Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Phân tích báo cáo tài chính quý I/2026 của 27 ngân hàng niêm yết, được VnEconomy cập nhật, cho thấy tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) trung bình toàn ngành đạt 29,82% cho quý I và 31,68% cho TTM (trailing twelve months), lần lượt giảm 2,26 và 0,4 điểm phần trăm so với mức bình quân năm 2025. Điều này cho thấy xu hướng kiểm soát chi phí tích cực ở cấp độ toàn ngành. Tuy nhiên, một số ngân hàng ghi nhận CIR tăng đáng kể so với năm trước: TPBank, VietBank, Nam A Bank và VietABank.
| Ngân hàng | CIR quý I/2026 | CIR TTM | Thay đổi so với năm 2025 (đpt) |
|---|---|---|---|
| SHB | 17,17% | - | -4,96 |
| VPBank | 21,69% | - | -3,27 |
| ABBank | 23,46% | - | -11,56 |
| MB, VietinBank | 24,94% | - | - (VietinBank -5,48) |
| Saigonbank (SGB) | 61,05% | 73,36% | -8,45 |
| NCB (NVB) | 47,18% | 67,92% | -27,2 |
| Eximbank (EIB) | 56,98% | 60,97% | -1,35 (so với 58,33% năm 2025) |
| BVBank (BVB) | - | 56,67% | - |
| Bac A Bank (BAB) | - | 56,36% | - |
Nguồn: VnEconomy tổng hợp từ báo cáo tài chính quý I/2026. Lưu ý: CIR TTM của một số ngân hàng không được công bố chi tiết trong bài viết gốc nên để trống.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Sự phân hóa mạnh về CIR phản ánh các chiến lược vận hành và đầu tư khác biệt. Các ngân hàng có CIR thấp như SHB, VPBank, ABBank, MB, VietinBank cho thấy khả năng kiểm soát chi phí tốt, nhờ vào số hóa, tối ưu hóa quy trình và cơ cấu thu nhập ổn định. Trong khi đó, nhóm CIR cao (SGB, NCB, EIB, BVB, BAB) vẫn đang chịu áp lực chi phí vận hành lớn, dù một số đã cải thiện mạnh trong quý I. Việc CIR TTM vẫn ở mức rất cao (trên 60%) cho thấy cải thiện ngắn hạn chưa đủ để kéo giảm mặt bằng hiệu quả tích lũy. Điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh về lãi suất, đầu tư công nghệ và mở rộng tín dụng trong bối cảnh chi phí vốn chưa hạ nhiệt.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Chỉ số CIR trung bình ngành 29,82% vẫn là mức khả quan, nhưng khoảng cách giữa ngân hàng hiệu quả nhất và kém nhất lên tới 44 điểm phần trăm (SHB 17,17% so với Saigonbank 61,05%). Quý I/2026 chứng kiến sự cải thiện mạnh nhất đến từ NCB (giảm 27,2 đpt) và ABBank (giảm 11,56 đpt), nhưng áp lực chi phí dài hạn vẫn hiện hữu. Theo VnEconomy, nhóm ngân hàng có CIR tăng gồm TPBank, VietBank, Nam A Bank, VietABank. Nhà đầu tư cần theo dõi diễn biến CIR trong các quý tới để đánh giá tính bền vững của cải thiện, cũng như tác động đến lợi nhuận ròng và khả năng chi trả cổ tức. Các yếu tố vĩ mô như lãi suất điều hành, tăng trưởng tín dụng và tỷ lệ nợ xấu sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến hiệu quả vận hành ngân hàng.