Trái phiếu bất động sản tăng gấp đôi tỷ trọng: Tín hiệu phục hồi hay dịch chuyển rủi ro thanh khoản?

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Theo dữ liệu từ Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA) tổng hợp từ Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp trong tháng 5/2026 đạt 40.262 tỷ đồng, tăng 21,46% so với tháng 4/2026.

Con số này bao gồm 36.263 tỷ đồng từ 29 đợt phát hành riêng lẻ và 3.999 tỷ đồng từ 4 đợt phát hành ra công chúng, tính đến ngày 29/5/2026. Tuy nhiên, so với cùng kỳ năm 2025, tổng giá trị phát hành giảm 42%.

Cơ cấu phát hành có sự dịch chuyển đáng chú ý. Nhóm bất động sản chiếm khoảng 44% tổng quy mô, gấp đôi so với mức 22% của cùng kỳ năm trước. Ngược lại, tỷ trọng của khối ngân hàng thương mại giảm từ 70% (tháng 5/2025) xuống còn 48%.

Nguồn: VBMA, tổng hợp từ HNX và UBCKNN.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Sự dịch chuyển tỷ trọng phát hành từ ngân hàng sang bất động sản phản ánh áp lực chi phí vốn trong hệ thống ngân hàng. Theo VBMA, các ngân hàng thương mại buộc phải tăng lãi suất tiền gửi để duy trì thanh khoản, làm leo thang chi phí huy động vốn.

Điều này khiến kênh phát hành trái phiếu trở nên kém hấp dẫn hơn đối với các ngân hàng, do chi phí vốn đầu vào tăng. Ngược lại, các doanh nghiệp bất động sản đẩy mạnh phát hành trái phiếu, chiếm gần một nửa thị trường.

Dòng tiền ròng từ phát hành trái phiếu đang chảy mạnh vào nhóm bất động sản. Điều này cho thấy nhu cầu tái cấu trúc nợ và huy động vốn cho các dự án mới của nhóm này đang rất cao. Tuy nhiên, đi kèm với đó là rủi ro thanh khoản nếu thị trường thứ cấp không hấp thụ tốt.

Ở chiều giao dịch thứ cấp, thanh khoản trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ trong tháng 5 đạt 120.129 tỷ đồng, trung bình 6.006 tỷ đồng mỗi phiên. Con số này giảm 8,3% so với tháng trước nhưng tăng 7,8% so với cùng kỳ năm 2025.

Lũy kế 5 tháng đầu năm 2026, tổng giá trị giao dịch đạt 574.376 tỷ đồng, tăng 18,1% so với cùng kỳ năm 2025. Diễn biến này cho thấy dù phát hành sơ cấp giảm mạnh so với cùng kỳ, thanh khoản thứ cấp vẫn duy trì tăng trưởng, phản ánh hoạt động mua bán lại diễn ra sôi động.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang chứng kiến hai xu hướng trái chiều: phát hành sơ cấp giảm 42% so với cùng kỳ, nhưng giao dịch thứ cấp tăng 18,1% so với cùng kỳ. Điều này cho thấy dòng tiền đang tập trung vào giao dịch trên thị trường thứ cấp hơn là phát hành mới.

Các yếu tố cần theo dõi trong thời gian tới bao gồm:

• Biến động lãi suất huy động của các ngân hàng thương mại. Nếu chi phí vốn tiếp tục tăng, tỷ trọng phát hành của nhóm ngân hàng có thể tiếp tục thu hẹp.
• Khả năng hấp thụ trái phiếu bất động sản của thị trường, đặc biệt khi tỷ trọng phát hành của nhóm này đã tăng gấp đôi. Rủi ro vỡ nợ và chậm thanh toán cần được đánh giá thường xuyên.
• Diễn biến mua lại trái phiếu trước hạn: các doanh nghiệp đã thực hiện mua lại khoảng 19.780 tỷ đồng trái phiếu trước hạn, cho thấy nỗ lực giảm đòn bẩy hoặc tái cấu trúc nợ.
• Chính sách điều hành của Ngân hàng Nhà nước và các quy định mới về phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ có thể tác động đến cơ cấu thị trường.

Nhà đầu tư trái phiếu cần phân tích kỹ năng lực tài chính và phương án sử dụng vốn của từng doanh nghiệp phát hành, đặc biệt trong bối cảnh chi phí vốn toàn hệ thống đang tăng.

Thông tin này chỉ mang tính tham khảo. Người đọc tự chịu trách nhiệm về quyết định đầu tư của mình.