Báo VnExpress ngày 9/6/2026 đưa tin về đề xuất đầu tư tuyến đường sắt TP HCM - Cần Thơ với tổng mức đầu tư 171.000 tỷ đồng, dài 175 km, đi qua 5 địa phương. Dự án này đặt ra câu hỏi về cấu trúc vốn và áp lực thanh khoản đối với thị trường tài chính trong bối cảnh các siêu dự án hạ tầng đang được triển khai đồng loạt.
Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo nội dung từ VnExpress, tuyến đường sắt TP HCM - Cần Thơ dự kiến có tốc độ thiết kế tàu khách 160 km/h, tàu hàng 120 km/h. Tổng đầu tư 171.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 7,3 tỷ USD theo tỷ giá tham chiếu.
| Chỉ tiêu kỹ thuật | Giá trị |
|---|---|
| Chiều dài tuyến | 175 km |
| Tốc độ thiết kế (tàu khách) | 160 km/h |
| Tốc độ thiết kế (tàu hàng) | 120 km/h |
| Tổng mức đầu tư | 171.000 tỷ đồng |
| Số địa phương đi qua | 5 tỉnh/thành |
Dự án nằm trong nhóm siêu dự án hạ tầng giao thông. Cùng thời điểm, tiến độ giải phóng mặt bằng vành đai 2,5 Hà Nội đang được đẩy nhanh với mục tiêu bàn giao trước 30/6. Cao tốc TP HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận cũng ghi nhận gần 120 ha mặt bằng chưa được giải phóng, trong khi nguồn cát, đá cung cấp đang gặp khó khăn.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Các siêu dự án hạ tầng với quy mô vốn lớn đặt ra áp lực lên kênh huy động vốn dài hạn. Với tổng mức 171.000 tỷ đồng cho riêng tuyến đường sắt này, nguồn vốn dự kiến sẽ đến từ ngân sách nhà nước, trái phiếu chính phủ và các hình thức hợp tác công tư.
Áp lực thanh khoản ròng từ kênh trái phiếu chính phủ có thể gia tăng trong bối cảnh lãi suất điều hành vẫn duy trì ở mặt bằng ổn định. Chi phí vốn đối với các dự án dài hạn như đường sắt thường chịu ảnh hưởng từ độ trễ chính sách (policy lag).
Trên thị trường tài chính, dòng tiền phòng thủ tài sản (risk-off) có xu hướng tìm đến các kênh an toàn khi các dự án hạ tầng giải ngân chậm. Rủi ro thanh khoản có thể xuất hiện nếu tiến độ giải phóng mặt bằng và thi công không đạt kế hoạch, làm kéo dài thời gian thu hồi vốn.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Dự án đường sắt TP HCM - Cần Thơ đi qua 5 địa phương, bao gồm TP HCM, Long An, Tiền Giang, Vĩnh Long và Cần Thơ. Việc giải phóng mặt bằng trên diện rộng có thể gặp các rào cản tương tự như dự án cao tốc TP HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận với gần 120 ha chưa được bàn giao.
Các yếu tố cần theo dõi bao gồm:
- Tiến độ phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi từ Quốc hội và Chính phủ.
- Kế hoạch phát hành trái phiếu chính phủ để huy động vốn.
- Biến động lãi suất cơ bản và lạm phát kỳ vọng trong giai đoạn 2026-2030.
- Độ trễ giải phóng mặt bằng và tiến độ xây dựng thực tế so với kế hoạch.
Theo báo cáo của các đơn vị tư vấn, nhu cầu vốn đầu tư hạ tầng giao thông của Việt Nam đến năm 2030 ước tính có thể vượt 500.000 tỷ đồng. Khả năng hấp thụ vốn của hệ thống ngân hàng và thị trường trái phiếu sẽ là biến số quan trọng.