch chuyển này không phản ánh việc người Nhật chấp nhận rủi ro cao hơn. Theo các nhà phân tích được dẫn trong bài báo, họ vẫn ưu tiên các kênh tương đối an toàn, như trái phiếu chính phủ.
Động lực chính là bảo toàn giá trị tài sản thực trong môi trường lạm phát. Khi lãi suất tiền gửi không đủ bù đắp lạm phát, chi phí cơ hội của việc giữ tiền mặt tăng lên.
Dòng tiền gửi vào ngân hàng cũng đang chậm lại. Ông Ayato Nishino, nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Daiwa, cho biết các hộ gia đình Nhật Bản thường đưa thêm khoảng 20-30 nghìn tỷ yên mỗi năm vào tài sản tài chính (không tính giai đoạn đầu COVID-19). Tuy nhiên, hiện tại cách phân bổ đang thay đổi.
Về dài hạn, sự thay đổi trong phân bổ tiền tiết kiệm của người dân Nhật Bản có thể tạo tác động đáng kể tới thị trường tài chính trong nước và toàn cầu. Dù trái phiếu chính phủ cho nhà đầu tư cá nhân không tạo tác động lớn tới thị trường thứ cấp, sự gia tăng của nhóm nhà đầu tư mua và nắm giữ dài hạn vẫn hỗ trợ huy động vốn cho Chính phủ.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Bối cảnh chính sách hiện tại: Thủ tướng Sanae Takaichi theo đuổi chính sách tăng chi tiêu công để hỗ trợ nền kinh tế. Nhu cầu mua JGB từ khu vực hộ gia đình giúp giảm áp lực huy động vốn từ các kênh khác.
Các yếu tố cần theo dõi:
- Tốc độ tăng lãi suất của BOJ (Ngân hàng Trung ương Nhật Bản) và kỳ vọng thị trường về lộ trình tiếp theo.
- Diễn biến lạm phát CPI lõi của Nhật Bản và tác động đến sức mua hộ gia đình.
- Tỷ lệ chuyển đổi từ tiền gửi ngân hàng sang các kênh đầu tư khác (JGB, quỹ tương hỗ, cổ phiếu).
- Hành vi của nhà đầu tư cá nhân Nhật Bản đối với tài sản nước ngoài (carry trade yen) trong bối cảnh lãi suất trong nước tăng.
Thông tin chỉ mang tính tham khảo. Người đọc tự đưa ra quyết định đầu tư dựa trên đánh giá rủi ro cá nhân.