Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Cố vấn cấp cao Nhà Trắng phụ trách thương mại và sản xuất Peter Navarro ngày 20/7 đã đưa ra cảnh báo về hãng xe điện BYD (Trung Quốc).
Ông cho rằng BYD đang nổi lên như một thách thức lớn đối với ngành ô tô toàn cầu và kêu gọi các nước phương Tây tăng cường biện pháp bảo vệ thị trường.
Bài bình luận của ông Navarro nhấn mạnh mô hình phát triển của BYD kết hợp hỗ trợ nhà nước, mở rộng quy mô sản xuất, làm chủ chuỗi cung ứng và cạnh tranh về giá.
| Chỉ tiêu | Số liệu | Nguồn |
|---|---|---|
| BYD doanh số 2025 | 4,6 triệu xe (2,26 triệu BEV) | BYD |
| Tesla doanh số 2025 | 1,6 triệu xe | Tesla |
| Thuế EU bổ sung lên BYD | 17% + 10% cơ bản | Ủy ban châu Âu |
| Volkswagen cắt giảm việc làm | 35.000 tại Đức đến 2030 | Volkswagen |
BYD được thành lập năm 1995 với xuất phát điểm là nhà sản xuất pin, trước khi trở thành hãng xe điện lớn nhất thế giới tính theo doanh số trong năm 2025.
Hãng đã xây dựng hoặc đang triển khai nhà máy tại Hungary, Thái Lan, Brazil và Thổ Nhĩ Kỳ nhằm giảm tác động từ hàng rào thuế quan.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Sự cạnh tranh giữa BYD và các hãng xe truyền thống phản ánh sự dịch chuyển cấu trúc trong chuỗi cung ứng ô tô toàn cầu.
BYD tận dụng công nghệ từ các liên doanh với hãng xe nước ngoài tại Trung Quốc để xây dựng năng lực cạnh tranh toàn diện.
Volkswagen, General Motors, Ford, Toyota, BMW và Mercedes-Benz đã đầu tư vào Trung Quốc, góp phần chuyển giao công nghệ và quản lý sản xuất.
Lợi nhuận của Volkswagen tại Trung Quốc giảm mạnh, dẫn đến kế hoạch cắt giảm 35.000 việc làm tại Đức.
Đối với các nhà đầu tư, sự cạnh tranh này gia tăng bất ổn thương mại, ảnh hưởng đến dòng vốn đầu tư vào thị trường mới nổi và chi phí nhập khẩu linh kiện.
Các chính sách thuế quan và rào cản thương mại có thể tác động đến tỷ giá USD/CNY và giá cả hàng hóa như lithium, đồng dùng trong pin xe điện.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Liên minh châu Âu (EU) đã áp thuế chống trợ cấp đối với xe điện sản xuất tại Trung Quốc từ cuối năm 2024, trong đó BYD chịu mức thuế bổ sung 17% ngoài thuế nhập khẩu cơ bản 10%.
Ông Navarro cho rằng mức thuế này vẫn chưa đủ để bảo vệ ngành ô tô châu Âu do sự khác biệt lợi ích giữa các nước thành viên.
Tại Bắc Mỹ, Mỹ hiện là thị trường ô tô lớn duy nhất chưa cho phép BYD tham gia trực tiếp, nhưng BYD đang mở rộng hiện diện tại Canada và Mexico.
Canada và Mexico đang rà soát chính sách đối với xe điện nhập khẩu từ Trung Quốc trong bối cảnh chuỗi cung ứng Bắc Mỹ liên kết chặt chẽ theo USMCA.
Chính phủ Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump duy trì chính sách hạn chế xe điện và công nghệ ô tô Trung Quốc với lý do an ninh quốc gia.
Giới phân tích nhận định cạnh tranh sẽ tiếp tục gia tăng trong những năm tới, không chỉ ở xe điện mà còn ở công nghệ pin, phần mềm ô tô và chuỗi cung ứng linh kiện chiến lược.