Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 8-7, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố thỏa thuận hòa bình tạm thời giữa Mỹ và Iran đã 'kết thúc'. Ngay sau đó, thị trường năng lượng và chứng khoán toàn cầu phản ứng mạnh.
Theo Hãng tin Reuters, giá dầu Brent tăng 5–6% trong phiên, lên khoảng 78 USD/thùng. Đây là mức cao nhất trong hai tuần và nối dài đà tăng sang ngày thứ hai liên tiếp.
Dù vậy, mức này vẫn còn cách xa đỉnh trên 120 USD/thùng vào cuối tháng 4 – thời điểm giao tranh ác liệt nhất.
| Chỉ số | Biến động | Giá trị / Mức | Nguồn |
|---|---|---|---|
| Dầu Brent | +5–6% | ~78 USD/thùng | Reuters |
| STOXX 600 (châu Âu) | -1,6% | Phiên giảm mạnh nhất từ giữa tháng 3 | Reuters |
| Hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ | -0,8% đến -1,2% | — | Reuters |
| VIX (chỉ số biến động) | +~13% | Tăng mạnh nhất trong một tháng | Reuters |
| Lợi suất trái phiếu Mỹ 10 năm | +7 phiên liên tiếp | 4,56% (cao nhất một tháng) | Reuters |
| Lợi suất trái phiếu Đức 10 năm | +8 điểm cơ bản | 3,068% | Reuters |
| Lợi suất trái phiếu Ý | — | ~3,9% | Reuters |
Hai động thái chính của ông Trump được giới phân tích chỉ ra:
- Thu hồi giấy phép cho phép Iran bán dầu vào rạng sáng 8-7.
- Rủi ro quanh eo biển Hormuz sau khi thỏa thuận tan vỡ.
Dữ liệu vận tải cho thấy ít nhất bốn tàu chở dầu và khí đã quay đầu thay vì đi qua tuyến hàng hải huyết mạch này.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Bà Aneeka Gupta, Giám đốc nghiên cứu vĩ mô tại WisdomTree, gọi việc thu hồi giấy phép là 'hồi chuông cảnh tỉnh' với thị trường vốn đinh ninh dầu Iran sẽ chảy trở lại.
Ông Khoon Goh, Trưởng bộ phận nghiên cứu châu Á của ANZ, nhấn mạnh vấn đề cốt lõi là Hormuz có thông suốt để dầu tiếp tục lưu thông hay không.
Trái ngược với giá dầu, dòng tiền rút khỏi tài sản rủi ro diễn ra nhanh chóng. Chỉ số STOXX 600 giảm 1,6% ngay trong phiên, hướng tới phiên giảm sâu nhất kể từ giữa tháng 3.
Hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ giảm 0,8–1,2%, trong khi VIX vọt gần 13% – mức tăng trong ngày mạnh nhất hơn một tháng.
Ông Chris Beauchamp, Chiến lược gia trưởng tại IG, nhận định phát biểu của ông Trump đang 'đè nặng' lên tâm lý nhà đầu tư, phản ánh rõ qua biến động của VIX.
Ở thị trường trái phiếu, nỗi lo lạm phát từ giá dầu đẩy lợi suất leo thang. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng phiên thứ bảy liên tiếp lên 4,56% – cao nhất một tháng.
Lợi suất trái phiếu Đức cùng kỳ hạn tăng 8 điểm cơ bản lên 3,068%, trái phiếu Ý lên khoảng 3,9%.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Giá dầu Brent hiện ở 78 USD/thùng, vẫn cách xa đỉnh 120 USD/thùng hồi cuối tháng 4. Tuy nhiên, đà tăng hai ngày liên tiếp cho thấy thị trường đang định giá lại rủi ro nguồn cung từ Iran.
Bốn tàu chở dầu và khí quay đầu khỏi eo biển Hormuz là tín hiệu vật lý đầu tiên về gián đoạn dòng chảy năng lượng.
Chỉ số VIX tăng vọt 13% cho thấy kỳ vọng biến động ngắn hạn gia tăng, đặc biệt trên thị trường chứng khoán Mỹ.
Lợi suất trái phiếu Mỹ 10 năm ở mức 4,56% – nếu tiếp tục tăng, chi phí vốn sẽ bị đẩy lên, tác động đến định giá tài sản rủi ro.
Giới phân tích (Aneeka Gupta, Khoon Goh, Chris Beauchamp) đều thống nhất rằng yếu tố then chốt là diễn biến tiếp theo tại Hormuz và phản ứng từ Iran.
Các thị trường cần theo dõi: biến động giá dầu WTI/Brent, chỉ số chứng khoán Mỹ (S&P 500, Nasdaq), lợi suất trái phiếu chính phủ, và tỷ giá USD so với các đồng tiền hàng hóa.