Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Bộ Tư pháp đang thẩm định dự thảo nghị quyết do Bộ Công Thương dự thảo, quy định về việc triển khai lộ trình sử dụng xăng sinh học E10. Nghị quyết này bổ sung xăng E10 vào danh mục mặt hàng tiêu dùng phổ biến.
Theo dự thảo, kể từ ngày 1-6-2026, xăng E10RON95-III được xác định là mặt hàng tiêu dùng phổ biến do Nhà nước công bố giá cơ sở. Mặt hàng này sẽ thay thế xăng khoáng RON95 mức III.
Bộ Công Thương phối hợp Bộ Tài chính sẽ bắt đầu công bố giá cơ sở cho xăng E10RON95-III và E5RON92. Giá cơ sở được xác định dựa trên các yếu tố cấu thành trong công thức giá, bao gồm:
- Giá xăng dầu thế giới (tính bình quân theo số ngày có giá giữa hai kỳ công bố giá cơ sở của giá xăng RON95 giao dịch quốc tế).
- Giá etanol nhiên liệu áp dụng trong công thức tính giá cơ sở xăng E10RON95-III.
- Chi phí đưa xăng từ nước ngoài về cảng Việt Nam, premium từ nguồn sản xuất trong nước và nhập khẩu.
Trong phiên điều hành ngày 4-6, do dự thảo chưa được ban hành chính thức, Bộ Công Thương chỉ công bố giá cơ sở cho ba mặt hàng: xăng E5RON92, dầu diesel, dầu mazut. Cụ thể như sau:
| Mặt hàng | Giá mới | Mức giảm |
|---|---|---|
| Xăng E5RON92 | 21.784 đồng/lít | 1.470 đồng/lít |
| Dầu diesel 0.05S | 26.866 đồng/lít | 785 đồng/lít |
| Dầu mazut 180CST 3.5S | 19.645 đồng/kg | 797 đồng/kg |
Giá xăng sinh học E10RON95 được các thương nhân tự tính toán và công bố. Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) niêm yết giá xăng E10RON95-III ở mức 22.330 đồng/lít, xăng E10RON95 mức V ở 23.230 đồng/lít. Mức giá này giảm khoảng 1.300 đồng/lít so với kỳ trước.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Việc chuyển đổi từ xăng khoáng RON95-III sang xăng sinh học E10 được định hướng bởi Nhà nước thông qua cơ chế công bố giá cơ sở. Động thái này làm thay đổi cấu trúc chi phí vốn trong chuỗi cung ứng xăng dầu.
Các thương nhân đầu mối phải đảm bảo nguồn cung xăng nền, etanol và tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Chi phí thử nghiệm chất lượng có thể được thuê ngoài từ các đơn vị đủ năng lực, theo quy định của pháp luật.
Dòng tiền ròng trong hệ thống phân phối sẽ dịch chuyển khi giá cơ sở được Nhà nước công bố chính thức. Hiện tại, Bộ Công Thương chưa thực hiện công bố giá cơ sở cho E10 do dự thảo đang trong giai đoạn thẩm định.
Yếu tố giá etanol nhiên liệu trở thành biến số chi phí mới, ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận của thương nhân. Rủi ro thanh khoản có thể xuất hiện nếu nguồn cung etanol trong nước không ổn định, buộc phải nhập khẩu với chi phí cao hơn.
Các bộ ngành có trách nhiệm rà soát tiêu chuẩn hạ tầng, kho chứa, và xây dựng vùng nguyên liệu cho nhiên liệu sinh học. Điều này tạo ra áp lực đầu tư vốn dài hạn lên các thương nhân tham gia thị trường.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Dự thảo nêu rõ trách nhiệm của các bộ: Công Thương, Khoa học và Công nghệ, Tài chính, Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường, UBND các tỉnh, thành phố trong việc đảm bảo cung cầu và giá cả nguồn ethanol, xăng nền.
Các vấn đề liên quan bao gồm:
- Nghiên cứu đề xuất điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường.
- Rà soát các tiêu chuẩn, quy chuẩn hạ tầng và kho chứa.
- Xây dựng vùng nguyên liệu cho nhiên liệu sinh học.
- Hỗ trợ doanh nghiệp triển khai phân phối xăng E10.
Thương nhân kinh doanh xăng dầu phải chủ động đảm bảo nguồn cung, thực hiện đúng lộ trình, và bảo đảm chất lượng sản phẩm. Kết quả thử nghiệm chất lượng phục vụ thủ tục hành chính về đăng ký cơ sở pha chế xăng dầu.
Mức giảm giá xăng E5RON92 (1.470 đồng/lít) và xăng E10 (1.300 đồng/lít) trong kỳ điều hành gần nhất phản ánh xu hướng giảm của giá dầu thế giới. Tuy nhiên, cơ chế giá cơ sở mới dành cho E10 sẽ cần thời gian để vận hành ổn định.
Các yếu tố cần theo dõi bao gồm giá etanol quốc tế, biến động tỷ giá USD/VND tác động đến chi phí nhập khẩu, và tiến độ ban hành nghị quyết chính thức từ Bộ Tư pháp.