Từ kỳ vọng doanh nghiệp đến áp lực lạm phát: Bức tranh kinh tế Việt Nam nửa cuối 2026

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Nghiên cứu "Triển vọng DN năm 2026" của Ngân hàng UOB công bố cho thấy 85% doanh nghiệp Việt Nam ghi nhận tâm lý lạc quan, trong đó 90% doanh nghiệp được khảo sát kỳ vọng kết quả sản xuất - kinh doanh sẽ cải thiện trong năm 2026. Các doanh nghiệp này đồng thời dự báo tăng trưởng doanh thu mạnh mẽ hơn trong giai đoạn 2027-2028.

Báo cáo mới nhất từ Ngân hàng Standard Chartered nhận định kinh tế Việt Nam tiếp tục thể hiện khả năng phục hồi mạnh mẽ trong nửa đầu năm 2026, với tăng trưởng GDP được dự báo đạt khoảng 6,5% so với cùng kỳ năm ngoái.

Tuy nhiên, bức tranh đi kèm những chỉ báo trái chiều. Thâm hụt thương mại tiếp tục gia tăng, lên tới 13 tỉ USD trong 5 tháng đầu năm 2026, so với mức thặng dư 5 tỉ USD cùng kỳ năm ngoái. Các chuyên gia Standard Chartered dự báo lãi suất chính sách sẽ giữ ổn định ở mức 4,5% trong nửa cuối năm 2026.

Nguyên nhân chính gây lạm phát Q2/2026: giá vận chuyển, thực phẩm, nhà ở và vật liệu xây dựng tăng cao. Ông Tim Leelahaphan, chuyên gia kinh tế cấp cao về Việt Nam và Thái Lan - Ngân hàng Standard Chartered Việt Nam, phân tích: "Chỉ số kinh tế của Việt Nam trong nửa đầu năm 2026 thể hiện cả sự kiên cường lẫn những thách thức đang tiếp diễn. Dự báo lãi suất chính sách sẽ không thay đổi và động lực thúc đẩy lạm phát sẽ còn tiếp tục trong nửa cuối năm."

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Tâm lý lạc quan của doanh nghiệp (85%) phản ánh kỳ vọng tăng trưởng doanh thu, nhưng dòng tiền thực tế đang đối mặt với chi phí vốn gia tăng do lạm phát duy trì trên mục tiêu. Việc Ngân hàng Trung ương (Standard Chartered dự báo) giữ lãi suất chính sách ở 4,5% cho thấy độ trễ chính sách (policy lag) – ưu tiên kiểm soát lạm phát hơn là kích thích tăng trưởng ngắn hạn.

Thâm hụt thương mại 13 tỉ USD (so với thặng dư 5 tỉ USD cùng kỳ) cho thấy dòng ngoại tệ ròng đang suy yếu. Điều này gây áp lực lên VND, buộc thanh khoản hệ thống phải thắt chặt hơn trong ngắn hạn. Trên thị trường chứng khoán, định giá P/E của nhóm doanh nghiệp sản xuất có thể chịu áp lực điều chỉnh nếu chi phí đầu vào (vận chuyển, vật liệu) tiếp tục leo thang.

Đối với nhà đầu tư ngoại hối, kịch bản lạm phát >5% và lãi suất ổn định tạo ra lợi thế carry trade ngắn hạn cho VND so với các đồng tiền có lãi suất thấp hơn. Tuy nhiên, rủi ro từ thâm hụt thương mại có thể làm suy giảm kỳ vọng tăng giá VND. Trên thị trường hàng hóa, giá vận chuyển và vật liệu xây dựng tăng là yếu tố hỗ trợ cho giá dầu thô (Brent/WTI) và thép.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Các dữ kiện cần theo dõi trong nửa cuối năm 2026:

• Biến động CPI tháng 6 và Q3/2026: Nếu vượt ngưỡng 5%, khả năng Ngân hàng Trung ương phải điều chỉnh lãi suất chính sách.
• Diễn biến thâm hụt thương mại: Nếu đà thâm hụt tiếp tục mở rộng, áp lực lên tỉ giá VND sẽ tăng, ảnh hưởng đến dòng vốn FDI.
• Tăng trưởng GDP H1 chính thức: Số liệu Q2 sẽ xác nhận liệu mức 6,5% có khả thi hay không.
• Kỳ vọng doanh thu 2027-2028 của doanh nghiệp: UOB ghi nhận kỳ vọng mạnh mẽ, nhưng cần đối chiếu với chi phí vốn và lạm phát.
• Chính sách tiền tệ của FED: Nếu FED duy trì lãi suất cao, dòng vốn ngoại có thể rút khỏi thị trường mới nổi, bao gồm Việt Nam.

Ông Tim Leelahaphan nhấn mạnh: "Dù một số chỉ số có xu hướng giảm, song kinh tế Việt Nam vẫn được đánh giá sẽ vượt qua những khó khăn và tăng trưởng ổn định." Tuy nhiên, rủi ro lạm phát vượt mục tiêu và thâm hụt thương mại là những yếu tố cần được ưu tiên theo dõi bởi các nhà đầu tư đa tài sản. Thông tin được cung cấp chỉ mang tính tham khảo, không cấu thành khuyến nghị đầu tư.