Áp lực địa chính trị và phản ứng giá dầu: Từ phiên giảm sâu chờ đàm phán Mỹ-Iran

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Ngày 27/5, thị trường dầu mỏ toàn cầu ghi nhận một cú sốc giảm mạnh khi xuất hiện thông tin Iran có thể khôi phục hoạt động vận tải hàng hải qua eo biển Hormuz theo thỏa thuận tiềm năng với Mỹ, theo phản ánh từ TTXVN. Cụ thể, giá dầu thô ngọt nhẹ WTI giảm hơn 5% xuống 88,84 USD/thùng vào đầu phiên giao dịch sáng 27/5 theo giờ miền Đông nước Mỹ, trong khi giá dầu Brent quốc tế giảm hơn 4% xuống 95,09 USD/thùng.

Dữ liệu giá chính từ các nguồn

Theo Đài truyền hình nhà nước Iran, Tehran cam kết đưa lưu lượng tàu thương mại qua eo biển Hormuz trở lại mức trước xung đột trong vòng một tháng sau khi đạt thỏa thuận với Mỹ. Iran sẽ phối hợp với Oman trong việc quản lý và điều phối giao thông hàng hải, trong khi quân đội Mỹ sẽ rút khỏi khu vực gần Iran và dỡ bỏ phong tỏa hải quân hiện nay.

Tuy nhiên, bối cảnh hiện tại vẫn tồn tại hai kịch bản đối lập: leo thang quân sự hoặc giảm căng thẳng. Trong tuần trước, quân đội Mỹ tiến hành các cuộc không kích tại miền Nam Iran (mang tính phòng vệ theo Lầu Năm Góc), và Iran tuyên bố sẽ đáp trả. Dù vậy, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngay trong ngày 27/5 nhận định ít có khả năng tái diễn xung đột với Mỹ.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Phản ứng giảm sâu của giá dầu trong phiên 27/5 phản ánh trực tiếp tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) khi nhà đầu tư đặt cược vào khả năng hạ nhiệt căng thẳng vùng Vịnh. Eo biển Hormuz hiện là tuyến trung chuyển khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu, nên bất kỳ tín hiệu khôi phục lưu thông nào cũng tác động tức thời lên kỳ vọng nguồn cung. Áp lực giảm giá ngay lập tức cho thấy dòng tiền ròng (net flow) đang dịch chuyển khỏi các hợp đồng dầu kỳ hạn và chảy vào các tài sản trú ẩn an toàn, làm gia tăng thanh khoản ròng ở phân khúc phi rủi ro.

Dù tín hiệu từ phía Iran là tích cực, nhiều chuyên gia dầu khí vẫn hoài nghi về khả năng phục hồi nhanh của nguồn cung. Ông Sultan Ahmed Al Jaber - Giám đốc điều hành ADNOC (Abu Dhabi National Oil Co.) nhận định rằng ngay cả khi xung đột chấm dứt ngay lập tức, thị trường dầu mỏ toàn cầu vẫn cần ít nhất 4 tháng để phục hồi khoảng 80% lưu lượng vận chuyển trước xung đột. Phải tới quý 1 hoặc quý 2/2027, hoạt động vận chuyển dầu qua khu vực mới hoàn toàn trở lại mức bình thường.

Những dự báo này cho thấy một yếu tố quan trọng: độ trễ chính sách (policy lag) giữa tuyên bố chính trị và thực tế hạ tầng. Dòng tiền đầu cơ có thể phản ứng nhanh trong vài phiên, nhưng dòng tiền thương mại từ các hợp đồng vật chất cần nhiều thời gian hơn để điều chỉnh. Rủi ro thanh khoản vẫn còn hiện hữu nếu quá trình tái lập luồng hàng hải bị gián đoạn bởi các cuộc đàm phán kéo dài hoặc các sự kiện bất ngờ.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Bên cạnh tín hiệu đàm phán, thị trường đang theo dõi các yếu tố then chốt sau đây:

• Tốc độ đàm phán Mỹ-Iran: Thời gian chính thức đạt thỏa thuận và lộ trình thực thi các cam kết về quản lý hàng hải qua Hormuz.
• Phản ứng từ OPEC+: Các nước thành viên có thể điều chỉnh hạn ngạch sản lượng nếu nguồn cung từ Vùng Vịnh ổn định trở lại.
• Dữ liệu tồn kho dầu thô Mỹ (EIA) hàng tuần: Chỉ số phản ánh mức cầu thực tế và sức ép lên giá WTI.
• Biến động của chỉ số USD (DXY): Diễn biến của đồng bạc xanh tác động trực tiếp đến giá dầu bằng đồng nội tệ của các nước nhập khẩu.
• Kỳ họp FOMC sắp tới: Chính sách lãi suất của FED ảnh hưởng đến chi phí vốn và dòng tiền đầu cơ vào hàng hóa.

Như ông Sultan Ahmed Al Jaber đã chỉ ra, triển vọng phục hồi nguồn cung là khả quan nhưng cần ít nhất 4 tháng để đạt 80% mức trước xung đột, và phải tới năm 2027 mới hoàn toàn bình thường. Do đó, các nhà giao dịch năng lượng và cổ phiếu liên quan (dầu khí, vận tải biển, bảo hiểm hàng hải) cần cân nhắc cả hai chiều biến động ngắn hạn và trung hạn. Thông tin trên được tổng hợp từ nguồn TTXVN/Vietnam+ và các tuyên bố chính thức từ ADNOC.