Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo Vietnam+, Tòa án Tối cao Mỹ đã bác đơn kháng cáo của HMTX Industries và nhóm nhà nhập khẩu trong vụ kiện liên quan đến thuế quan hàng hóa Trung Quốc.
Phán quyết này giữ nguyên quyết định năm 2025 của Tòa Phúc thẩm bang Liên bang, thừa nhận chính quyền Tổng thống Trump có quyền mở rộng quy mô áp thuế theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại 1974.
Các con số cụ thể từ phán quyết và động thái mới nhất của USTR được tổng hợp dưới đây:
| Chỉ tiêu | Giá trị / Phạm vi | Nguồn |
|---|---|---|
| Mức thuế ban đầu (Mục 301) | 50 tỷ USD | Vietnam+ / Tòa Phúc thẩm |
| Mức thuế mở rộng (Danh sách 3 & 4A) | ~370 tỷ USD | Vietnam+ / HMTX Industries |
| Thuế mới đề xuất (tháng 6/2026) | 10% – 12,5% | USTR (dẫn theo Vietnam+) |
| Số đối tác thương mại bị điều tra cưỡng bức lao động | 60 quốc gia | USTR |
| Số quốc gia bị điều tra “dư thừa công suất” | 16 quốc gia | USTR |
| Thuế toàn cầu 10% (Mục 122) | Áp từ tháng 2/2026 | Tòa phúc thẩm liên bang |
Các nhà nhập khẩu lập luận rằng việc USTR bổ sung hàng trăm tỷ USD thuế vào “Danh sách 3” và “Danh sách 4A” đã vượt quá định nghĩa hợp lý về “sửa đổi” quy định tại Mục 307.
Tòa phúc thẩm nhận định hành động này tuy mới nhưng không làm thay đổi bản chất thẩm quyền quản lý của USTR.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ xác lập một tiền lệ pháp lý ràng buộc cho các vụ kiện tương tự trong tương lai, theo nhận định từ Vietnam+.
Điều này có nghĩa là USTR có thể tiếp tục mở rộng thuế quan mà không chịu sự giám sát chặt chẽ của cơ quan tư pháp hay lập pháp, như nhóm doanh nghiệp đã cảnh báo.
Về mặt dòng vốn, việc mở rộng thuế quan từ 50 tỷ USD lên 370 tỷ USD tạo ra một lực cản thương mại đáng kể, đẩy chi phí nhập khẩu lên cao.
Các nhà nhập khẩu Mỹ phải đối mặt với rủi ro thanh khoản khi chi phí vốn tăng do thuế bổ sung, đồng thời tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) có thể lan rộng sang các thị trường mới nổi.
Trên thị trường ngoại hối, USD thường được hưởng lợi trong ngắn hạn từ các chính sách bảo hộ, nhưng độ trễ chính sách (policy lag) có thể khiến đồng tiền này chịu áp lực nếu tăng trưởng kinh tế Mỹ chậm lại do chi phí đầu vào tăng.
Đối với hàng hóa (commodities), đặc biệt là năng lượng và kim loại, các cuộc điều tra “dư thừa công suất” tại 16 quốc gia có thể dẫn đến thuế quan bổ sung, làm biến dạng chuỗi cung ứng toàn cầu.
Trong lĩnh vực crypto, dòng tiền ròng có thể dịch chuyển vào các tài sản phi tập trung như một kênh trú ẩn khỏi rủi ro địa chính trị, nhưng thanh khoản thị trường vẫn phụ thuộc vào chính sách tiền tệ của Fed.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Bên cạnh phán quyết về Mục 301, Tòa án Tối cao Mỹ cũng đã bãi bỏ phần lớn các mức thuế mà ông Trump áp đặt trong năm 2025 theo Đạo luật IEEPA.
Để thay thế, chính quyền hiện tại đã áp dụng mức thuế toàn cầu 10% theo Mục 122 của Đạo luật Thương mại 1974 từ tháng 2/2026.
Nhóm doanh nghiệp cho rằng một cuộc chiến pháp lý mới về Mục 307 sẽ sớm quay trở lại trong những tháng tới, trong bối cảnh khẩn cấp hơn.
Các dữ kiện cần theo dõi trong thời gian tới bao gồm:
- Kết quả điều tra của USTR đối với 60 đối tác thương mại về cáo buộc cưỡng bức lao động, dự kiến công bố trong quý III/2026.
- Phản ứng từ Trung Quốc và các nước bị ảnh hưởng, khả năng áp thuế trả đũa hoặc kiện lên WTO.
- Diễn biến lạm phát tại Mỹ, đặc biệt là chỉ số CPI và PPI, khi chi phí nhập khẩu tăng.
- Động thái của Fed: nếu lạm phát tăng do thuế quan, Fed có thể duy trì lập trường Hawkish, gây áp lực lên các tài sản rủi ro.
- Dòng tiền vào các quỹ ETF thị trường mới nổi và hàng hóa, phản ánh mức độ dịch chuyển vốn.
Thông tin trên chỉ mang tính chất tham khảo, không phải lời khuyên đầu tư.