Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Phiên giao dịch ngày 18/6, giá dầu thế giới ghi nhận mức giảm sâu nhất trong hơn 3 tháng, ngay sau khi Mỹ và Iran ký kết thỏa thuận tạm thời nhằm chấm dứt chiến tranh, mở cửa trở lại eo biển Hormuz và dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ Iran. Theo thông tin từ Vietnam+, diễn biến này đã đẩy giá dầu xuống vùng đáy kể từ ngày 2/3 (đối với Brent) và ngày 4/3 (đối với WTI).
Cụ thể, giá các loại dầu chủ chốt trong phiên này được ghi nhận như sau:
| Loại dầu | Mức giảm tuyệt đối | Tỷ lệ giảm | Giá chốt phiên | Đáy so với |
|---|---|---|---|---|
| Dầu Brent Biển Bắc | 2,14 USD/thùng | 2,69% | 77,41 USD/thùng | Ngày 2/3 |
| Dầu thô WTI (Mỹ) | 2,36 USD/thùng | 3,07% | 74,43 USD/thùng | Ngày 4/3 |
Đà giảm này diễn ra trái ngược hoàn toàn với phiên tăng vọt ngày 17/6, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo có thể nối lại chiến dịch không kích nếu Iran không tuân thủ.
Chuyên gia phân tích Tony Sycamore từ IG nhận định làn sóng bán tháo tiếp diễn do thị trường năng lượng đang nhanh chóng định giá lại kịch bản nguồn cung từ Iran sẽ quay trở lại sớm hơn dự kiến sau khi hai nước ký kết Biên bản ghi nhớ (MoU).
Chi tiết MoU gồm 14 điểm, khởi động giai đoạn đàm phán kéo dài 60 ngày. Iran cam kết cho phép tàu thuyền lưu thông miễn phí qua eo biển Hormuz, tuyến đường vận tải dầu khí huyết mạch. Thỏa thuận đặt mục tiêu khôi phục toàn bộ công suất lưu thông trong vòng 30 ngày.
Đổi lại, Mỹ và các đối tác sẽ huy động kế hoạch tài chính trị giá 300 tỷ USD để hỗ trợ Iran tái thiết, đồng thời tạm gác lại các vấn đề như chương trình hạt nhân của Iran.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Thị trường đang chứng kiến sự đảo chiều mạnh mẽ từ tâm lý risk-on (khi căng thẳng leo thang) sang risk-off (khi hòa bình được thiết lập). Dòng tiền ròng rút khỏi các vị thế mua dầu thô, phản ánh kỳ vọng nguồn cung dồi dào trở lại từ Iran.
Báo cáo thị trường ngày 17/6 của IEA đưa ra cảnh báo đáng chú ý: nếu thỏa thuận được thực thi thành công, cuộc khủng hoảng thiếu hụt năm nay có thể biến thành tình trạng dư thừa nghiêm trọng vào năm 2027. Nguồn cung dự kiến vượt nhu cầu tới 5,05 triệu thùng/ngày vào năm tới.
Bên cạnh yếu tố địa chính trị, thị trường dầu mỏ còn chịu áp lực từ khả năng Fed tăng lãi suất vào cuối năm nay. Dữ liệu công bố ngày 17/6 cho thấy 9/19 nhà hoạch định chính sách của Fed ủng hộ việc tăng lãi suất, một sự xoay trục hoàn toàn so với thời điểm 3 tháng trước khi không một ai đồng tình.
Động thái Hawkish từ Fed nếu xảy ra sẽ làm tăng chi phí vốn, kìm hãm tăng trưởng kinh tế và lực cầu năng lượng. Điều này tạo áp lực kép lên giá dầu: nguồn cung tăng từ Iran và nhu cầu giảm do lãi suất cao.
Tuy nhiên, giới phân tích vẫn tỏ ra thận trọng về đà giảm sâu hơn trong ngắn hạn. Ông Mukesh Sahdev, Giám đốc điều hành XAnalysts, đánh giá nguồn cung có thể vẫn thắt chặt.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Các yếu tố then chốt cần được theo dõi trong thời gian tới bao gồm:
- Tiến trình đàm phán 60 ngày theo MoU Mỹ-Iran, đặc biệt là việc khôi phục lưu thông qua eo biển Hormuz trong 30 ngày tới.
- Khả năng Fed tăng lãi suất cuối năm: hiện có 9/19 thành viên ủng hộ, so với 0/19 ba tháng trước. Bất kỳ tín hiệu Hawkish nào từ Fed đều có thể gây áp lực giảm thêm lên giá dầu.
- Kế hoạch tài chính 300 tỷ USD hỗ trợ Iran tái thiết: nguồn vốn này có thể tạo ra hiệu ứng phục hồi kinh tế cho Iran, nhưng cũng là một yếu tố làm tăng nguồn cung dầu trong trung hạn.
- Cảnh báo từ IEA về tình trạng dư thừa 5,05 triệu thùng/ngày vào năm 2027 nếu nguồn cung Trung Đông ồ ạt trở lại.
- Biến động giá xăng dầu trong nước: kỳ điều hành chiều 18/6 ghi nhận giá xăng dầu giảm từ 1.206-2.343 đồng/lít, đồng thời bổ sung xăng E10RON95-III vào danh sách điều hành giá bán lẻ.
Nhìn chung, thị trường dầu mỏ đang bước vào giai đoạn tái định giá mạnh mẽ dựa trên kỳ vọng về nguồn cung và chính sách tiền tệ. Các nhà đầu tư cần theo dõi sát diễn biến địa chính trị và các tín hiệu từ Fed để đánh giá xu hướng dòng tiền.