Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Giá cà phê thế giới tiếp tục duy trì đà tăng sang phiên thứ 5 liên tiếp, theo ghi nhận từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV). Động lực chính đến từ lo ngại về thời tiết bất lợi tại Brazil – quốc gia sản xuất cà phê lớn nhất thế giới.
Kết thúc phiên giao dịch ngày 16/6, giá Arabica giao tháng 7 tăng hơn 5,4%, chốt tại 6.112 USD/tấn. Robusta giao tháng 7 tăng 1,7%, đạt 3.669 USD/tấn. Trong khi đó, chỉ số MXV-Index giảm gần 0,6% xuống 2.674 điểm do áp lực từ nhóm năng lượng.
| Mặt hàng | Kỳ hạn | Giá (USD/tấn) | Thay đổi (%) |
|---|---|---|---|
| Arabica | Tháng 7 | 6.112 | +5,4% |
| Robusta | Tháng 7 | 3.669 | +1,7% |
| MXV-Index | - | 2.674 điểm | -0,6% |
Theo MXV, các cơn mưa trái mùa xuất hiện giữa mùa khô tại Brazil đã làm gián đoạn hoạt động thu hoạch và phơi sấy cà phê. Phần lớn vùng trọng điểm ở Đông Nam Brazil, bao gồm bang Minas Gerais, ghi nhận ba ngày mưa liên tiếp từ 11-13/6. Thiệt hại bước đầu: nhiều nông hộ phản ánh hiện tượng rụng quả, có trường hợp thất thoát tới 10% sản lượng.
Dữ liệu khí tượng từ LSEG cho thấy lượng mưa tại các khu vực trồng cà phê chủ chốt của Brazil có thể tiếp tục vượt mức trung bình lịch sử trong nửa cuối tháng 6. Điều này làm gia tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh do vi khuẩn và nấm, đe dọa triển vọng vụ mùa đang được kỳ vọng đạt sản lượng kỷ lục khoảng 70 triệu bao.
Bên cạnh yếu tố thời tiết, thị trường kỳ hạn Arabica cũng góp phần thúc đẩy đà tăng. Lượng tồn kho cà phê trên Sở ICE duy trì ở mức thấp nhất trong gần bảy tháng, cận kề ngày thông báo giao hàng đầu tiên (FND) của hợp đồng tháng 7. Điều này buộc nhiều nhà đầu cơ đang nắm giữ vị thế bán phải mua bù thiếu và chuyển vị thế sang kỳ hạn tháng 9, tạo thêm lực đẩy cho giá.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Thị trường cà phê đang bước vào giai đoạn nhạy cảm khi kỳ vọng về một vụ mùa lớn tại Brazil bắt đầu được kiểm chứng bằng tiến độ thu hoạch thực tế. Sau nhiều tháng chịu áp lực từ các dự báo nguồn cung tích cực, giới giao dịch hiện chuyển sự chú ý sang các yếu tố thời tiết và chất lượng hạt nhằm đánh giá lại triển vọng sản lượng niên vụ mới.
Theo ông Trần Sơn Tùng, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Giao dịch Hàng hóa Đông Nam Á – Thành viên kinh doanh 045 của MXV, xu hướng chủ đạo của thị trường cà phê trong trung và dài hạn nhiều khả năng sẽ chịu áp lực điều chỉnh sau giai đoạn tăng nóng kéo dài suốt ba năm qua.
“Giá cà phê duy trì ở mức cao trong thời gian dài đã thúc đẩy người dân mở rộng diện tích sản xuất, tăng cường đầu tư chăm sóc cây trồng và thu hút thêm nhiều doanh nghiệp tham gia phát triển vùng nguyên liệu quy mô lớn. Tại Brazil, không chỉ Arabica mà diện tích cà phê Robusta cũng đang tiếp tục được mở rộng, tạo thêm nguồn cung đáng kể dẫn đến sản lượng vụ mùa 2026-2027 của nước này được dự báo tăng khoảng 11,5%”, ông Tùng dẫn chứng.
Mặc dù vậy, ông nhấn mạnh biến đổi khí hậu vẫn là yếu tố khó lường nhất. Nếu xuất hiện các hiện tượng thời tiết cực đoan kéo dài tại Việt Nam hoặc Brazil – hai nguồn cung cà phê lớn nhất thế giới, thị trường hoàn toàn có thể đảo chiều.
Dòng tiền đầu cơ ngắn hạn đang đổ vào cà phê do lo ngại gián đoạn nguồn cung, thể hiện qua thanh khoản cải thiện đáng kể trên MXV. Cà phê chiếm tỷ trọng áp đảo trong giá trị giao dịch nhóm nguyên liệu công nghiệp. Tuy nhiên, áp lực điều chỉnh trung hạn vẫn hiện hữu khi nguồn cung tiềm năng từ Brazil và Việt Nam đang mở rộng.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Các yếu tố cần theo dõi trong thời gian tới bao gồm:
- Diễn biến thời tiết tại Brazil: Lượng mưa dự báo vượt trung bình lịch sử trong nửa cuối tháng 6 có thể tiếp tục gây thiệt hại cho thu hoạch và chất lượng hạt.
- Ngày thông báo giao hàng đầu tiên (FND) của hợp đồng Arabica tháng 7: Lượng tồn kho ICE thấp có thể tạo áp lực short squeeze ngắn hạn.
- Tiến độ thu hoạch thực tế tại Brazil: Nếu thời tiết cải thiện, sản lượng kỷ lục 70 triệu bao có thể kéo giá giảm trở lại.
- Kế hoạch mở rộng diện tích Robusta tại Brazil: Sản lượng vụ 2026-2027 dự báo tăng 11,5% tạo áp lực điều chỉnh dài hạn.
- Biến đổi khí hậu tại Việt Nam: Nếu xảy ra thời tiết cực đoan kéo dài, thị trường có thể đảo chiều tăng mạnh.
Nhìn chung, thị trường cà phê đang trong giai đoạn cân bằng giữa rủi ro thời tiết ngắn hạn và xu hướng tăng nguồn cung trung hạn. Nhà đầu tư cần theo dõi sát các dữ liệu khí tượng và báo cáo tồn kho để đánh giá xác suất điều chỉnh hoặc bứt phá tiếp theo.