Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo phóng viên TTXVN tại Mỹ, giá dầu thô WTI đã giảm 2,7% trong phiên giao dịch ngày 22/6 (giờ địa phương), xuống khoảng 74 USD/thùng.
Đây là lần đầu tiên giá dầu Mỹ giảm xuống dưới ngưỡng 75 USD/thùng kể từ đầu tháng 3/2026.
Nguyên nhân trực tiếp đến từ quyết định của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent, công bố miễn trừ các biện pháp trừng phạt đối với hoạt động mua dầu từ Iran trong thời hạn 60 ngày.
Giá dầu Brent chuẩn quốc tế cũng giảm mạnh 4%, xuống khoảng 77 USD/thùng, mức thấp nhất kể từ khi cuộc xung đột tại Trung Đông bùng phát.
| Chỉ số | Giá hiện tại | Biến động phiên 22/6 | Mức trước chiến tranh |
|---|---|---|---|
| WTI (dầu Mỹ) | ~74 USD/thùng | -2,7% | 62 USD/thùng |
| Brent (dầu chuẩn quốc tế) | ~77 USD/thùng | -4,0% | 68 USD/thùng |
Dữ liệu từ công ty theo dõi tàu thuyền toàn cầu Kpler ghi nhận từ ngày 19/6 đến 21/6, bình quân mỗi ngày có 23 lượt tàu di chuyển qua eo biển Hormuz.
Con số này cải thiện rõ rệt so với thời điểm căng thẳng nhất tháng 4 (chỉ một chữ số), nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mức trung bình 130 tàu/ngày trước chiến tranh.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Quyết định miễn trừ trừng phạt 60 ngày của Mỹ đã kích hoạt một làn sóng điều chỉnh giá dầu trên diện rộng.
Dòng tiền ròng đổ vào các hợp đồng tương lai dầu thô đang đảo chiều khi kỳ vọng về nguồn cung bổ sung từ Iran gia tăng.
Iran cam kết đảm bảo hoạt động quá cảnh tự do qua eo biển Hormuz, theo tuyên bố của Bộ trưởng Bessent trên mạng xã hội ngày 22/6.
Điều này làm giảm ngay lập tức phần bù rủi ro địa chính trị (geopolitical risk premium) vốn đã đẩy giá dầu lên cao kể từ tháng 4.
Tuy nhiên, tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) chưa hoàn toàn biến mất.
Những cuộc đàm phán liên quan đến eo biển Hormuz và tình hình quân sự trong khu vực vẫn diễn biến phức tạp.
Hôm 20/6, Iran tiếp tục đe dọa đóng cửa eo biển chiến lược này để đáp trả các cuộc tấn công của Israel tại Liban.
Xét về cấu trúc thị trường, giá dầu hiện tại vẫn cao hơn đáng kể so với mức trước chiến tranh: WTI ở 74 USD so với 62 USD, Brent ở 77 USD so với 68 USD.
Mức chênh lệch này phản ánh độ trễ chính sách (policy lag) khi nguồn cung thực tế chưa kịp phục hồi hoàn toàn, dù kỳ vọng đã thay đổi.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Theo thỏa thuận với Mỹ, Iran phải cho phép tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz miễn phí trong 60 ngày.
Sau thời hạn đó, Iran sẽ thảo luận với Oman và các quốc gia vùng Vịnh về cơ chế quản lý tuyến hàng hải này, đồng nghĩa khả năng phí quá cảnh có thể được áp dụng.
Trong khi đó, giá của nhiều loại hàng hóa quan trọng khác cũng đang quay trở lại mức trước chiến tranh.
Dữ liệu từ tổ chức nghiên cứu hàng hóa Argus cho thấy giá urê - nguyên liệu sản xuất phân bón - đã giảm khoảng 50% so với mức đỉnh tháng 4.
Những yếu tố cần theo dõi trong ngắn hạn:
- Tiến trình đàm phán Mỹ-Iran và khả năng gia hạn miễn trừ trừng phạt sau 60 ngày.
- Lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz: từ 23 tàu/ngày hiện tại liệu có phục hồi về mức 130 tàu/ngày trước chiến tranh hay không.
- Phản ứng của OPEC+ trước khả năng nguồn cung Iran quay trở lại thị trường.
- Biến động của các hàng hóa liên quan như urê, vốn đã giảm 50% từ đỉnh, có thể báo hiệu xu hướng giảm chi phí đầu vào cho nông nghiệp.
Thông tin được tổng hợp từ bài viết của phóng viên Ngọc Quang trên VietnamPlus ngày 23/06/2026.