Áp lực thanh khoản ngân hàng từ mất cân đối cấu trúc nguồn vốn và bài toán điều hành cuối năm

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Ngày 1/6/2026, lãi suất liên ngân hàng VND tăng mạnh ở hầu hết các kỳ hạn ngắn. Lãi suất qua đêm tăng lên 11%/năm, kỳ hạn 1 tuần ở mức 7,4%/năm, kỳ hạn 2 tuần 7,5%/năm và kỳ hạn 1 tháng đạt 7,75%/năm.

Trong khi đó, lãi suất liên ngân hàng bằng USD gần như đi ngang. Cụ thể: qua đêm 3,65%/năm, 1 tuần 3,7%/năm, 2 tuần 3,75%/năm, 1 tháng 3,81%/năm.

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã can thiệp qua nghiệp vụ thị trường mở, bơm ròng 13.619,46 tỷ đồng. Lượng vốn lưu hành trên kênh cầm cố đạt 345.931,12 tỷ đồng.

Hiện tượng lãi suất liên ngân hàng tăng mạnh vào cuối tháng – đầu tháng đã lặp lại từ khoảng tháng 10/2025. Giới phân tích phân biệt trạng thái thiếu hụt tiền tức thời với áp lực cân đối nguồn vốn mang tính cấu trúc.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Gốc rễ của áp lực thanh khoản nằm ở sự mất cân đối kéo dài trong cấu trúc nguồn vốn. Tín dụng tăng nhanh hơn huy động, còn tốc độ luân chuyển dòng tiền trong nền kinh tế chậm lại.

Lãi suất huy động duy trì ở mức thấp giai đoạn 2024-2025 giúp tín dụng phục hồi nhanh. Tuy nhiên, tốc độ tăng huy động không theo kịp, kéo tỷ lệ cho vay trên huy động thuần của hệ thống lên khoảng 114%. Dư địa thanh khoản dần thu hẹp.

Thị trường vốn trong nước chưa phát triển tương xứng. Khi các kênh huy động vốn trung và dài hạn như trái phiếu doanh nghiệp hay thị trường cổ phiếu chưa chia sẻ đủ nhu cầu, phần lớn nhu cầu tài trợ đầu tư dồn lên hệ thống ngân hàng. Điều này khiến ngân hàng đảm nhận vai trò cung ứng vốn trung và dài hạn lớn hơn khả năng cân đối nguồn.

Áp lực tỷ giá, trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn và nhu cầu giữ ổn định lãi suất cùng lúc gia tăng. NHNN đối mặt với bài toán cân bằng ngày càng phức tạp trong những tháng cuối năm.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Theo dữ liệu từ NHNN và WiGroup, diễn biến lãi suất liên ngân hàng từ 1/1 đến 1/6/2026 cho thấy xu hướng tăng dần qua các tháng. Các kỳ hạn ngắn phản ứng mạnh nhất vào đầu tháng 6.

Giới phân tích đánh giá áp lực thanh khoản không chỉ mang tính thời vụ. Nó phản ánh rủi ro thanh khoản hệ thống khi tỷ lệ LDR (cho vay/huy động) vượt ngưỡng an toàn thông thường.

• Lãi suất huy động có thể chịu áp lực tăng nếu tín dụng tiếp tục tăng nhanh.
• NHNN có thể sử dụng thêm các công cụ: tín phiếu, OMO, dự trữ bắt buộc.
• Thị trường trái phiếu doanh nghiệp cần được khơi thông để giảm tải cho ngân hàng.

Thông tin trên chỉ mang tính chất tham khảo. Nhà đầu tư cần tự đánh giá rủi ro dựa trên diễn biến thực tế của thị trường tiền tệ và chính sách điều hành.