Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 15/7, cổ phiếu Gazprom (ticker: GAZP) giao dịch tại 89,9 ruble trên Sở giao dịch Moscow, xuyên thủng ngưỡng tâm lý 90 ruble. Theo Vietnam+, đây là mức thấp nhất trong 17 năm, lần cuối cùng xuất hiện trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-2009.
Dữ liệu cụ thể từ bài báo được tổng hợp trong bảng dưới đây:
| Chỉ số | Giá trị | Nguồn |
|---|---|---|
| Giá cổ phiếu (15/7) | 89,9 ruble | Vietnam+ dẫn thị trường |
| Xuất khẩu khí đốt sang nước ngoài (hiện tại) | ~80 tỷ m³ | Vietnam+ |
| Xuất khẩu khí đốt sang EU (hiện tại) | ~18 tỷ m³ | Vietnam+ |
| Xuất khẩu trước đây | ~200 tỷ m³ | Vietnam+ |
| Lần cuối trả cổ tức | 51,03 ruble/cp (H1 2022) | Vietnam+ |
| Doanh thu 2025 | 9.770 tỷ ruble (-8,8% YoY) | Báo cáo IFRS của Gazprom |
| Lợi nhuận ròng 2025 | 1.300 tỷ ruble (+7,2% YoY) | Báo cáo IFRS |
| Tổng nợ | 6.700 tỷ ruble | Báo cáo IFRS |
| Nợ ròng/EBITDA | 2,07 lần (năm trước: 1,83 lần) | Báo cáo IFRS |
| Vốn hóa thị trường | ~2.130 tỷ ruble | Vietnam+ |
| Tỷ lệ vốn hóa/lợi nhuận (P/E) | ~1,6 | Tính từ số liệu |
Bên cạnh đó, thông tin từ Reuters (dẫn lại bởi Vietnam+) cho thấy các cuộc đàm phán với Trung Quốc về dự án đường ống Siberia 2 đã bị đình chỉ. Nguyên nhân: Trung Quốc chỉ đồng ý mua khí đốt Nga với giá nội địa.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Giá cổ phiếu Gazprom sụt giảm phản ánh sự suy yếu cấu trúc của dòng tiền từ hoạt động xuất khẩu. Lượng khí đốt xuất sang EU giảm từ ~200 tỷ m³ xuống ~18 tỷ m³ – mức thấp nhất trong nửa thế kỷ – làm giảm mạnh doanh thu và khả năng tạo dòng tiền tự do.
Việc không chi trả cổ tức kể từ nửa cuối năm 2022 loại bỏ kênh hoàn vốn truyền thống cho cổ đông. Theo bài báo, lần gần nhất công ty trả cổ tức là 51,03 ruble/cp cho H1 2022. Không có cổ tức nào cho các năm 2023, 2024, 2025.
Tỷ lệ nợ ròng/EBITDA tăng từ 1,83 lên 2,07 lần cho thấy đòn bẩy tài chính gia tăng. Mặc dù lợi nhuận ròng năm 2025 tăng 7,2% lên 1.300 tỷ ruble, nhưng tổng nợ 6.700 tỷ ruble và quy mô đầu tư lớn đặt ra câu hỏi về chất lượng lợi nhuận và khả năng chuyển đổi thành dòng tiền cho cổ đông.
Nhà phân tích Valeria Popova từ Rikom-Trust (dẫn trong bài) nhận định rủi ro từ khả năng Mỹ áp thuế nhập khẩu đối với các quốc gia mua khí đốt Nga. Nếu thuế được thực thi, áp lực lên cổ phiếu Gazprom có thể gia tăng. Nếu không, có khả năng phục hồi.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Các yếu tố địa chính trị tiếp tục chi phối diễn biến cổ phiếu Gazprom:
- Đàm phán Ukraine chưa có tiến triển; các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu của Gazprom Neft gia tăng.
- Dự án Siberia 2 bị đình chỉ do bất đồng giá – Trung Quốc muốn giá nội địa.
- Khả năng Mỹ áp thuế nhập khẩu đối với nước mua khí đốt Nga – đang được theo dõi.
Về mặt tài chính, Gazprom vẫn là công ty có tầm quan trọng hệ thống với 1/6 trữ lượng khí đốt thế giới. Vốn hóa thị trường ~2.130 tỷ ruble, lợi nhuận ròng 1.300 tỷ ruble, P/E ~1,6 – mức định giá thấp lịch sử. Tuy nhiên, như bài báo lưu ý, giá rẻ so với lợi nhuận chưa đủ nếu thị trường không thấy cơ chế chuyển lợi nhuận thành dòng tiền cho cổ đông.
Ngoài ra, Tập đoàn CEZ (Séc) đã khởi kiện Gazprom tại Geneva (2023) đòi bồi thường 42 triệu USD do cắt giảm nguồn cung. Vụ kiện này có thể tạo thêm áp lực pháp lý.
Tóm lại, cổ phiếu Gazprom đang ở vùng giá khủng hoảng, nhưng thanh khoản và dòng tiền thực tế vẫn chịu nhiều rủi ro từ sụt giảm xuất khẩu, chính sách cổ tức, và căng thẳng địa chính trị.