Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ban QLDA Mỹ Thuận vừa có văn bản gửi Bộ Xây dựng đề xuất nâng cấp đồng bộ hai tuyến cao tốc Cao Lãnh - Lộ Tẻ và Lộ Tẻ - Rạch Sỏi. Tổng chiều dài hơn 80km, nằm trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp, TP Cần Thơ và tỉnh An Giang.
Tuyến Cao Lãnh - Lộ Tẻ dài khoảng 29km, được đánh giá là trục giao thông huyết mạch nhưng chưa đạt chuẩn cao tốc hoàn chỉnh. Lưu lượng xe tăng cao khi kết nối với cao tốc Lộ Tẻ - Rạch Sỏi và tuyến Mỹ An - Cao Lãnh trong tương lai, tiềm ẩn rủi ro an toàn giao thông.
| Hạng mục | Chiều dài | Phương án 1 (4 làn) | Phương án 2 (6 làn) |
|---|---|---|---|
| Cao Lãnh - Lộ Tẻ | 29 km | ~6.200 tỷ đồng | >8.800 tỷ đồng |
| Lộ Tẻ - Rạch Sỏi | 51,5 km | >7.400 tỷ đồng | ~12.800 tỷ đồng |
| Tổng cộng cả hai tuyến | 80,5 km | ~13.600 tỷ đồng | >21.600 tỷ đồng |
Phương án đầu tư cũng được đề xuất song song gồm: (1) đầu tư công 100% vốn ngân sách; (2) đầu tư PPP, Nhà nước góp 50-70% tổng mức đầu tư, nhà đầu tư thu phí hoàn vốn 20-25 năm.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Hai tuyến cao tốc này có tổng vốn đầu tư rất lớn, từ 13.600 tỷ đến hơn 21.600 tỷ đồng. Với phương án PPP, Nhà nước phải góp 50-70% vốn — tương đương 6.800 - 15.120 tỷ đồng, phần còn lại do nhà đầu tư huy động.
Đánh giá từ Ban QLDA Mỹ Thuận cho thấy, lưu lượng xe trên tuyến Lộ Tẻ - Rạch Sỏi chưa đủ đảm bảo thu phí hoàn vốn trong 25 năm nếu dùng 100% vốn ngân sách. Điều này phản ánh rủi ro thanh khoản của dự án hạ tầng dài hạn, đặc biệt khi chi phí vốn hiện ở mức cao.
Trong bối cảnh lãi suất và lạm phát còn nhiều biến động, dòng tiền tín dụng vào các dự án PPP sẽ chịu áp lực chiết khấu. Nhà đầu tư cần tính toán thời gian thu hồi vốn thực tế, không chỉ dựa trên số liệu kỳ vọng.
Mức vốn Nhà nước tham gia từ 55-65% cho tuyến Lộ Tẻ - Rạch Sỏi theo phương án PPP, nếu được phê duyệt, sẽ tạo hiệu ứng đòn bẩy tài chính. Tuy nhiên, rủi ro về chênh lệch lưu lượng xe dự báo và thực tế tại vùng ĐBSCL có thể ảnh hưởng đến khả năng thanh toán nợ vay.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Dự kiến khởi công quý I/2028 và hoàn thành quý IV/2030, thời gian thực hiện kéo dài khoảng 3 năm. Điều này tạo độ trễ chính sách (policy lag) đáng kể, trong khi nhu cầu kết nối vùng đã hiện hữu.
Ba cây cầu lớn trên tuyến — Cao Lãnh, Vàm Cống, Lấp Vò — có mặt cắt ngang nhỏ hơn mặt cắt ngang đường cao tốc tiêu chuẩn 6 làn từ 3m đến 4,6m. Phương án mở rộng không khả thi với kết cấu cầu dây văng, buộc phải giữ nguyên hiện trạng và điều chỉnh vạch sơn.
Việc tách dòng xe thô sơ đi riêng được đề xuất xây dựng cầu mới rộng 6,5m, nhưng với tuyến Cao Lãnh - Lộ Tẻ, trước mắt xe thô sơ đi chung, chỉ bố trí dải phân cách cứng. Điều này cho thấy các giải pháp tình thế nhằm kiểm soát chi phí đầu tư ban đầu.
Về phương thức thu hút vốn tư nhân, nhà đầu tư sẽ phải đánh giá kỹ lưu lượng xe dự báo và mức phí hợp lý cho vùng ĐBSCL. Ban QLDA Mỹ Thuận nhấn mạnh cần nghiên cứu bổ sung hai yếu tố này trước khi quyết định phương án PPP.
Tổng quan, dự án nâng cấp hơn 80km cao tốc Cao Lãnh - Rạch Sỏi là một tín hiệu tích cực về đầu tư hạ tầng vùng. Tuy nhiên, quy mô vốn lớn cùng các rủi ro về lưu lượng, chi phí xây dựng và thời gian hoàn vốn sẽ là những điểm cần được theo dõi chặt chẽ từ nay đến năm 2028.