Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Kinh tế Việt Nam ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng trong nửa đầu năm 2026 bất chấp giá năng lượng cao và căng thẳng địa chính trị. Theo báo cáo của Ngân hàng UOB (Singapore), GDP quý II tăng 8,39% so với cùng kỳ, cao hơn mức 7,94% của quý I. Tăng trưởng 6 tháng đầu năm đạt 8,18%, vượt kỳ vọng của thị trường.
Kết quả này đạt được trong bối cảnh kinh tế toàn cầu chịu sức ép từ căng thẳng Trung Đông, giá năng lượng cao và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng. Việt Nam tiếp tục là nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất ASEAN.
| Chỉ số | Giá trị | Nguồn |
|---|---|---|
| GDP quý II/2026 | 8,39% (YoY) | UOB |
| GDP quý I/2026 | 7,94% (YoY) | UOB |
| GDP 6 tháng đầu năm | 8,18% | UOB |
| Dự báo GDP cả năm 2026 (UOB) | 8,5% (từ 7%) | UOB |
| Mục tiêu Chính phủ | 10% | Chinhphu.vn |
| CPI bình quân 6 tháng | 4,38% | UOB |
| Lạm phát cơ bản bình quân | 4,12% | UOB |
Trong quý II, khu vực công nghiệp - xây dựng tăng 10,51%, dịch vụ tăng 7,87% và nông nghiệp tăng 4,06%. Về phía cầu, tiêu dùng cuối cùng tăng 8,15%, đầu tư tài sản cố định tăng mạnh 15,2% nhờ giải ngân đầu tư công được đẩy nhanh.
Xuất khẩu hàng hóa tăng 22,8%, nhưng nhập khẩu tăng tới 38,14%, khiến Việt Nam ghi nhận quý thứ hai liên tiếp thâm hụt thương mại với 11,8 tỷ USD. Nguyên nhân chủ yếu là chi phí nhập khẩu năng lượng tăng mạnh.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Dòng vốn FDI tiếp tục đổ vào Việt Nam như một điểm sáng trong bức tranh vĩ mô. Vốn FDI thực hiện 6 tháng đầu năm đạt 13 tỷ USD, tăng 11,2%; vốn đăng ký đạt 34,7 tỷ USD, tăng 61%. Đây là tín hiệu cho thấy năm 2026 có thể trở thành một trong những năm thu hút FDI cao nhất.
Động lực chính đến từ nhu cầu toàn cầu đối với các sản phẩm liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) và xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Điều này củng cố sức hấp dẫn của Việt Nam đối với các nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất chế biến, chế tạo.
Tuy nhiên, cán cân thương mại đang xấu đi. Nửa đầu năm, Việt Nam ước thâm hụt khoảng 15 tỷ USD, trái ngược mức thặng dư 7,9 tỷ USD cùng kỳ năm 2025. Nguyên nhân chính là giá năng lượng tăng: nhập khẩu dầu mỏ trong 5 tháng đầu năm đạt khoảng 4,8 tỷ USD, tương đương gần 70% cả năm trước.
Áp lực lạm phát đã giảm bớt. CPI tháng 6 giảm 0,39% so với tháng trước nhờ giá xăng dầu đi xuống. Các biện pháp điều hành của Chính phủ như miễn, giảm thuế xăng dầu và thúc đẩy xe điện, nhiên liệu sinh học đã góp phần kiềm chế lạm phát.
Về chính sách tiền tệ, UOB dự báo Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục giữ ổn định trong thời gian còn lại của năm. Trong bối cảnh lạm phát đã hạ nhiệt nhưng vẫn quanh mục tiêu, việc tăng hoặc giảm lãi suất đều chưa thực sự cần thiết. Tỷ giá USD/VND được đánh giá duy trì ổn định.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
UOB kỳ vọng cán cân thương mại sẽ cải thiện khi giá năng lượng hạ nhiệt, nhờ tiến triển trong đàm phán giữa Mỹ và Iran và việc eo biển Hormuz mở lại. Tuy nhiên, nền kinh tế vẫn đối mặt rủi ro từ biến động thương mại toàn cầu, giá năng lượng và các biện pháp thuế quan mới của Mỹ.
Chỉ số sản xuất công nghiệp tháng 6 tăng 12,7% so với cùng kỳ; riêng chế biến, chế tạo tăng 12,6%. Tính chung 6 tháng, sản xuất công nghiệp tăng 10,8%, trong đó chế biến, chế tạo tăng 11,4%, cao hơn cùng kỳ năm trước.
UOB nâng dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 lên 8,5% từ mức 7% trước đó, nhưng vẫn thấp hơn mục tiêu 10% của Chính phủ. Nguyên nhân là những bất định từ môi trường bên ngoài, bao gồm căng thẳng địa chính trị và biến động thương mại.
Nhà đầu tư cần theo dõi sát diễn biến giá năng lượng, tiến trình đàm phán thương mại Mỹ - Iran, và các chính sách thuế quan mới. Đồng thời, dòng vốn FDI và chỉ số sản xuất công nghiệp sẽ là hai chỉ báo quan trọng phản ánh sức khỏe nền kinh tế trong nửa cuối năm.