Từ mục tiêu tăng trưởng hai con số nhìn về áp lực điều hành vĩ mô và dòng tiền đầu tư

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Theo phát biểu của Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương tại Hội nghị giao ban báo chí ngày 14/7/2026, nền kinh tế Việt Nam đang đối mặt với bài toán kép: duy trì đà tăng trưởng cao trong khi kiểm soát rủi ro từ bên ngoài và nội tại.

Báo cáo của Bộ Tài chính công bố cùng ngày cho thấy bức tranh kinh tế vĩ mô 6 tháng đầu năm với nhiều điểm sáng nhưng cũng tồn tại các áp lực đáng chú ý.

Mặc dù đạt kết quả tích cực, Bộ Tài chính nhìn nhận nền kinh tế vẫn còn nhiều khó khăn. Một số ngành, lĩnh vực chưa đạt kịch bản đề ra. Áp lực lạm phát hiện hữu do giá xăng dầu thế giới biến động mạnh.

Đầu tư chưa chuyển hóa tương xứng thành năng lực sản xuất mới. Tiến độ giải ngân đầu tư công dù cải thiện nhưng chưa đáp ứng kỳ vọng. Nguyên nhân chính đến từ vướng mắc giải phóng mặt bằng, thiếu nhân công, nguyên vật liệu và công tác chuẩn bị dự án.

Nhập siêu 6 tháng đầu năm vẫn ở mức cao, chủ yếu do giá xăng dầu và linh kiện điện tử tăng.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Dữ liệu từ Bộ Tài chính cho thấy dòng tiền đang có sự phân hóa rõ rệt giữa khu vực sản xuất và đầu tư công. Dòng tiền từ ngân sách đang được bơm mạnh qua kênh đầu tư công với mức giải ngân 357.000 tỷ đồng trong 6 tháng, cao hơn 38.400 tỷ so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, tỷ lệ giải ngân mới chỉ đạt 35,5% kế hoạch, cho thấy độ trễ chính sách (policy lag) vẫn hiện hữu. Vốn chưa kịp chuyển hóa thành năng lực sản xuất mới, tạo ra khoảng trống tạm thời về hiệu quả sử dụng vốn.

Trong khi đó, khu vực doanh nghiệp tư nhân và FDI đang chịu áp lực kép từ chi phí vốn và biến động tỷ giá. Chính sách tiền tệ được điều hành chủ động, linh hoạt, nhưng thị trường ngoại hối vẫn tiềm ẩn rủi ro từ biến động bên ngoài.

Áp lực lạm phát với CPI 6 tháng ở mức 4,38% - sát với mức trần mục tiêu 4,5% - đặt ra giới hạn cho các biện pháp nới lỏng tiền tệ hỗ trợ tăng trưởng.

Nhập siêu cao, chủ yếu từ năng lượng và linh kiện điện tử, phản ánh chi phí sản xuất đầu vào tăng. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận của các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Thứ trưởng Trần Quốc Phương nhấn mạnh yêu cầu dự báo sát hơn tác động từ tình hình thế giới. Xung đột tại Trung Đông vẫn phức tạp. Thiên tai, bão lũ, thời tiết cực đoan, El Nino diễn biến khó lường.

Chính phủ đã ban hành kịch bản tăng trưởng 6 tháng cuối năm với mục tiêu tăng trưởng hai con số và kiểm soát lạm phát bình quân khoảng 4,5%. Tám nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm đã được cụ thể hóa.

Các giải pháp chính sách đáng chú ý bao gồm:

• Phối hợp chặt chẽ, đồng bộ chính sách tài khóa, tiền tệ và các chính sách vĩ mô để khơi thông dòng vốn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa.
• Quản lý ngân sách chặt chẽ, nuôi dưỡng nguồn thu; tiếp tục miễn, giảm, gia hạn thuế, phí hỗ trợ sản xuất kinh doanh.
• Ưu tiên nguồn lực cho đầu tư phát triển, khoa học công nghệ, giáo dục, y tế và hạ tầng chiến lược.
• Đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, bảo đảm giải ngân 100% kế hoạch.
• Phát huy vai trò của doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp nhà nước và FDI trong phát triển chuỗi cung ứng trong nước.
• Phát triển thị trường 100 triệu dân trong nước thành động lực quan trọng.
• Đa dạng hóa thị trường, nguồn cung, tuyến vận tải và đối tác đầu tư.
• Phát triển bền vững, an toàn, lành mạnh thị trường bất động sản, thúc đẩy nhà ở cho thuê.

Việc đưa vào vận hành sàn giao dịch tín chỉ carbon là điểm mới, mở ra kênh huy động vốn xanh cho doanh nghiệp. Thị trường vốn được tập trung phát triển để hỗ trợ tăng trưởng.

Các nhà đầu tư cần theo dõi sát diễn biến lạm phát, tỷ giá và giá năng lượng toàn cầu. Khả năng điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước trong bối cảnh áp lực lạm phát và biến động bên ngoài sẽ là yếu tố then chốt.

Tiến độ giải ngân đầu tư công và các dự án công nghiệp trọng điểm trong nửa cuối năm sẽ là thước đo cho hiệu quả của các chính sách tài khóa đang được triển khai.