Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Phiên 21/7, giá dầu thế giới tăng khoảng 2% lên mức cao nhất trong 5 tuần, theo ghi nhận từ Vietnam+.
Cụ thể, giá dầu Brent Biển Bắc tăng 1,79 USD (2,0%) lên 91,01 USD/thùng. Giá dầu thô ngọt nhẹ Mỹ (WTI) tăng 1,68 USD (2,0%) lên 84,91 USD/thùng.
Đây là mức đóng cửa cao nhất của Brent kể từ ngày 10/6 và của WTI kể từ ngày 11/6.
| Chỉ số | Giá đóng cửa 21/7 | Thay đổi | Mức cao nhất kể từ |
|---|---|---|---|
| Brent | 91,01 USD/thùng | +1,79 USD (+2,0%) | 10/6 |
| WTI | 84,91 USD/thùng | +1,68 USD (+2,0%) | 11/6 |
Nguyên nhân trực tiếp: Rạng sáng 21/7, quân đội Mỹ ném bom hàng loạt mục tiêu tại miền Nam và miền Tây Iran. Iran đáp trả bằng cách tấn công các cơ sở Mỹ tại Bahrain, Kuwait và Jordan.
Đồng thời, lực lượng Houthi (Yemen) tuyên bố phong tỏa hàng hải đối với Saudi Arabia từ ngày 20/7, đe dọa dòng chảy năng lượng qua eo biển Hormuz. Hỏa lực đã đánh trúng ít nhất 1 tàu chở dầu tại đây.
Ngoài ra, Hiệp hội Ống dẫn Dầu Caspian (CPC) ngừng tiếp nhận dầu từ Kazakhstan từ ngày 20/7 do các cuộc tấn công nhằm vào tàu chở dầu tại cảng Biển Đen.
Về phía cung, số liệu từ Tổ chức Sáng kiến Dữ liệu Các tổ chức Hỗn hợp (JODI) công bố ngày 21/7 cho thấy xuất khẩu dầu thô của Saudi Arabia trong tháng 5/2026 giảm tháng thứ 3 liên tiếp, xuống mức thấp kỷ lục.
Các chuyên gia tại Gelber & Associates nhận định đà tăng giá hiện tại không hẳn do lượng dầu sụt giảm ngay lập tức, mà do thị trường lo ngại chuỗi logistics sẽ đối mặt với rủi ro cao trong tuần này, đặc biệt là hoạt động xuất khẩu của Saudi Arabia sang châu Á hoặc vận chuyển qua Biển Đỏ.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Diễn biến giá dầu hiện tại phản ánh tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) lan rộng trên thị trường hàng hóa.
Rủi ro địa chính trị tại Trung Đông kết hợp với gián đoạn nguồn cung từ Biển Đen (CPC) tạo ra hiệu ứng cộng hưởng về phía nguồn cung, dù chưa có sự sụt giảm sản lượng thực tế ngay lập tức.
Dòng tiền đầu cơ đang đổ vào các hợp đồng tương lai dầu thô, đẩy giá lên vùng kháng cự kỹ thuật. Tuy nhiên, cần lưu ý độ trễ chính sách (policy lag) từ các động thái quân sự: thị trường phản ứng nhanh với tin tức, nhưng tác động thực tế lên dòng chảy dầu có thể mất nhiều ngày hoặc tuần để định lượng.
Áp lực lên chi phí vốn trong ngành năng lượng cũng gia tăng, khi các công ty bảo hiểm hàng hải điều chỉnh phí bảo hiểm cho tàu qua eo biển Hormuz và Biển Đỏ.
Yếu tố cung – cầu nội tại: Xuất khẩu Saudi Arabia giảm kỷ lục (JODI) cho thấy nguồn cung từ OPEC+ đã eo hẹp trước khi xung đột bùng phát. Điều này làm tăng độ nhạy cảm của thị trường với bất kỳ gián đoạn nào.
Mặt khác, dự trữ dầu thô Mỹ được dự báo giảm 0,5 triệu thùng trong tuần kết thúc 17/7 (theo khảo sát của API/EIA). Nếu số liệu xác nhận, đây sẽ là tuần sụt giảm thứ 2 liên tiếp, củng cố đà tăng.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Trong phiên 21/7, sau đề xuất ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, giá dầu đã giảm hơn 1%: Brent xuống 88,01 USD/thùng (giảm 1,21 USD), WTI xuống 82,29 USD/thùng (giảm 94 xu).
Điều này cho thấy thị trường vẫn rất nhạy cảm với bất kỳ tín hiệu ngoại giao nào, và biên độ dao động trong ngày có thể rộng.
Các dữ kiện cần theo dõi trong tuần:
- Báo cáo dự trữ dầu thô hàng tuần của API và EIA (dự kiến: giảm 0,5 triệu thùng).
- Diễn biến quân sự tại eo biển Hormuz và Biển Đỏ, đặc biệt là hoạt động của Houthi.
- Khả năng nối lại hoạt động của đường ống CPC từ Kazakhstan.
- Phản ứng từ các nước tiêu thụ lớn (Trung Quốc, Ấn Độ) và khả năng xả kho dự trữ chiến lược.
Các chuyên gia tại Gelber & Associates nhấn mạnh rủi ro logistics hiện là yếu tố chính, không phải sản lượng. Do đó, thời gian gián đoạn và khả năng tái lập dòng chảy sẽ quyết định xu hướng giá trung hạn.
Kịch bản cơ sở: Giá dầu Brent có thể dao động trong biên độ 88-93 USD/thùng trong ngắn hạn, với các đợt tăng đột biến khi có thông tin leo thang quân sự.