Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Bài viết của chuyên gia Clyde Russell trên Reuters, được VnEconomy dẫn lại, chỉ ra rằng giá vàng đã giảm khoảng 23% từ mức đỉnh lịch sử 5.594,82 USD/oz thiết lập ngày 29/1/2026, xuống vùng 4.300 USD/oz vào đầu tháng 6/2026.
Dữ liệu từ bài phân tích cung cấp bảng so sánh các chu kỳ tăng-giảm chính của vàng trong 20 năm qua:
| Chu kỳ | Mức tăng | Mức giảm sau đó | Thời gian giảm |
|---|---|---|---|
| 10/2008 → 9/2011 | +170% (từ 697,45 lên 1.884,4 USD/oz) | -37% (xuống 1.191,35 USD/oz) | ~7 năm (đến 8/2018) |
| 8/2018 → 8/2020 | +74% (từ 1.191,35 lên 2.072,49 USD/oz) | -22% (xuống 1.620,2 USD/oz) | ~2 năm (đến 9/2022) |
| 9/2022 → 1/2026 | +245% (từ 1.620,2 lên 5.594,82 USD/oz) | -23% hiện tại, dự kiến sâu hơn | Chưa kết thúc |
Bên cạnh đó, Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) báo cáo các ngân hàng trung ương mua ròng 243,7 tấn vàng trong quý 1/2026, tăng 3% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, lượng mua ròng hàng quý đã giảm về ngưỡng trên dưới 200 tấn từ đầu năm 2025, thấp hơn nhiều so với mức trên 300 tấn trong giai đoạn giữa 2022 đến cuối 2024.
Nhu cầu vàng trang sức suy yếu: Trung Quốc đạt 85,2 tấn (-31% YoY), Ấn Độ 66,1 tấn (-19%), toàn cầu 260,2 tấn (-25%). Giá cao đã hãm nhu cầu, cùng với việc Ấn Độ tăng thuế nhập khẩu vàng để bảo vệ dự trữ ngoại hối.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Theo phân tích của ông Russell, đà tăng 245% từ tháng 9/2022 đến tháng 1/2026 được thúc đẩy bởi sự hội tụ của ba yếu tố: mua vàng của ngân hàng trung ương, nhu cầu đầu tư cá nhân từ Trung Quốc và Ấn Độ, cùng giao dịch phòng ngừa rủi ro (fear trade).
Các yếu tố fear trade bao gồm: lo ngại lạm phát tăng, căng thẳng địa chính trị, và nghi ngại rằng chính sách của Tổng thống Trump nhiệm kỳ hai có thể làm suy yếu vị thế đồng USD và nền kinh tế Mỹ.
Tuy nhiên, trong những tháng gần đây, cả ba động lực chính đều suy yếu. Hoạt động mua ròng của ngân hàng trung ương chậm lại, nhu cầu tiêu dùng tại Trung Quốc và Ấn Độ giảm mạnh. Điều này phù hợp với mô hình lịch sử: sau mỗi đợt tăng lớn, các yếu tố hỗ trợ thường tan biến, mở đường cho một giai đoạn giảm kéo dài.
Quan trọng hơn, các chu kỳ trước cho thấy mức tăng càng lớn thì mức giảm sau đó cũng càng lớn, và thời gian giảm thường kéo dài hơn thời gian tăng. Với mức tăng 245% hiện tại, nếu mô hình lặp lại, giá vàng có thể giảm sâu hơn 23% hiện tại trong những tháng và năm tới.
Đặc biệt, các đợt giảm trước kéo dài từ 2 đến 7 năm, cho thấy nhà đầu tư cần kiên nhẫn nếu kỳ vọng vào một chu kỳ tăng mới.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Các nhà đầu tư cần quan sát một số yếu tố then chốt:
- Hoạt động của ngân hàng trung ương: Liệu lượng mua ròng có tiếp tục giảm xuống dưới 200 tấn/quý hay không? Dữ liệu các quý tới từ WGC sẽ là tín hiệu quan trọng.
- Nhu cầu trang sức và đầu tư cá nhân: Giá vàng cao đang phá hủy nhu cầu. Nếu giá tiếp tục giảm, nhu cầu có thể phục hồi, nhưng điều này cần thời gian.
- Chính sách tiền tệ và địa chính trị: Lộ trình lãi suất của FED, diễn biến căng thẳng thương mại, và các sự kiện bầu cử có thể kích hoạt lại fear trade.
- Biến động tỷ giá USD: Sự suy yếu của USD từng là chất xúc tác, nhưng nếu USD mạnh lên sẽ tạo áp lực giảm thêm lên vàng.
Bài viết của ông Russell không đưa ra khuyến nghị trực tiếp, nhưng dựa trên mô hình lịch sử, khả năng giá vàng tiếp tục giảm sâu là đáng chú ý. Các dữ liệu mang tính tham khảo và không cấu thành lời khuyên đầu tư.