Nửa đầu năm 2026, VN-Index ghi nhận mức tăng 4,23% sau khi bứt tốc 41% trong năm 2025. Tuy nhiên, thị trường chứng khoán Việt Nam đang chứng kiến sự phân hóa mạnh.
Thống kê từ gần 1.500 mã trên ba sàn cho thấy hơn 70% thị trường sinh lời kém hơn gửi tiết kiệm. Chỉ chưa đến 30% cổ phiếu 'thắng' được kênh tiết kiệm với lãi suất thực tế khoảng 3-3,5%.
Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo bài viết trên Tuổi Trẻ, lợi nhuận từ gửi tiết kiệm kỳ hạn 12 tháng hiện ở mức 6-7% danh nghĩa, nhưng sau khi trừ lạm phát, người gửi chỉ nhận về 3-3,5%. CPI đến hết tháng 5 đã tăng 3,61% so với đầu năm.
Trong khi đó, các kênh đầu tư khác cũng không thuận lợi:
- Giá vàng giảm gần 9%.
- Bạc giảm gần 17,5%.
- Bitcoin mất 32,3% giá trị từ đầu năm.
- Chỉ số SET của Thái Lan tăng 26,76%.
Một số cổ phiếu tăng đột biến nhưng thanh khoản thấp:
| Cổ phiếu | Mức tăng | Sàn | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| FCC (CTCP Liên hợp thực phẩm) | Gần 8 lần | UPCoM | Thanh khoản rất thấp |
| THD (CTCP Thaiholdings) | Khoảng 5 lần | HNX | Thanh khoản rất thấp |
| BSR (Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam) | +50% | HSX | Có thanh khoản |
| STB, LPB, MSB | Tăng | HSX | Nhóm ngân hàng |
Ông Petri Deryng, nhà quản lý quỹ Pyn Elite, nhận định: 'Những biến động mạnh của một vài cổ phiếu trong nhóm Vingroup đã chi phối diễn biến của chỉ số, trong khi phần còn lại của thị trường gần như đi ngang do sự chú ý của nhà đầu tư tập trung vào một số ít doanh nghiệp'.
Quỹ này cho biết nhà đầu tư chưa thực sự quay trở lại thị trường, mặc dù tiến triển hòa bình Iran-Mỹ giúp kỳ vọng lạm phát hạ nhiệt, giảm khả năng lãi suất tiếp tục tăng.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Dòng tiền ròng hiện đang tập trung vào một số mã trụ cột, đặc biệt là nhóm Vingroup. Phần lớn thị trường thiếu thanh khoản và không thu hút được dòng tiền mới.
Tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) chiếm ưu thế. Lãi suất tiết kiệm danh nghĩa 6-7% vẫn hấp dẫn so với rủi ro thị trường chứng khoán khi chỉ 30% cổ phiếu vượt trội.
Áp lực lạm phát (CPI +3,61%) đang bào mòn lợi nhuận thực tế từ cả cổ phiếu lẫn tiết kiệm. Điều này khiến dòng tiền có xu hướng tìm đến các kênh trú ẩn an toàn hơn, nhưng vàng và Bitcoin lại giảm mạnh.
Độ trễ chính sách (policy lag) từ các biện pháp kích thích kinh tế chưa rõ ràng. Mặc dù kỳ vọng lạm phát hạ nhiệt, dòng tiền lớn vẫn chưa quay lại thị trường chứng khoán ngoài nhóm Vingroup.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Mùa báo cáo quý 2-2026 đang đến gần. Chứng khoán MBS dự báo lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết có thể tăng khoảng 15% trong quý 2 và khoảng 18% cho cả năm 2026.
Phân tích theo ngành:
- Vận tải, bất động sản khu công nghiệp và bán lẻ: tăng trưởng lợi nhuận trên 30% riêng quý 2.
- Ngân hàng: tăng 16% nhưng phân hóa. Eximbank và Sacombank có thể giảm 40% so với cùng kỳ.
- Dịch vụ tài chính: giảm khoảng 15%.
- Nhóm xuất khẩu: giảm khoảng 35%.
- Hàng không: giảm 61% - áp lực lớn nhất. Vietnam Airlines (HVN) lợi nhuận ròng quý 2 có thể giảm 96% do giá nhiên liệu tăng 85% so với cùng kỳ và lượng hành khách suy giảm.
Các yếu tố cần theo dõi thêm: diễn biến giá vàng thế giới, đàm phán Iran-Mỹ, và khả năng FED điều chỉnh lãi suất. Thị trường chứng khoán Việt Nam đang phụ thuộc nhiều vào dòng tiền từ khối ngoại và tâm lý nhà đầu tư.