Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo báo cáo của Tổ công tác triển khai Thông tư 50 (Bộ Công Thương), số liệu quan trắc chất lượng không khí tại Hà Nội và TP.HCM cho thấy xu hướng cải thiện bước đầu sau gần một tháng sử dụng xăng sinh học E10 trên toàn quốc.
Dữ liệu do Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cung cấp trong ba giai đoạn: đầu tháng 5, cuối tháng 5 và cuối tháng 6-2026.
| Chỉ số | Hà Nội (cuối tháng 6 so với cuối tháng 5) | TP.HCM (cuối tháng 6 so với cuối tháng 5) |
|---|---|---|
| PM2.5 | Giảm 31,0% | Giảm 15,7% |
| PM10 | Giảm 29,6% | Giảm 14,3% |
| CO | Không có số liệu riêng | Giảm 65,2% |
| NO₂ | Không có số liệu riêng | Giảm 68,6% |
| NOx | Không có số liệu riêng | Giảm 57,6% |
| SO₂ | Không có số liệu riêng | Giảm 38,5% |
| O₃ | Không có số liệu riêng | Giảm 14,4% |
Tại Hà Nội, nhiều công trình giao thông, xây dựng đang được triển khai, đây là yếu tố có thể ảnh hưởng đến chất lượng không khí, theo Bộ Công Thương.
Về tiêu thụ, tổng lượng xăng sinh học (E5 và E10) trong tháng 6 đạt hơn 1 tỉ lít. Trong đó, xăng E10 chiếm gần 95%, xăng E5 chiếm khoảng 5%. Lượng tiêu thụ này tương đương so với trước đây khi sử dụng xăng khoáng.
Hiện cả nước có hơn 17.000 cửa hàng bán xăng dầu, tất cả đã chuyển sang kinh doanh xăng sinh học. Có 26 thương nhân đầu mối cung ứng xăng E10 và 11 thương nhân đầu mối cung ứng cả E5 và E10. Cả nước vẫn duy trì 1.585 cửa hàng bán xăng E5 để phục vụ nhu cầu còn lại.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Việc chuyển đổi toàn bộ hệ thống bán lẻ xăng dầu sang xăng sinh học tạo ra một dòng chảy năng lượng mới, với cấu trúc nguồn cung ethanol (cồn nhiên liệu) là yếu tố cốt lõi.
Ethanol được sản xuất từ nguyên liệu nông nghiệp như sắn, mía, ngô. Điều này tác động trực tiếp đến thị trường hàng hóa nông sản, đặc biệt là giá sắn lát và mía đường.
Với sản lượng tiêu thụ xăng E10 đạt gần 950 triệu lít/tháng, nhu cầu ethanol pha trộn ước tính khoảng 95 triệu lít/tháng (tỷ lệ 10% thể tích). Đây là một khối lượng đáng kể, có thể thay đổi cán cân cung cầu nguyên liệu đầu vào.
Nhóm doanh nghiệp sản xuất ethanol, cung cấp nguyên liệu và phân phối xăng dầu được dự báo hưởng lợi, theo bài viết gốc của Tuổi Trẻ (chuyên mục Chứng khoán 2-7).
Dòng tiền đầu tư có thể dịch chuyển từ các công ty khai thác dầu mỏ truyền thống sang các doanh nghiệp năng lượng tái tạo, đặc biệt là sản xuất ethanol và nhiên liệu sinh học.
Trên góc độ vĩ mô, chính sách chuyển đổi năng lượng này phù hợp với xu hướng giảm phát thải carbon. Tuy nhiên, rủi ro thanh khoản ngắn hạn có thể phát sinh nếu nguồn cung ethanol không ổn định hoặc giá nguyên liệu đầu vào biến động mạnh.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Bộ Công Thương cho biết sẽ tiếp tục theo dõi diễn biến thị trường tiêu thụ xăng E5 và E10 để chỉ đạo các doanh nghiệp chuyển đổi chủng loại kinh doanh phù hợp với nhu cầu từng địa bàn.
Nhiều địa phương đã hoàn thành chuyển đổi toàn bộ hoặc gần toàn bộ hệ thống cửa hàng bán lẻ, bao gồm Lâm Đồng, Điện Biên, Gia Lai, Hải Phòng, Tây Ninh, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Vĩnh Long, Đồng Nai, Thanh Hóa, Lạng Sơn, Hưng Yên.
Ứng dụng "Quanh tôi" do Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước thiết lập giúp người dân tra cứu địa chỉ cửa hàng bán xăng E5. Điều này cho thấy nhu cầu chuyển đổi chưa hoàn toàn đồng nhất, vẫn có một bộ phận khách hàng tìm kiếm xăng E5.
Các yếu tố cần theo dõi trong thời gian tới:
- Biến động giá nguyên liệu sản xuất ethanol (sắn, mía) trên thị trường thế giới và trong nước.
- Chính sách thuế, trợ cấp cho nhiên liệu sinh học từ Chính phủ.
- Phản ứng của các doanh nghiệp đầu mối xăng dầu trước sự thay đổi cơ cấu sản phẩm.
- Dữ liệu quan trắc chất lượng không khí trong các tháng tiếp theo để xác nhận xu hướng giảm ô nhiễm.
- Tiến độ hoàn thiện hạ tầng lưu trữ, pha trộn ethanol tại các kho xăng dầu.
Thông tin trên chỉ mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư. Nhà đầu tư tự chịu trách nhiệm đánh giá rủi ro.