Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo báo cáo mới nhất của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), vai trò quốc tế của đồng euro tiếp tục được củng cố trong năm 2025. Đồng euro hiện là đồng tiền quan trọng thứ hai thế giới, với tỷ trọng trong các chỉ số tiền tệ toàn cầu đạt khoảng 20%.
Các số liệu chính từ báo cáo của ECB được tổng hợp trong bảng dưới đây:
| Chỉ số | Giá trị | Nguồn |
|---|---|---|
| Tỷ trọng đồng euro trong dự trữ ngoại hối toàn cầu | 20% | ECB (trích từ Vietnam+) |
| Tỷ trọng đồng USD trong dự trữ ngoại hối toàn cầu | 57% | ECB (trích từ Vietnam+) |
| Mức tăng phát hành nợ quốc tế bằng đồng euro năm 2025 so với 2024 | +30% | ECB (trích từ Vietnam+) |
| Vị thế đồng euro trên thị trường trái phiếu xanh và bền vững quốc tế | Đồng tiền hàng đầu lần đầu tiên | ECB (trích từ Vietnam+) |
| Dòng vốn đầu tư danh mục nước ngoài vào khu vực đồng euro | Gần mức cao kỷ lục | ECB (trích từ Vietnam+) |
| Quy mô thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ so với nợ chính phủ EU chất lượng cao | Lớn gấp gần 3 lần | ECB (trích từ Vietnam+) |
Bên cạnh đó, ECB cho biết các ngân hàng trung ương đã tăng dự trữ vàng, và một số quốc gia thúc đẩy các hệ thống thanh toán thay thế. Điều này phản ánh sự bất ổn trong hệ thống tài chính toàn cầu.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Sự gia tăng tỷ trọng của đồng euro diễn ra trong bối cảnh các chính sách quyết liệt và đe dọa thuế quan từ Tổng thống Mỹ Donald Trump làm dấy lên nghi ngờ về sự thống trị của đồng USD. Đồng USD tạm thời mất giá đáng kể, tạo khoảng trống cho các đồng tiền khác.
ECB hướng tới củng cố vai trò đồng euro mạnh mẽ hơn bên cạnh USD, một phần để đáp trả chính sách của Trump. Một đồng euro mạnh giúp các khoản vay trong EU trở nên rẻ hơn, giảm biến động tỷ giá hối đoái, và bảo vệ châu Âu tốt hơn trước các lệnh trừng phạt.
Tuy nhiên, dòng tiền vận hành còn phụ thuộc vào độ trễ chính sách (policy lag) và khả năng xây dựng thị trường vốn sâu rộng của EU. Chủ tịch ECB Christine Lagarde nhấn mạnh: "Để đồng euro phát triển thành một đồng tiền quốc tế toàn cầu thực sự, khu vực đồng euro phải tăng trưởng về quy mô và xây dựng các thị trường vốn sâu rộng và có tính thanh khoản hơn."
Thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ hiện lớn gấp gần ba lần thị trường nợ chính phủ chất lượng cao của EU. Điều này hạn chế khả năng các ngân hàng trung ương sử dụng trái phiếu châu Âu làm tài sản dự trữ, do nguồn cung chứng khoán nợ xếp hạng cao còn hạn chế.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Lagarde ủng hộ việc phát hành nợ chung trong EU, coi đó là biện pháp bổ sung để tạo nguồn nợ công an toàn và thanh khoản cao. Tuy nhiên, đây là vấn đề nhạy cảm: Đức chỉ đồng ý trong những trường hợp ngoại lệ như quỹ phục hồi COVID-19 hoặc tài trợ cho Ukraine.
ECB đang triển khai chương trình thí điểm đồng euro kỹ thuật số vào năm 2027. Nghị viện châu Âu sẽ đưa ra quyết định về việc tiếp tục dự án này trong năm nay.
Các yếu tố cần theo dõi trong thời gian tới:
- Sự phát triển của thị trường nợ chung EU và khả năng mở rộng quy mô.
- Phản ứng của các ngân hàng trung ương toàn cầu đối với sự thay đổi tỷ trọng dự trữ.
- Tiến trình triển khai đồng euro kỹ thuật số và tác động đến hệ thống thanh toán.
- Chính sách thương mại của Mỹ dưới thời Trump và ảnh hưởng đến USD.
Theo Vietnam+, ECB kỳ vọng đồng euro mạnh sẽ làm cho các khoản vay trong EU rẻ hơn, giảm biến động tỷ giá, và bảo vệ châu Âu trước các lệnh trừng phạt. Tuy nhiên, thành công phụ thuộc vào quyết tâm chính trị và cải cách cấu trúc thị trường vốn.