Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) ngày 16/6/2026 công bố khảo sát thường niên về dự trữ vàng của khối Ngân hàng Trung ương (NHTW). Kết quả cho thấy một sự chuyển dịch rõ nét trong tư duy quản lý dự trữ: vàng không còn là tài sản lưu giữ thụ động. Nó đang trở thành một công cụ phân bổ chiến lược chủ động, đặc biệt trong bối cảnh bất ổn địa chính trị và kỳ vọng về sự suy giảm vai trò của đồng USD.
Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Báo cáo từ WGC, được trích dẫn theo bài viết trên Báo Công Thương, ghi nhận nhu cầu vàng từ các NHTW toàn cầu vẫn trên đà tăng. Các số liệu chính từ khảo sát như sau:
| Chỉ báo | Giá trị / Tỷ lệ | Nguồn / Ghi chú |
|---|---|---|
| Tỷ lệ NHTW dự báo tăng dự trữ vàng (12 tháng tới) | 89% | WGC Survey 2026 |
| Tỷ lệ tổ chức nắm giữ vàng hiện tại | 93% | Tăng từ mức 81% của năm 2025 - WGC |
| Tỷ lệ quản lý dự trữ cho rằng vàng là công cụ phòng ngừa rủi ro khủng hoảng | 90% | Mức kỷ lục, WGC Survey |
| Tỷ lệ chọn vàng vì khả năng bảo toàn giá trị dài hạn | 84% | WGC Survey |
| Tỷ lệ chọn vàng vì đa dạng hóa danh mục | 82% | WGC Survey |
| Tỷ lệ chọn vàng vì phòng ngừa rủi ro địa chính trị (tại các nền kinh tế mới nổi) | 85% | WGC Survey |
| Tỷ lệ giữ vàng vì yếu tố lịch sử / truyền thống | 46% | Giảm từ 62% của năm 2025 - WGC |
| Dự báo tỷ trọng USD trong dự trữ toàn cầu giảm (5 năm tới) | 74% | WGC Survey |
Bên cạnh đó, xu hướng thay đổi địa điểm lưu trữ cũng được ghi nhận: 9% số người được hỏi đã tăng lượng vàng lưu trữ trong nước (so với 5% năm trước). 10% cho biết đã đa dạng hóa địa điểm lưu trữ ở nước ngoài, tăng mạnh từ mức 2% của năm 2025. Ngân hàng Anh (BoE) vẫn là địa điểm lưu ký được ưa chuộng nhất (57%).
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Các NHTW toàn cầu đang đồng loạt chuyển dịch dòng tiền vào vàng. Sự chuyển dịch này phản ánh tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) ở cấp độ quốc gia. Vàng đã vượt qua trái phiếu chính phủ Mỹ để trở thành tài sản dự trữ được ưu tiên nhất, theo nội dung bài báo.
Dữ liệu cho thấy sự thay đổi trong nhận thức rủi ro: yếu tố lịch sử và truyền thống không còn là động lực chính. Chỉ 46% quản lý dự trữ cho rằng đây là lý do nắm giữ vàng, giảm mạnh từ 62% của năm 2025. Thay vào đó, lý do hàng đầu là khả năng duy trì giá trị trong khủng hoảng (90%).
Điều này cho thấy dòng tiền đang vận hành dựa trên logic phòng thủ trước rủi ro địa chính trị và bất ổn kinh tế vĩ mô. Các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển dẫn đầu xu hướng này. Tại các quốc gia này, 85% quản lý dự trữ xem vàng là công cụ đối phó với rủi ro địa chính trị.
Kỳ vọng về việc đồng USD mất dần vị thế dự trữ chủ chốt (74% dự báo tỷ trọng giảm) củng cố thêm cho xu hướng này. Các NHTW đang chủ động giảm sự phụ thuộc vào USD, một quá trình diễn ra trong trung hạn.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Khảo sát WGC cung cấp một số dữ kiện đáng chú ý cho các nhà đầu tư. Đầu tiên, nhu cầu mua vàng từ khu vực chính thức (NHTW) vẫn còn dư địa tăng. 89% quản lý dự trữ dự báo hoạt động mua vào sẽ tiếp tục trong năm tới.
Thứ hai, sự thay đổi trong chiến lược lưu trữ vàng mang một thông điệp quan trọng. Việc tăng lưu trữ trong nước và đa dạng hóa địa điểm lưu trữ ở nước ngoài cho thấy các NHTW muốn kiểm soát trực tiếp tài sản hơn. Điều này làm giảm rủi ro đối tác nhưng có thể tạo ra chi phí vận hành mới.
Thứ ba, sự suy giảm vai trò của USD, nếu diễn ra, sẽ có tác động sâu rộng đến toàn bộ hệ thống tài chính toàn cầu. Điều này ảnh hưởng đến biến động tỷ giá, lãi suất, và dòng vốn đầu tư. Các thị trường mới nổi có thể hưởng lợi từ xu hướng phi đô la hóa.
Theo ông Shaokai Fan, Giám đốc Ngân hàng Trung ương toàn cầu kiêm Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương (không bao gồm Trung Quốc) tại WGC, kết quả khảo sát cho thấy các NHTW không còn xem vàng đơn thuần là tài sản lịch sử. Họ đang coi vàng là một kênh phân bổ tài sản chủ động và chiến lược.
Các nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán, forex, và năng lượng cần theo dõi diễn biến này. Nhu cầu vàng tăng có thể tạo áp lực lên đồng bạc xanh và ảnh hưởng đến chi phí vốn. Trong khi đó, giá vàng thế giới (XAU/USD) và các quỹ ETF vàng có thể tiếp tục nhận được hỗ trợ từ dòng tiền của các NHTW.