Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 28-6, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã phá hủy 8 cơ sở quân sự của Mỹ tại Kuwait và Bahrain. Cuộc tấn công sử dụng tên lửa đạn đạo và UAV, được mô tả là hành động đáp trả các cuộc không kích gần đây của Mỹ nhằm vào các cơ sở của Iran tại Sirik và Qeshm.
Về phía Mỹ, một quan chức cấp cao khẳng định toàn bộ UAV và tên lửa do Iran phóng đều bị bắn hạ, đánh chặn hoặc không thể đến được mục tiêu. Quan chức này nhấn mạnh không có người Mỹ nào bị thương và không có cơ sở nào của Mỹ bị trúng đạn.
Bảng dưới đây tổng hợp các tuyên bố đối lập từ hai bên trong ngày 28-6:
| Nội dung | Tuyên bố từ Iran (IRGC/IRIB) | Tuyên bố từ Mỹ (Quan chức giấu tên) |
|---|---|---|
| Mục tiêu tấn công | 8 cơ sở quân sự Mỹ tại Kuwait và Bahrain | Không có cơ sở nào của Mỹ bị trúng đạn |
| Phương tiện sử dụng | Tên lửa đạn đạo và UAV | Toàn bộ UAV và tên lửa Iran bị bắn hạ/đánh chặn |
| Thương vong | Không đề cập | Không có người Mỹ nào bị thương |
| Động cơ | Đáp trả các cuộc không kích của Mỹ tại Sirik và Qeshm | Đáp trả sự gây hấn liên tục của Iran |
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Sự kiện leo thang quân sự này diễn ra trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran đang bị thử thách nghiêm trọng. Các cuộc đàm phán kỹ thuật liên quan đến bản ghi nhớ (MoU) đang đối mặt với nguy cơ đổ vỡ.
Phía Mỹ, qua một quan chức cấp cao nói với CNN, khẳng định các cuộc đàm phán vẫn diễn ra đúng kế hoạch. Ngược lại, ông Mehdi Fazaeli, thành viên Văn phòng Bảo tồn và Công bố các tác phẩm của Lãnh tụ Tối cao Iran, tuyên bố Tehran đã hủy tham gia các cuộc đàm phán kỹ thuật dự kiến vào ngày 28-6.
Nguyên nhân được Iran đưa ra bao gồm các cuộc tấn công của lực lượng Mỹ nhằm vào Iran và các cam kết trong bản ghi nhớ chưa được thực hiện đầy đủ. Sự bất đồng này phản ánh độ trễ chính sách (policy lag) và rủi ro phá vỡ các kênh ngoại giao vốn đã rất mong manh.
Theo Axios, Mỹ và Iran đã nhất trí ngừng các cuộc tấn công lẫn nhau. Cuộc gặp tiếp theo dự kiến diễn ra vào ngày 30-6 tại Doha (Qatar), thay vì Thụy Sĩ như kế hoạch ban đầu. Trọng tâm đàm phán cũng chuyển sang tình hình đối đầu tại eo biển Hormuz.
Eo biển Hormuz là một điểm nút chiến lược đối với thị trường năng lượng toàn cầu. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại đây cũng có thể gây ra biến động giá dầu thô (WTI/Brent) và ảnh hưởng đến chi phí vận chuyển hàng hóa.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Bên cạnh diễn biến chính giữa Mỹ và Iran, một số sự kiện khác cũng đáng chú ý:
- Một công dân Qatar thiệt mạng do trúng mảnh đạn trên tàu, trong bối cảnh các hoạt động quân sự tại khu vực. Một cư dân Ả Rập khác bị thương và đã được đưa đến bệnh viện.
- Israel tuyên bố phá hủy một cơ sở ngầm của Hezbollah ở miền nam Lebanon, dài hơn 200 m và sâu hơn 25 m, chứa hàng trăm phương tiện và trang bị chiến đấu.
- Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo sẽ tiếp tục hành động quân sự nếu Iran vẫn tiến hành các cuộc tấn công.
- Iran cảnh báo mọi hành vi vi phạm lệnh ngừng bắn sẽ dẫn đến việc chấm dứt hoàn toàn mọi tiến trình ngoại giao.
Các dữ kiện trên cho thấy rủi ro địa chính trị tại Trung Đông vẫn ở mức rất cao. Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao diễn biến tại eo biển Hormuz và các cuộc đàm phán tại Doha vào ngày 30-6.