Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Thị trường dầu mỏ toàn cầu ghi nhận một tuần biến động mạnh, xoay quanh tiến trình hòa bình Mỹ-Iran và các yếu tố địa chính trị liên quan. Theo nguồn tin từ Vietnam+, tâm lý nhà đầu tư liên tục thay đổi khi thông tin về thỏa thuận và các trở ngại mới xuất hiện.
Kết thúc phiên 19/6, giá dầu Brent Biển Bắc tăng 66 xu Mỹ (0,53%) lên 80,38 USD/thùng. Giá dầu thô ngọt nhẹ Mỹ (WTI) tăng 94 xu Mỹ (1,23%) lên 77,54 USD/thùng. Tuy nhiên, tính chung cả tuần, giá dầu Brent vẫn giảm khoảng 8%.
| Chỉ số | Giá đóng cửa (19/6) | Thay đổi phiên | Thay đổi tuần |
|---|---|---|---|
| Dầu Brent | 80,38 USD/thùng | +0,53% | -8% |
| Dầu WTI | 77,54 USD/thùng | +1,23% | -8% (ước tính) |
Nguyên nhân chính của biến động đến từ các tín hiệu trái chiều về thỏa thuận Mỹ-Iran. Rạng sáng 19/6, Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ thông báo cuộc đàm phán kỹ thuật giữa Mỹ và Iran tại khu nghỉ dưỡng Bürgenstock đã bị hủy bỏ. Việc giao tranh tái diễn giữa Israel và Hezbollah tại Liban được cho là nguyên nhân làm gia tăng nguy cơ đổ vỡ tiến trình ngoại giao.
Nhà Trắng thông báo Phó Tổng thống JD Vance sẽ không tới Thụy Sĩ do các vấn đề chưa được giải quyết. Phía Iran được cho là đã chủ động hoãn tham gia đối thoại để phản đối các cuộc không kích mới của Israel tại Liban.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Dòng tiền trên thị trường dầu mỏ phản ánh rõ tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) trước bất ổn địa chính trị. Áp lực bán tháo xuất hiện ngay từ phiên 15/6, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đạt được thỏa thuận sơ bộ với Iran nhằm chấm dứt xung đột và mở cửa eo biển Hormuz.
Đà giảm kéo dài sang phiên 16/6 khi thị trường hấp thụ thông tin chi tiết về thỏa thuận ngừng bắn, trong đó Iran được phép nối lại xuất khẩu dầu và eo biển Hormuz dự kiến hoạt động bình thường trở lại. Kỳ vọng nguồn cung tăng mạnh đã đẩy giá dầu xuống mức thấp nhất trong hơn ba tháng.
Phiên 17/6 chứng kiến sự phục hồi khi Tổng thống Trump nhấn mạnh thỏa thuận với Iran mới chỉ là bản ghi nhớ, chưa phải thỏa thuận cuối cùng mang tính ràng buộc. Ông cũng cảnh báo Mỹ có thể nối lại các cuộc không kích nếu Iran không thực hiện cam kết. Thông tin này khiến nhà đầu tư đánh giá lại mức độ rủi ro tại Trung Đông.
Đến phiên 18/6, thị trường xuất hiện thêm nghi ngờ về tính bền vững của thỏa thuận sau khi Phó Tổng thống JD Vance cảnh báo Israel không nên tiến hành thêm các hoạt động quân sự nhằm vào Hezbollah tại Liban.
Bên cạnh yếu tố địa chính trị, triển vọng nhu cầu tiêu thụ yếu hơn cũng gây áp lực lên giá dầu. Dữ liệu cho thấy công suất lọc dầu của Trung Quốc trong tháng 5/2026 giảm xuống mức thấp nhất gần bốn năm. Khả năng Fed duy trì lãi suất ở mức cao lâu hơn dự kiến cũng làm gia tăng lo ngại về tăng trưởng kinh tế và nhu cầu năng lượng toàn cầu.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Eo biển Hormuz vẫn là điểm nghẽn chiến lược, vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu. Sau khi Israel và Hezbollah thực thi lệnh ngừng bắn tại Liban, hoạt động vận tải dầu qua khu vực này có dấu hiệu sôi động trở lại.
Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy ít nhất bốn tàu chở dầu thô, sản phẩm dầu mỏ và khí dầu mỏ hóa lỏng đã đi qua eo biển Hormuz trong ngày 19/6 để hướng tới các cảng của Iraq. Tuy nhiên, Iran đồng thời phát đi tín hiệu sẽ kiểm soát chặt chẽ hơn hoạt động hàng hải qua tuyến đường này.
Truyền hình nhà nước Iran cho biết các tàu thuyền muốn đi qua eo biển Hormuz phải phối hợp với lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran. Một thông báo gửi tới ngành vận tải biển cũng nêu rõ các tàu phải có giấy phép hợp lệ mới được phép lưu thông.
Các tổ chức tài chính lớn đã đồng loạt hạ dự báo giá dầu. Tập đoàn Citi Group cho rằng nếu hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz được bình thường hóa bền vững, thị trường dầu mỏ có thể chuyển sang trạng thái dư cung và giá dầu có thể giảm xuống vùng 60-65 USD/thùng vào quý 1/2027.
Ngân hàng Commerzbank cũng hạ dự báo giá dầu Brent cuối năm nay xuống còn 80 USD/thùng, thay vì 85 USD/thùng như trước. Các nhà phân tích ước tính thỏa thuận giữa Mỹ và Iran có thể giúp giải phóng hơn 85 triệu thùng dầu đang bị mắc kẹt tại khu vực Vùng Vịnh.
Việc dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với dầu mỏ Iran sẽ bổ sung thêm nguồn cung đáng kể cho thị trường trong thời gian tới. Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng quá trình phục hồi hoàn toàn hoạt động khai thác, xuất khẩu và vận tải có thể diễn ra chậm hơn dự kiến do các điều kiện kiểm soát mới từ Iran.