Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) vừa công bố báo cáo tài chính hợp nhất kiểm toán năm 2025, ghi nhận sự phục hồi tài chính mạnh mẽ sau nhiều năm thua lỗ.
Theo báo cáo này, EVN chính thức xóa hết khoản lỗ lũy kế kéo dài nhiều năm và lợi nhuận sau thuế chưa phân phối đạt 5.533 tỉ đồng vào cuối năm 2025.
Doanh thu thuần của tập đoàn đạt 645.658 tỉ đồng, tăng hơn 65.000 tỉ đồng, tương đương tăng khoảng 11% so với năm 2024. Lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt 31.881 tỉ đồng, cao gấp 5,3 lần so với năm 2024. Trong đó, lợi nhuận sau thuế thuộc về công ty mẹ đạt hơn 50.500 tỉ đồng.
Biên lợi nhuận gộp cải thiện đáng kể: lợi nhuận gộp tăng lên 96.351 tỉ đồng, tăng 94% so với mức 49.588 tỉ đồng của năm 2024. Chi phí giá vốn bán điện chỉ tăng 3,4%, thấp hơn nhiều so với mức tăng 11,2% của doanh thu bán điện.
| Chỉ tiêu tài chính chính | Năm 2025 | Năm 2024 | Thay đổi |
|---|---|---|---|
| Doanh thu thuần | 645.658 tỉ đồng | ~580.000 tỉ đồng | +11% |
| Lợi nhuận gộp | 96.351 tỉ đồng | 49.588 tỉ đồng | +94% |
| Lợi nhuận sau thuế hợp nhất | 31.881 tỉ đồng | ~6.000 tỉ đồng | +5,3 lần |
| Lợi nhuận sau thuế công ty mẹ | 50.500+ tỉ đồng | - | (không có số liệu so sánh) |
| Tiền gửi có kỳ hạn tại ngân hàng | 132.388 tỉ đồng | ~74.400 tỉ đồng | +78% |
| Tổng tài sản | 783.000+ tỉ đồng | ~675.000 tỉ đồng | +16% |
| Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối (lũy kế hết lỗ) | 5.533 tỉ đồng | Âm | Chuyển dương |
Một điểm đáng chú ý: lượng tiền mặt và các khoản tương đương tiền của EVN đạt 20.055 tỉ đồng. Bên cạnh đó, tập đoàn còn có lượng tiền gửi có kỳ hạn tại các ngân hàng lên tới 132.388 tỉ đồng, tăng khoảng 78% so với đầu năm 2025.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Báo cáo tài chính năm 2025 của EVN phản ánh một sự thay đổi căn bản trong cấu trúc dòng tiền của doanh nghiệp nhà nước chi phối thị trường năng lượng.
Doanh thu từ bán điện tăng 11,2% trong khi giá vốn chỉ tăng 3,4% cho thấy hiệu quả từ chính sách điều chỉnh giá điện đã được phản ánh. Biên lợi nhuận gộp được cải thiện từ mức 8,5% (năm 2024) lên khoảng 14,9% (năm 2025).
Lượng tiền gửi có kỳ hạn 132.388 tỉ đồng tăng mạnh 78% so với đầu năm cho thấy dòng tiền nhàn rỗi lớn đang được doanh nghiệp tái phân bổ vào kênh tiền gửi ngân hàng, thay vì tái đầu tư hoặc trả nợ vay ngay lập tức.
Xét trên khía cạnh dòng tiền ròng (net flow), việc EVN gửi ngân hàng hơn 132.000 tỉ đồng đồng nghĩa với một lượng cung tiền lớn bị rút khỏi lưu thông kinh tế và chuyển thành tài sản tài chính phi rủi ro. Độ trễ chính sách (policy lag) trong việc đưa dòng tiền này quay trở lại nền kinh tế thực có thể tạo ra áp lực thanh khoản nhất định lên hệ thống ngân hàng.
Đồng thời, đây cũng là tín hiệu cho thấy rủi ro thanh khoản của EVN đã được giải quyết triệt để, trái ngược hoàn toàn với tình trạng lỗ gần 22.000 tỉ đồng năm 2023.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Bối cảnh vĩ mô rộng hơn cần được xem xét cùng với các dữ kiện từ báo cáo này:
- Việc EVN có thặng dư tiền gửi lớn phản ánh xu hướng tích lũy tài sản an toàn (risk-off) của các doanh nghiệp nhà nước có nguồn thu ổn định.
- Đề xuất sửa đổi khoản 2 Điều 52 của Luật Điện lực từ Bộ Công Thương, nếu được thông qua, sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cơ chế điều chỉnh giá bán lẻ điện trong tương lai.
- Dòng tiền gửi ngân hàng 132.388 tỉ đồng tạo ra chi phí vốn cơ hội (opportunity cost) cho EVN, khi lãi suất tiền gửi hiện tại thường thấp hơn lợi suất đầu tư vào các dự án cơ sở hạ tầng điện.
- Sự thay đổi trong chính sách phân phối lợi nhuận (cổ tức, đầu tư mới) của EVN sẽ là yếu tố then chốt quyết định dòng tiền này có quay trở lại thị trường chứng khoán hay bất động sản hay không.