Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Cuộc chiến giảm giá trong ngành bán lẻ Mỹ đang bùng nổ. Theo TTXVN/Vietnam+, các nhà bán lẻ lớn như Walmart, Costco, Target, Kroger và Stop & Shop đồng loạt hạ giá các mặt hàng thực phẩm thiết yếu để giữ chân khách hàng.
Walmart, nhà bán lẻ lớn nhất nước Mỹ, tuyên bố cắt giảm giá hàng loạt mặt hàng giải nhiệt mùa Hè: thịt bò xay, ngô tươi, anh đào, khoai tây chiên, Coca Cola. Whole Foods cũng giảm giá cho hơn 900 sản phẩm nhãn hàng riêng.
Nguyên nhân cốt lõi: người tiêu dùng Mỹ đã chạm ngưỡng chịu đựng sau 18 tháng thắt lưng buộc bụng. Hóa đơn thực phẩm tăng vọt, chương trình hỗ trợ phiếu mua thức ăn bị cắt giảm, giá xăng leo thang do bất ổn địa chính trị với Iran.
| Chỉ số | Giá trị / Mức độ | Nguồn |
|---|---|---|
| Biên lợi nhuận ròng siêu thị | 1,5% – 2% | TTXVN/Vietnam+ |
| Người Mỹ thay đổi thói quen đi chợ | 61% | Khảo sát (J.D. Power) |
| Walmart nhận lại từ phán quyết Tòa án Tối cao | 2,4 tỷ USD | TTXVN/Vietnam+ |
| Dự báo giá thực phẩm 2026 (USDA) | +3,2% | Bộ Nông nghiệp Mỹ |
| Tổng mức tăng giá thực phẩm từ 2022 | +18% | TTXVN/Vietnam+ |
| Whole Foods – số sản phẩm giảm giá | Hơn 900 sản phẩm | TTXVN/Vietnam+ |
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Biên lợi nhuận ròng 1,5-2% cho thấy các siêu thị không thể gồng lỗ lâu dài. Để có kinh phí giảm giá, họ ép nhà sản xuất tăng chiết khấu và cắt giảm chi phí vận hành. Walmart thậm chí dùng 2,4 tỷ USD từ phán quyết thuế quan để tài trợ chiến dịch.
Dòng tiền tiêu dùng đang dịch chuyển. 61% người Mỹ thay đổi thói quen, bỏ siêu thị truyền thống để đến các chuỗi giảm giá sâu như Aldi. Điều này phản ánh tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) ở cấp độ hộ gia đình.
Nghịch lý: giảm giá cục bộ trên vài chục mặt hàng cốt lõi, nhưng tổng hóa đơn vẫn tăng. USDA dự báo giá thực phẩm năm 2026 tăng 3,2%, chồng lên mức tăng 18% kể từ 2022. Giá thịt lợn, gia cầm, đồ ngọt, nước giải khát neo cao kỷ lục. Chỉ trứng hạ nhiệt phần nào.
Xung đột Mỹ-Iran tại eo biển Hormuz đẩy giá dầu tăng hơn 3% trong phiên 13/7/2026. Chi phí năng lượng leo thang tác động trực tiếp đến chi phí vận chuyển và sản xuất thực phẩm, tạo áp lực lạm phát thứ cấp.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
GDP quý 4/2025 của Mỹ chỉ tăng 0,7% theo tốc độ thường niên, thấp hơn nhiều so với ước tính ban đầu 1,4%. Tăng trưởng chậm lại cho thấy độ trễ chính sách (policy lag) sau chu kỳ thắt chặt tiền tệ.
Khảo sát J.D. Power: 65% người tiêu dùng cho biết mức tăng giá vượt quá thu nhập của họ. Niềm tin kinh tế ở mức thấp chưa từng thấy. Dù nền kinh tế vẫn giữ sức mạnh, tâm lý doanh nghiệp và người tiêu dùng suy giảm do bất ổn địa chính trị.
Các yếu tố cần theo dõi trong thời gian tới:
- Diễn biến căng thẳng Mỹ-Iran tại Hormuz và tác động đến giá dầu WTI/Brent.
- Biên lợi nhuận bán lẻ bị siết chặt – khả năng chuyển chi phí sang nhà sản xuất.
- Xu hướng mua hàng nhãn riêng (private label) thay thế thương hiệu lớn.
- Phản ứng của Fed trước lạm phát thực phẩm và năng lượng dai dẳng.
Cuộc chiến giá cả này có thể mang lại lợi ích ngắn hạn cho người tiêu dùng, nhưng áp lực lạm phát cơ bản chưa hạ nhiệt. Các nhà đầu tư cần theo dõi số liệu CPI thực tế, dữ liệu doanh số bán lẻ và biến động tỷ giá USD/VND khi dòng tiền phòng thủ toàn cầu gia tăng.