Nợ công Pháp vượt 3.500 tỷ euro: Áp lực tài khóa và hệ lụy đối với dòng vốn đầu tư

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Theo số liệu từ Viện Thống kê và Nghiên cứu Kinh tế quốc gia Pháp (INSEE) công bố ngày 25/6/2026, tổng nợ của khu vực công Pháp đã đạt 3.536,1 tỷ euro (tương đương 4.162 tỷ USD) tính đến hết quý 1/2026.

Con số này tăng 75,6 tỷ euro (89 tỷ USD) so với cuối năm 2025. Quy mô nợ hiện tương đương 117,5% GDP, chỉ thấp hơn mức kỷ lục 117,8% ghi nhận trong quý 1/2021 — thời điểm đỉnh điểm hỗ trợ đại dịch COVID-19.

Tỷ lệ nợ công của Pháp hiện đứng thứ 3 trong Liên minh châu Âu (EU), chỉ sau Hy Lạp và Italy. Xu hướng tăng kéo dài hơn nửa thế kỷ: từ mức 20% GDP năm 1980 lên 60% vào năm 2000, và gần gấp đôi hiện nay.

Khoảng 60% nợ công Pháp do nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ. Điều này khiến phần lớn lãi trái phiếu chảy ra nước ngoài, không quay trở lại nền kinh tế nội địa.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Nợ công Pháp tăng liên tục do chi tiêu của chính quyền trung ương, địa phương và hệ thống an sinh xã hội luôn vượt thu. Trong nhiều thập kỷ, môi trường lãi suất thấp gần 0% (giai đoạn 2020-2021) đã che giấu áp lực này.

Tuy nhiên, chính sách thắt chặt tiền tệ toàn cầu từ các ngân hàng trung ương — đặc biệt là FED và ECB — đã làm đảo ngược hoàn toàn cục diện. Lợi suất trái phiếu chính phủ Pháp kỳ hạn 10 năm tăng từ gần 0% lên khoảng 3,7%.

Theo nhà kinh tế độc lập Sylvain Bersinger, cuối năm 2021 Pháp là một trong 3 nước có chi phí vay thấp nhất Khu vực đồng euro. Hiện tại, Pháp đã trở thành một trong những nước phải trả lãi suất cao nhất, chỉ sau Malta, Latvia và Lithuania.

Chi phí trả lãi vay tăng nhanh: từ 35,8 tỷ euro năm 2020 lên 50,9 tỷ euro năm 2025, dự báo đạt 59 tỷ euro năm 2026 và 77 tỷ euro năm 2028. Nghị sỹ Philippe Juvin, báo cáo viên ngân sách của Quốc hội Pháp, cảnh báo chi phí này có thể trở thành khoản chi lớn nhất trong ngân sách nhà nước vào cuối thập kỷ.

Bất ổn chính trị sau cuộc giải tán Quốc hội năm 2024 và căng thẳng địa chính trị quốc tế khiến nhà đầu tư đánh giá rủi ro trái phiếu chính phủ Pháp cao hơn. Điều này thể hiện rõ qua mức lợi suất tăng và dòng vốn ngoại yêu cầu bù đắp rủi ro lớn hơn.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Chính phủ Pháp đặt mục tiêu đưa thâm hụt ngân sách xuống dưới 3% GDP vào năm 2029 theo quy định EU. Kịch bản chính thức dự báo nợ công đạt đỉnh 118,7% GDP trong các năm 2027-2028 trước khi giảm nhẹ xuống 118% vào năm 2029.

Nhiều nhà kinh tế cho rằng mục tiêu này khó đạt nếu không có biện pháp cắt giảm chi tiêu hoặc tăng thuế quy mô lớn. Trong bối cảnh Chính phủ không có đa số tuyệt đối tại Quốc hội, cải cách tài khóa mạnh mẽ bị đánh giá gặp nhiều trở ngại.

Theo một số kịch bản của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), tỷ lệ nợ công của Pháp có thể vượt 120% GDP nếu xu hướng hiện nay không được đảo ngược.

Các yếu tố cần theo dõi bao gồm: lộ trình tăng lãi suất của ECB; biến động lợi suất trái phiếu chính phủ Pháp; diễn biến chính trị nội địa liên quan đến khả năng thông qua cải cách tài khóa; và phản ứng của dòng vốn ngoại đối với rủi ro tín dụng chủ quyền.