Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo thông tin từ NLĐO ngày 17-6-2026, Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam (VITA) đã đề nghị các cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét tiếp tục cho lưu thông loại xăng E5 trên thị trường thêm một thời gian.
Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh Chính phủ có chủ trương dừng sử dụng xăng nền (A92 và A95) và chuyển sang xăng E10 từ ngày 1-6-2026.
Theo ông Phan Thanh Uy, Phó Chủ tịch Thường trực – Tổng thư ký VITA, mục tiêu của chính sách này là một giải pháp kép:
- Giảm áp lực nhập khẩu xăng nền từ 8% đến 10%.
- Giảm phát thải khí nhà kính từ 8% đến 10% tương ứng với tỉ lệ nhiên liệu sinh học pha trộn.
Hiệp hội cũng chỉ ra rằng các cơ quan quản lý chưa phân tích, giải thích chuyên sâu một số nội dung mà người dân đặc biệt quan tâm khi sử dụng xăng E10.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Chính sách chuyển đổi từ xăng nền (A92, A95) và xăng E5 sang xăng E10 thể hiện rõ định hướng giảm phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu xăng nền.
Với tỉ lệ giảm nhập khẩu 8-10%, dòng tiền ngoại tệ dành cho nhập khẩu nhiên liệu sẽ được tiết kiệm đáng kể, có lợi cho cán cân thương mại năng lượng của Việt Nam.
Tuy nhiên, nhu cầu đột biến đối với xăng E5 sau thời điểm 1-6 cho thấy tâm lý thận trọng (risk-off) của người tiêu dùng và doanh nghiệp vận tải khi tiếp cận với loại nhiên liệu mới.
Chi phí chuyển đổi và những lo ngại về hiệu suất, mức tiêu hao nhiên liệu của xăng E10 so với xăng nền đang tạo ra một độ trễ chính sách (policy lag) trong quá trình hấp thụ.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam đề nghị các bộ (Khoa học & Công nghệ, Công Thương, Tài chính) thống nhất và làm rõ các vấn đề sau:
- Tỉ lệ tự sản xuất trong nước và nhập khẩu nhiên liệu sinh học để pha trộn xăng E10.
- Giá bán xăng E10 so với xăng nền (A92, A95) chênh lệch bao nhiêu phần trăm.
- Hiệu suất sử dụng xăng E10 cao hay thấp hơn xăng nền bao nhiêu phần trăm.
- Mức tiêu hao nhiên liệu khi dùng xăng E10 so với xăng nền tăng hay giảm.
Theo dữ liệu từ chính sách hiện hành, tỉ lệ pha trộn ethanol sinh học trong xăng E10 là 10% thể tích, so với mức 5% của xăng E5.
Việc tiếp tục cho lưu thông xăng E5 thêm một thời gian sẽ tạo ra một giai đoạn chuyển tiếp có kiểm soát, giúp giảm áp lực lên hệ thống logistics và tâm lý thị trường.
Nhà đầu tư theo dõi ngành năng lượng và hóa dầu cần quan sát diễn biến giá dầu thô WTI/Brent, biên lợi nhuận lọc hóa dầu (crack spread) và tỉ giá USD/VND – những yếu tố tác động trực tiếp đến chi phí nhập khẩu xăng nền.