Xuất khẩu gạo 5 triệu tấn, giảm giá trị 3,3%: Áp lực chi phí logistics và biến động giá toàn cầu

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 6 tháng đầu năm 2026, Việt Nam dự kiến xuất khẩu khoảng 5 triệu tấn gạo, thu về 2,36 tỷ USD.

So với cùng kỳ năm 2025, khối lượng tăng 5,7% nhưng giá trị giảm 3,3%. Giá xuất khẩu bình quân ước đạt 473,6 USD/tấn, giảm 8,6%.

Báo cáo của Reuters cho thấy giá gạo 5% tấm của Việt Nam trong quý 2/2026 đạt 397 USD/tấn, tăng 41 USD/tấn so với quý 1. Giá gạo 5% tấm của Thái Lan đạt 418 USD/tấn, tăng 40 USD/tấn.

Trong nước, giá thu mua gạo nguyên liệu thành phẩm 5% tấm bình quân đạt 14.048 đồng/kg, tăng 1.644 đồng/kg so với 6 tháng cuối năm 2025. Gạo 25% tấm đạt 13.044 đồng/kg, giảm 74 đồng/kg.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Nghịch lý tăng lượng giảm giá trị phản ánh áp lực chi phí vốn và logistics toàn cầu. Dù giá năng lượng đã giảm so với trước, chi phí vận tải vẫn ở mức cao.

Điều này khiến các giao dịch diễn ra thận trọng, làm trượt giá xuất khẩu. Biên lợi nhuận của doanh nghiệp xuất khẩu gạo bị thu hẹp.

Trên thị trường thế giới, yếu tố địa chính trị tiếp tục tác động. Việc căng thẳng tại Trung Đông hạ nhiệt được kỳ vọng khôi phục thương mại, nhưng nguồn cung năng lượng cần thời gian dài phục hồi.

Nhu cầu nhập khẩu mạnh từ Philippines hỗ trợ giá gạo Việt Nam và Thái Lan tăng trong quý 2. Tuy nhiên, lượng tồn kho từ vụ trước của Ấn Độ vẫn cao, kìm hãm đà tăng giá toàn khu vực.

Trong nước, diện tích gieo cấy lúa giảm 3,7% so với cùng kỳ, xuống 4,57 triệu ha. Diện tích lúa Hè Thu giảm mạnh 7,8% còn 1,64 triệu ha, trong khi lúa Đông Xuân giảm 1,3% còn 2,93 triệu ha.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Giá gạo xuất khẩu châu Á có xu hướng tăng trong quý 2/2026, tạo cơ sở tích cực cho xuất khẩu cuối năm. Tuy nhiên, biến động giá năng lượng và chi phí logistics vẫn là rủi ro chính.

Các yếu tố cần theo dõi bao gồm:

• Diễn biến giá dầu WTI/Brent ảnh hưởng đến chi phí vận tải biển.
• Chính sách thu mua và tồn kho của các nước nhập khẩu lớn như Philippines, Indonesia.
• Thời tiết và sản lượng vụ Hè Thu tại Đồng bằng sông Cửu Long.
• Lộ trình phục hồi thương mại tại Trung Đông và tác động đến chuỗi cung ứng năng lượng.

Dữ liệu từ Reuters cho thấy giá gạo 5% tấm Việt Nam tăng 41 USD/tấn trong quý 2, phản ánh tín hiệu phục hồi nhu cầu ngắn hạn. Song, giá bình quân 6 tháng đầu năm vẫn giảm 8,6%.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường ghi nhận thị trường lúa gạo nội địa duy trì ổn định. Giá gạo nguyên liệu 5% tấm tăng nhẹ, trong khi gạo 25% tấm giảm nhẹ, thể hiện sự phân hóa giữa các phân khúc chất lượng.