Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Sáng 5/6, tại HTX Toàn Thịnh (xã Phương Thịnh, tỉnh Đồng Tháp), IRRI phối hợp cùng VIETRISA, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp, Công ty Phân bón MTK Hữu Thành tổ chức lễ khởi động "Vùng liên kết một triệu héc-ta canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp".
Sự kiện này đánh dấu bước chuyển từ mô hình trình diễn đơn lẻ sang một cấu trúc liên kết chính thức trong chuỗi giá trị lúa gạo.
Vụ sản xuất đầu tiên sẽ triển khai ngay tại HTX Toàn Thịnh, quy tụ các mắt xích: HTX, nông dân, đơn vị cung ứng vật tư, doanh nghiệp cơ giới hóa, doanh nghiệp thu mua và hệ thống chứng nhận gạo Việt Xanh phát thải thấp.
| Thông số kỹ thuật | Thông tin từ nguồn |
|---|---|
| Độ sâu vùi hạt giống | 1–2 mm |
| Độ sâu vùi phân bón | 3–4 cm |
| Mục tiêu diện tích | 1 triệu ha đến năm 2030 |
| Địa điểm khởi động | HTX Toàn Thịnh, xã Phương Thịnh, Đồng Tháp |
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Mô hình vùng liên kết thay thế phương thức sản xuất manh mún của từng hộ riêng lẻ bằng quy trình kỹ thuật thống nhất.
Toàn bộ vùng sản xuất áp dụng chung tiêu chuẩn chất lượng và mục tiêu giảm phát thải – đây là yếu tố then chốt để đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe từ thị trường quốc tế.
Về kỹ thuật, máy gieo sạ khí động kết hợp vùi phân (do Công ty TNHH Cơ khí Tư Sang thiết kế) thực hiện đồng thời hai công đoạn: gieo sạ theo hiệu ứng hàng biên và vùi phân tại vùng rễ.
Phương pháp hàng rộng xen hàng hẹp giúp ruộng lúa thông thoáng hơn, tăng khả năng quang hợp và giảm áp lực sâu bệnh.
Kỹ sư Nguyễn Hồng Thiện (Giám đốc Công ty TNHH Cơ khí Tư Sang) cho biết máy có thể điều chỉnh lượng giống phù hợp với từng điều kiện sản xuất, giúp giảm lượng giống gieo sạ so với sạ lan truyền thống.
Phân bón được vùi ngay tại vùng rễ, hạn chế thất thoát và nâng cao hiệu quả sử dụng dinh dưỡng, đặc biệt trong giai đoạn đẻ nhánh.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
PGS.TS Nguyễn Văn Hùng (Trưởng Ban cơ giới sau thu hoạch của IRRI) nhấn mạnh việc kết hợp gieo sạ chính xác, vùi phân ở độ sâu tối ưu, quản lý nước hiệu quả, bón phân theo vùng chuyên biệt, quản lý dịch hại tổng hợp và xử lý rơm rạ theo hướng nông nghiệp tuần hoàn.
Theo ông, điều này giúp giảm chi phí đầu vào, giảm phát thải, đồng thời tăng năng suất, lợi nhuận và giá trị gia tăng từ rơm rạ.
Kỹ sư Nguyễn Hồng Thiện bổ sung: máy thực hiện đồng thời gieo sạ và vùi phân với lượng phân tương đương hai lần bón đầu trong quy trình thông thường, qua đó giảm đáng kể chi phí sản xuất.
Ông nhấn mạnh: "Máy giúp giảm chi phí giống, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật. Năng suất lúa cao hơn so với phương thức canh tác truyền thống. Đồng thời, cây lúa cứng cáp, chống đổ ngã tốt hơn, giảm thất thoát sau thu hoạch, qua đó góp phần nâng cao lợi nhuận cho người trồng lúa."
Một tín hiệu tích cực khác là sự tham gia chủ động của doanh nghiệp và HTX. PGS.TS Nguyễn Văn Hùng cho biết từ các mô hình thí điểm do IRRI và Bộ Nông nghiệp và Môi trường triển khai, nhiều đơn vị đã trực tiếp chứng kiến hiệu quả công nghệ và tự bố trí nguồn lực tham gia.