Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Chiều 26/6/2026, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá về kết quả quý II và 6 tháng đầu năm 2026, định hướng 6 tháng cuối năm. Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương, lạm phát vẫn trong tầm kiểm soát nhưng áp lực cho mục tiêu cả năm còn lớn.
Chỉ số CPI tăng trong khoảng 0,84% đến 1,23% trong các tháng 2, 3, 4 so với tháng trước do yếu tố mùa vụ và giá xăng dầu, gas, vật liệu xây dựng tăng theo thế giới. Cuối quý II/2026, CPI hạ nhiệt nhờ nguồn cung lương thực, thực phẩm dồi dào.
| Kịch bản lạm phát năm 2026 | Mức dự báo | Nguồn |
|---|---|---|
| Kịch bản 1 | 4,5% | Bộ Tài chính |
| Kịch bản 2 | 5,0% | Bộ Tài chính |
| Kịch bản 3 | 5,5% | Bộ Tài chính |
| Dự báo NHNN | 4,8% – 5,5% | Ngân hàng Nhà nước |
| Dự báo tổ chức quốc tế | 3,8% – 5,2% | Các tổ chức quốc tế |
Các yếu tố gây áp lực lạm phát 6 tháng cuối năm được xác định gồm: xung đột địa chính trị tại Trung Đông (đẩy giá năng lượng, chi phí vận tải và nguyên vật liệu nhập khẩu); đẩy mạnh đầu tư công làm tăng nhu cầu vật liệu xây dựng; mở rộng tín dụng thúc đẩy tăng trưởng; lộ trình tính đúng, tính đủ dịch vụ y tế, giáo dục; tác động biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh; và điều chỉnh tiền lương cơ sở từ 1/7/2026.
Ngược lại, áp lực được giảm bớt nhờ các chính sách giảm thuế, phí, lệ phí; chính sách tiền tệ linh hoạt; nguồn cung lương thực, thực phẩm ổn định; và mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô của Chính phủ.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Dòng tiền trên thị trường tài chính Việt Nam đang chịu tác động kép từ chính sách tài khóa mở rộng và chính sách tiền tệ thận trọng. Việc đẩy mạnh đầu tư công và mở rộng tín dụng tạo tổng cầu lớn, nhưng đồng thời đẩy chi phí vốn và kỳ vọng lạm phát lên cao.
Xung đột Trung Đông kéo dài làm gia tăng giá năng lượng (WTI/Brent) và chi phí vận tải, tác động trực tiếp đến chi phí sản xuất và CPI nhập khẩu. Điều này buộc Ngân hàng Nhà nước phải duy trì chính sách tiền tệ linh hoạt nhưng không quá nới lỏng, nhằm tránh lạm phát vượt mục tiêu.
Trong bối cảnh đó, dòng tiền có xu hướng phòng thủ (risk-off) ở các kênh đầu tư nhạy cảm với lãi suất như trái phiếu và chứng khoán. Nhà đầu tư cần theo dõi sát các kịch bản lạm phát vì chúng ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vốn và định giá tài sản.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Các yếu tố cần theo dõi trong 6 tháng cuối năm 2026:
- Diễn biến xung đột Trung Đông và giá dầu thô (WTI, Brent) – tác động đến chi phí năng lượng và vận tải.
- Tiến độ giải ngân đầu tư công và nhu cầu vật liệu xây dựng – ảnh hưởng đến tổng cầu và CPI.
- Điều chỉnh tiền lương cơ sở từ 1/7/2026 – tác động trực tiếp đến chi phí lao động và tiêu dùng.
- Lộ trình tính đúng, tính đủ giá dịch vụ y tế, giáo dục – gây áp lực CPI dịch vụ.
- Chính sách giảm thuế, phí, lệ phí và điều hành lãi suất của NHNN – hỗ trợ giảm áp lực lạm phát.
Phó Thủ tướng yêu cầu đánh giá kỹ tác động CPI trước mọi phương án điều chỉnh giá, đồng thời điều hành giá hàng hóa dịch vụ do Nhà nước quản lý theo lộ trình phù hợp, hài hòa giữa thị trường hóa giá cả và kiểm soát lạm phát.
Nhà đầu tư cần cập nhật các kịch bản lạm phát từ Bộ Tài chính (4,5%; 5%; 5,5%) và dự báo của NHNN (4,8%-5,5%) để điều chỉnh danh mục. Mức lạm phát trên 5% có thể kích hoạt phản ứng thắt chặt tiền tệ, ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán và trái phiếu.