Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Chiều 3-6, tại phiên họp UBND TP Cần Thơ thường kỳ tháng 5-2026, ông Lê Thanh Tâm, Giám đốc Sở Tài chính, xác nhận Thanh tra Chính phủ đang tiến hành thanh tra việc quản lý, sử dụng, sắp xếp lại, xử lý và khai thác cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy tại TP Cần Thơ.
Theo báo cáo của UBND TP Cần Thơ, tổng số cơ sở nhà, đất dôi dư trên địa bàn là 684 cơ sở. Trong đó có 78 cơ sở do UBND TP tiếp nhận từ các cơ quan Trung ương.
UBND TP đã ban hành ba quyết định phê duyệt Phương án xử lý trụ sở, tài sản không sử dụng. Các số liệu cụ thể được tổng hợp như sau:
| Hạng mục | Số lượng (cơ sở) | Nguồn thông tin |
|---|---|---|
| Tổng số cơ sở nhà, đất dôi dư | 684 | UBND TP Cần Thơ (báo cáo ngày 15-5) |
| Cơ sở do UBND TP tiếp nhận từ cơ quan Trung ương | 78 | UBND TP Cần Thơ |
| Cơ sở đã thu hồi, chuyển giao cho Trung tâm Phát triển quỹ đất | 137 | UBND TP Cần Thơ |
| Cơ sở chưa bàn giao (thiếu hồ sơ pháp lý) | 47 | UBND TP Cần Thơ |
| Cơ sở giao cho UBND cấp xã quản lý, xử lý | 546 | UBND TP Cần Thơ |
Ông Lê Thanh Tâm cho biết việc xử lý, khai thác các trụ sở, tài sản công dôi dư gặp nhiều khó khăn. Nguyên nhân chính liên quan đến công tác xác định giá, tổ chức đấu giá và cho thuê tài sản.
Bộ Tài chính đã có hướng dẫn và đang trình Chính phủ ban hành cơ chế đặc thù. Cơ chế này cho phép áp dụng hệ số điều chỉnh giá (hệ số K) để xác định giá trị khai thác, không nhất thiết phải thực hiện đầy đủ quy trình thuê đơn vị thẩm định giá như trước.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Sự kiện thanh tra tài sản công dôi dư tại Cần Thơ cho thấy một thực tế vĩ mô: quá trình sáp nhập đơn vị hành chính tạo ra một lượng lớn tài sản công không còn sử dụng đúng công năng. Lượng tài sản này cần được xử lý minh bạch để tránh thất thoát và đưa vào khai thác hiệu quả.
Về mặt dòng tiền, 684 cơ sở nhà, đất là một nguồn cung tiềm năng lớn cho thị trường bất động sản và cho thuê tại Cần Thơ. Tuy nhiên, việc 47/137 cơ sở chưa thể bàn giao do thiếu hồ sơ pháp lý cho thấy rủi ro về thủ tục hành chính và minh bạch thông tin.
Điều này tạo ra độ trễ chính sách (policy lag) trong việc đưa tài sản vào khai thác. Các nhà đầu tư bất động sản cần theo dõi tiến độ hoàn thiện hồ sơ pháp lý cũng như cơ chế đặc thù về hệ số K mà Bộ Tài chính đang trình Chính phủ.
Việc Bộ Tài chính đề xuất áp dụng hệ số điều chỉnh giá (hệ số K) là một tín hiệu cho thấy Chính phủ muốn đẩy nhanh quá trình xử lý tài sản công. Nếu cơ chế này được thông qua, chi phí vốn cho việc thuê hoặc mua lại các tài sản này có thể giảm, tạo cơ hội cho dòng tiền đầu tư vào phân khúc bất động sản công.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Theo ông Lê Thanh Tâm, các trụ sở, tài sản công dôi dư hiện có ba kênh khai thác chính:
- Kênh 1: UBND TP giao cho các sở, ban, ngành quản lý, sử dụng hoặc đề xuất khai thác.
- Kênh 2: Trung tâm Phát triển quỹ đất tiếp nhận và khai thác.
- Kênh 3: Nhà ở, đất thuộc Sở Xây dựng.
Hiện có một trường đại học và một số đơn vị sự nghiệp có nhu cầu sử dụng các trụ sở cũ phù hợp với công năng chuyên môn. Sở Tài chính đang rà soát thủ tục để bàn giao.
Các dữ kiện cần theo dõi trong thời gian tới bao gồm:
- Kết quả thanh tra của Thanh tra Chính phủ về việc quản lý, sử dụng tài sản công dôi dư.
- Tiến độ ban hành cơ chế đặc thù về hệ số K từ Chính phủ.
- Khả năng hoàn thiện hồ sơ pháp lý cho 47 cơ sở chưa bàn giao.
- Nhu cầu thực tế từ các trường đại học và đơn vị sự nghiệp đối với các trụ sở cũ.
Trên thị trường chứng khoán, các cổ phiếu ngành bất động sản khu công nghiệp và xây dựng có thể chịu tác động từ tiến độ xử lý tài sản công tại các địa phương có quy mô sáp nhập lớn. Tuy nhiên, tác động này chỉ mang tính gián tiếp và phụ thuộc vào khả năng hiện thực hóa dòng tiền từ việc khai thác tài sản.
Đối với thị trường trái phiếu chính phủ, việc xử lý tài sản công hiệu quả có thể giúp giảm áp lực lên ngân sách, nhưng tác động là trung và dài hạn.