Đồng Yên Nhật mất giá: Cảnh báo, can thiệp, tăng lãi suất đều không có tác dụng
Đồng Yên Nhật tiếp tục xu hướng mất giá kéo dài, bất chấp hàng loạt biện pháp quyết liệt từ chính phủ và ngân hàng trung ương. Mốc 161 yên đổi 1 USD đã bị xuyên thủng sau phiên giao dịch ngày 18/6/2026.
Theo VnEconomy, tỷ giá giảm mạnh xuống 161,8 yên đổi 1 USD - mức thấp nhất kể từ tháng 7/2024, và chỉ còn cách mức kỷ lục 161,96 yên (1986) chưa đầy 1%. Sáng 19/6, đồng yên hồi phục nhẹ lên 161,4 yên/USD nhưng vẫn trong vùng nguy hiểm.
Phân tích mang tính cấu trúc: sự suy yếu của đồng Yên diễn ra dù Nhật Bản đã tung ra ba công cụ chính sách: cảnh báo bằng lời nói, can thiệp trực tiếp vào thị trường ngoại hối và tăng lãi suất cơ bản. Nỗ lực này được ví như “miếng băng dán trên vết thương sâu” theo chiến lược gia Masahiko Loo từ State Street Investment Management.
Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Tình trạng trượt dốc của đồng Yên đã kéo dài qua nhiều giai đoạn can thiệp. Dưới đây là các mốc sự kiện và số liệu chính được VnEconomy ghi nhận.
| Mốc thời gian / Sự kiện | Chi tiết / Tác động |
|---|---|
| Tháng 4 – 5/2026 | Nhật chi 72,8 tỷ USD từ dự trữ ngoại hối để hỗ trợ đồng Yên |
| Đầu tuần 6/2026 | BOJ nâng lãi suất chính sách lên 1% – cao nhất 3 thập kỷ |
| 18/6/2026 | Tỷ giá xuyên thủng 161 yên/USD, xuống 161,8 yên/USD |
| 19/6/2026 | Bộ trưởng Katayama tuyên bố có thể “hành động mạnh mẽ” |
Các biện pháp cứng rắn bao gồm: cảnh báo công khai từ Bộ trưởng Tài chính Satsuki Katayama, can thiệp trực tiếp quy mô lớn hồi cuối tháng 4/2026, và tăng lãi suất lên 1% do BOJ thực hiện đầu tháng 6/2026. Tuy nhiên, tất cả đều không ngăn được đà giảm.
Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật kỳ hạn 10 năm hiện ở mức 2,64%, trong khi lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm là 4,451%. Chênh lệch 1,811 điểm phần trăm này duy trì sức hấp dẫn của carry trade.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade) vẫn là động lực cốt lõi đẩy đồng Yên suy yếu. Các nhà đầu tư vay bằng đồng Yên với lãi suất thấp, sau đó đầu tư vào tài sản có lợi suất cao hơn như trái phiếu Mỹ hoặc các thị trường mới nổi.
Dòng vốn này tạo áp lực bán đồng Yên liên tục. Theo các chuyên gia trên CNBC (trích dẫn bởi VnEconomy), yếu tố gây sức ép mang tính cấu trúc, không phải tạm thời. Lợi suất Mỹ vẫn neo cao do chính sách hawkish của FED, trong khi BOJ dù tăng lãi suất lên 1% nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mặt bằng lãi suất Mỹ.
Điều này tạo ra vòng lặp tự củng cố: đồng Yên càng yếu, càng thu hút carry trade, càng tăng áp lực giảm giá thêm. Bộ Tài chính Nhật hiểu rõ nhưng các công cụ hiện có không đủ mạnh để phá vỡ vòng lặp.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Đồng Yên yếu mang lại lợi thế xuất khẩu cho các tập đoàn Nhật như Toyota, Sony, nhưng cũng kéo theo rủi ro nhập khẩu lạm phát làm xói mòn sức mua của hộ gia đình. Đây là bài toán cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và ổn định giá cả.
Giới phân tích nhận định Bộ trưởng Katayama đang chịu áp lực lớn khi các đợt can thiệp không hiệu quả. Chi phí can thiệp lên tới 72,8 tỷ USD chỉ làm chậm đà giảm chứ không đảo ngược xu hướng.
Các yếu tố cần theo dõi tiếp theo:
- Tuyên bố từ cuộc họp G7 gần đây: Nhật tái khẳng định “sẵn sàng hành động quyết định chống đầu cơ”
- Khả năng tăng lãi suất thêm của BOJ trong các phiên họp tới
- Biến động lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm và quyết định của FED
- Dự trữ ngoại hối của Nhật còn khoảng 1,2 nghìn tỷ USD, dư địa can thiệp vẫn còn
Nếu tỷ giá vượt mốc 161,96 yên/USD, đồng Yên sẽ yếu nhất trong vòng 40 năm (1986). Đây là ngưỡng kỹ thuật quan trọng, có thể kích hoạt các biện pháp cứng rắn hơn từ chính phủ Nhật.
Theo VnEconomy, thị trường đang kỳ vọng Nhật Bản sẽ tiếp tục can thiệp, nhưng hiệu quả của nó phụ thuộc nhiều hơn vào sự thay đổi chính sách tiền tệ toàn cầu, đặc biệt từ phía FED.