Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 30/06/2026, Hội nghị nghiên cứu, quán triệt và triển khai Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị được tổ chức với sự tham gia của các quỹ đầu tư quốc tế lớn như Dragon Capital và VinaCapital. Nội dung trọng tâm là định hình chiến lược thu hút vốn FDI thế hệ mới, đồng thời mở rộng dư địa cải cách thị trường vốn.
Theo các chuyên gia, một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là chi phí vốn của doanh nghiệp Việt Nam vẫn ở mức cao. Dẫn chứng từ ông Dominic Scriven, Chủ tịch Dragon Capital, cho thấy sự chênh lệch rõ rệt.
| Loại hình phát hành | Kỳ hạn | Lãi suất |
|---|---|---|
| Trái phiếu Kho bạc Nhà nước | - | ~4%/năm |
| Trái phiếu doanh nghiệp (thông thường) | 3 năm | 10-12%/năm |
| Trái phiếu doanh nghiệp (kỳ hạn dài) | 5 năm | Gần như không thể phát hành |
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Nghị quyết 10-NQ/TW đánh dấu sự chuyển dịch trong tư duy thu hút đầu tư: từ ưu tiên quy mô dòng vốn sang ưu tiên chất lượng dòng vốn đi cùng công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển giao tri thức. Đây là lần đầu tiên khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được xác định rõ là 'bộ phận không tách rời của nền kinh tế Việt Nam'.
Tuy nhiên, dòng tiền thực tế vẫn đang bị kìm hãm bởi chi phí vốn cao. Khoảng cách giữa lãi suất trái phiếu Kho bạc (~4%) và lãi suất trái phiếu doanh nghiệp (10-12%) phản ánh rủi ro thanh khoản và chi phí vốn đang đè nặng lên khu vực tư nhân.
Trong bối cảnh đó, Dragon Capital đề xuất nghiên cứu cơ chế khuyến khích doanh nghiệp FDI giữ lại một phần lợi nhuận trong hệ thống ngân hàng Việt Nam. Nếu có chính sách lãi suất phù hợp đối với tiền gửi USD của doanh nghiệp FDI, Việt Nam sẽ có thêm nguồn vốn trung và dài hạn phục vụ đầu tư phát triển. Điều này có thể giúp hạ nhiệt chi phí vốn nếu được triển khai.
- Chi phí vốn cao: trái phiếu doanh nghiệp kỳ hạn 3 năm lãi suất 10-12%/năm.
- Chi phí vốn thấp: trái phiếu Kho bạc ~4%/năm.
- Khoảng cách cần thu hẹp: ước tính 6-8%.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Một trọng tâm khác của Nghị quyết là đẩy nhanh lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán lên nhóm thị trường mới nổi trước năm 2030. Dragon Capital cho rằng cần triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) và xem xét nới giới hạn sở hữu nước ngoài tại các ngân hàng và doanh nghiệp không thuộc lĩnh vực an ninh quốc gia.
Bên cạnh đó, quỹ này cũng kiến nghị rà soát quy định không cho phép doanh nghiệp có lỗ lũy kế được niêm yết. Theo Dragon Capital, quy định hiện hành đang trở thành rào cản đối với các doanh nghiệp công nghệ và AI, vốn thường phải trải qua giai đoạn đầu tư kéo dài trước khi có lợi nhuận.
Về hạ tầng, ông Michael Kokalari từ VinaCapital nhấn mạnh: 'Việt Nam cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, đơn giản hóa thủ tục kinh doanh và đẩy mạnh phát triển hạ tầng.' Ông dẫn chứng Mỹ thế kỷ XIX từng huy động vốn từ London để tài trợ cho mạng lưới đường sắt, cho thấy việc huy động vốn nước ngoài cho hạ tầng là bình thường.
Các dự án trọng điểm tiếp tục được nhắc đến: xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng, tạo điều kiện hình thành cơ chế phát hành riêng lẻ dành cho nhà đầu tư tổ chức nước ngoài và mở thêm kênh huy động vốn cho doanh nghiệp Việt Nam.